2014_CBS_12673 - District Merksem. Gemeente Schoten. Fietsverbinding Vaartkaai - Metropoolstraat. Tijdelijk fietspad. SWOU08495 - Samenwerkingsovereenkomst tussen stad Antwerpen - district Merksem- gemeente Schoten - provincie Antwerpen en nv De Scheepvaart - Goedkeuring

De nodige budgetten zijn voorzien in de meerjarenplanning.

Met het gemeenteraadsbesluit van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij het gemeenteraadsbesluit van 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken.

Het gemeenteraadsbesluit van 25 juni 2007 (jaarnummer 1521) omschrijft het begrip "dagelijks bestuur" zoals bepaald in het Gemeentedecreet. Dat heeft voor gevolg dat het college bevoegd is om een overeenkomst te sluiten waarin één van de partijen wordt aangeduid om in naam van de andere partijen op te treden bij de gunning en de uitvoering van een overheidsopdracht overeenkomstig artikel 38 van de wet van 15 juni 2006 betreffende de overheidsopdrachten.

Globale aanpak verhogen veiligheid voor fietsers langs het Albertkanaal

Het traject langs het Albertkanaal is een bovenlokale fietsroute die intensief gebruikt wordt door fietsers, zowel voor functioneel woon-werk verkeer als voor recreatie, van en naar de stad Antwerpen en de omliggende gemeenten en zelfs ver daarbuiten. Tegelijk zijn de Vaartkaai en de Metropoolstraat samen ook een belangrijke ontsluitingsweg voor de bedrijventerreinen langs het Albertkanaal. Deze wegen worden dan ook zeer intensief gebruikt door vrachtverkeer ten behoeve van de vele bedrijven. Om de veiligheid te verhogen dient het fietsverkeer op korte termijn maximaal van dit vrachtverkeer gescheiden te worden.

Ter hoogte van de Noorderlaanbrug tot aan de bocht van het kanaal (district Merksem) werd al een reeks tijdelijke ingrepen gedaan om de fietsveiligheid te verhogen door zowel de lokale districten Merksem en Antwerpen als door Infrabel nv. De sporen (die sinds 1 april 2014 niet meer worden gebruikt) werden reeds gedeeltelijk uit de rijweg verwijderd en de stad Antwerpen plaatste waar mogelijk reeds vrijliggende fietspaden.

Op korte termijn gaan er belangrijke ingrepen gebeuren op het fietsostradenetwerk. De nieuwe fietsbrug (IJzerlaanbrug) zal een sleutelfunctie krijgen tussen de fietsostrade Albertkanaal en fietsostrade Essen. Daarom streven de partijen naar een snelle en doelgerichte realisatie van deze fietsostrades, om ze klaar te hebben of grotendeels het comfort verhoogd te hebben tegen de ingebruikname van de nieuwe IJzerlaanbrug. Dit zowel in tijdelijke aanlegprojecten, definitieve heraanlegprojecten als tijdens werfsituaties. De stad engageert zich verder met de districten Antwerpen en Merksem om, in samenspraak met alle betrokken actoren, dit project te coördineren.

In samenspraak wensen de partijen het verhogen van de veiligheid voor fietsers als volgt aan te pakken: 

1. ter hoogte van het Straatsburgdok is er een ‘missing link’. De fietsostrade langs het Albertkanaal is in principe voorzien tot aan de spoorbruggen over het kanaal, waar ze aansluit op de fietsostrade naar Essen langs het spoor. Door aan het Straatsburgdok bijkomende fietsinfrastructuur te voorzien kan er een verbinding worden gemaakt met de functionele fietsroutes Noorderlaan en via het kruispunt Groenendaallaan-Vosseschijnstraat ook met de functionele fietsroute naar de haven. De stad Antwerpen en het district Antwerpen engageren zich om deze bijkomende fietsinfrastructuur te realiseren mits dit financieel haalbaar is. De precieze route en de inpassing wordt momenteel bekeken in samenspraak met de verschillende betrokken actoren;
2. tussen de Noorderlaanbrug en de Burgemeester Theunisbrug zijn verschillende werven reeds bezig en/of gepland voor de komende jaren. Het is de bedoeling om middels een goede afstemming tussen de betrokken actoren en een goede werforganisatie telkens te zorgen voor een veilige doorgang voor de fietsers waar mogelijk. Bij de oplevering van de werken wordt telkens het definitieve profiel van de Vaartkaai nagestreefd, waarbij het jaagpad in beide richtingen kan gebruikt worden als fietsostrade.
   Volgende werken zijn reeds gebeurd, lopend of gepland:
        2.a. recent werd in deze zone de kade vernieuwd langs de Straatsburgdok/Noordkaai (het gedeelte tussen de Noorderlaanbrug en de spoorbruggen). Tegelijk werd ook het jaagpad volledig vernieuwd;
        2.b. er wordt momenteel ook gewerkt aan de spoorbruggen over het Albertkanaal. In samenspraak met alle actoren wordt er gewaakt over een veilige doorgang voor fietsers tijdens de werken en wordt er eveneens gestreefd naar de oplevering van een definitief wegprofiel;
        2.c. tussen de IJzerlaanbrug en de brug van het Sportpaleis wordt op korte termijn de bocht in het kanaal verbreed. Tijdens deze verbredingswerken zal de Vaartkaai (tijdelijk) worden omgelegd. In samenspraak tussen de stad Antwerpen, het district Merksem en nv De Scheepvaart (als bouwheer van de verbredingswerken) wordt er voor gezorgd dat er tijdens de werken ook een gescheiden dubbelrichtingsfietspad wordt voorzien.
3. vanaf de Burgemeester Theunisbrug tot aan de Kruiningenstraat (in Schoten) wordt een oplossing uitgewerkt voor de mogelijke hindernissen die fietsers tegenkomen en voor het gedeeltelijk ontbreken van het jaagpad. De stad Antwerpen trekt dit dossier, in nauwe samenwerking met de gemeente Schoten en het district Merksem en voorziet regelmatig terugkoppeling naar de andere betrokken actoren (zowel publieke als private). Dit deel omvat onder meer:
        3.a. de aanleg van een tijdelijk fietspad vanaf de Straalstraat tot voorbij de Pletterijstraat in Schoten, grotendeels in de zate van het oude spoor;
        3.b. tegelijk worden ook een aantal knelpunten aan de laad- en losinstallaties van bedrijven langs het water in Schoten aangepakt.
   De laatste laad- en losinstallatie, ter hoogte van de Kruiningenstraat wordt in samenspraak met de eigenaar/bedrijf en nv De Scheepvaart aangepast zodat fietsers hier onderdoor kunnen rijden.

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling legt voor de uitvoering van de werken de samenwerkingsovereenkomst ter goedkeuring voor.

Voorwerp van de samenwerkingsovereenkomst

Het voorwerp van deze overeenkomst kadert binnen de hoger beschreven globale aanpak. Het betreft: de aanleg van een tijdelijk fietspad langs de Vaartkaai (district Merksem) en de Metropoolstraat (Schoten) en het aanpakken van de knelpunten aan een aantal laad- en losinstallaties in Schoten (de punten 3.a en 3.b van de voorgaande lijst).

De samenwerkingsovereenkomst legt de betrokkenheid, verantwoordelijkheden en afspraken tussen de partijen vast, meer bepaald de gemeente Schoten, het district Merksem, de provincie Antwerpen, nv De Scheepvaart en de stad Antwerpen. Deze samenwerkingsovereenkomst formuleert afspraken met betrekking tot financiering, samenwerking, taken en verantwoordelijkheden voor de realisatie van het project en eigendom, zakelijke rechten, gebruiksrechten en beheer van de nieuwe eindsituatie.

Het project omvat tijdelijke maatregelen op het traject tussen de Burgemeester Eduard Waghemansbrug (Azijnbrug) in het district Merksem en de Kruiningenstraat in Schoten, met als doel het scheiden van het gemotoriseerd verkeer en het langzaam verkeer (fietsers).

Het projectgebied bevindt zich dus zowel op het administratieve grondgebied van de stad Antwerpen (district Merksem) als dat van de gemeente Schoten. Het projectgebied overlapt met de verbreding van het Albertkanaal en werd dan ook met dit infrastructuurproject afgestemd.

De stad Antwerpen werkte intussen een aanvraag tot het bekomen van een stedenbouwkundige vergunning uit die op 9 oktober 2014 werd ingediend bij de gewestelijke stedenbouwkundige ambtenaar. Alle werken die nodig zijn voor de uitvoering van deze plannen vallen onder deze samenwerkingsovereenkomst. In grote lijnen gaat het om de volgende werken:

• tussen de Straalstraat en de Pletterijstraat is de ruimte tussen de rand van de weg en de rand van het kanaal te beperkt om hier een oplossing te voorzien. Daarom wordt een afzonderlijk fietspad aangelegd aan de kant van de bebouwing. Dit fietspad steekt dan ook op twee plaatsen noodzakelijkerwijs de rijweg over. Deze oversteken worden beveiligd met wegmarkering (haaientanden), signalisatie (verkeersborden voorrangskruising) en met betonnen rijbaankussens en jerseys, die het gemotoriseerd verkeer afremmen. Ter hoogte van de Straalstraat wordt aangesloten aan de bestaande toestand;
• het fietspad zelf volgt grotendeels het tracé van de spoorweg die hier ligt. Het fietspad wordt uitgevoerd in zwart asfalt met een rode slemlaag ter hoogte van de kruisingen en de inritten. Delen van de sporen werden reeds verwijderd door Infrabel nv, maar de steenslag ligt er nog en deze kan gebruikt worden als fundering voor het fietspad. Delen van het spoor die in eigendom en beheer zijn van Infrabel nv en die nog dienen verwijderd te worden (zoals ter hoogte van de Straalstraat), worden opgebroken en afgevoerd volgens de bestaande afspraken tussen de stad Antwerpen en Infrabel nv. Het meest westelijke gedeelte van het spoor (langs de bedrijfssite van Antwerpse Metaalwerken) valt niet meer onder het beheer van Infrabel nv maar dient nog verwijderd te worden. Het opbreken van deze sporen maakt eveneens deel uit van het project. De rails, wissels en spoordelen worden door Infrabel nv opgehaald;
• de westelijke laad- en losinstallatie heeft een open constructie, waar fietsers, mits enkele aanpassingen, onderdoor kunnen rijden. De oostelijke laad- en losinstallatie blokkeert het jaagpad volledig. Door een asverschuiving in de rijweg te voorzien, ontstaat voldoende ruimte om langs het obstakel te kunnen fietsen. Uit oogpunt van veiligheid wordt de rijweg ter hoogte van de asverschuiving afgeboord met jerseys en belijning.

Het ontwerp voor het project werd opgemaakt vanuit het streven naar een hoge ruimtelijke kwaliteit en voornamelijk verkeersveiligheidsmeerwaarde ten opzichte van vandaag. Het project past verder ook in het Kaderplan Albertkanaal, het BFF (Bovenlokaal Functioneel Fietsroutenetwerk met de fietsostrades) en er werd rekening gehouden met het fietsvademecum.

Kostenverdeling

Studiewerk:
Het algemene studiewerk, de administratieve afhandeling van het bouwdossier en de projectcoördinatie zal uitgevoerd worden door de stad. De stad stelt hiervoor personeel en middelen ter beschikking. Het provinciebestuur draagt bij aan de totale kosten voor dit studiewerk, voor een maximum bedrag van 30.000,00 EUR (inclusief btw).

Uitvoering:
Voor de uitvoering zal er zoveel als mogelijk met bestaande raamcontracten van de stad Antwerpen gewerkt worden, ook op het grondgebied van de gemeente Schoten. Het projectgebied strekt zich uit over het grondgebied van de stad Antwerpen (district Merksem) en de gemeente Schoten. Elke partner financiert de uitvoering van de werken op haar grondgebied. Voor de werken op het grondgebied van de stad Antwerpen is dat het district Merksem, vanuit zijn lokale bevoegdheid. Op die manier wordt de verdeelsleutel (verhouding van de aandelen van het district Merksem en van de gemeente Schoten) vastgelegd. De totale bouwkosten worden geraamd op 197.032,34 EUR (inclusief btw). Op basis van deze raming wordt het aandeel voor het district Merksem op 36% bepaald en het aandeel voor de gemeente Schoten op 64%. Vanuit de partners van het kaderplan Albertkanaal en subsidiekanalen worden volgende bijdragen geleverd: door nv De Scheepvaart (30.000,00 EUR) en de stad Antwerpen (25.000,00 EUR). De stad Antwerpen zal de bevoegde Vlaamse minister voorstellen om een subsidie toe te kennen uit het Fietsfonds. De gevraagde subsidiëring kan gaandeweg in het traject verhoogd worden naargelang de verdere uitwerking en raming van de werken. Het definitieve bedrag zal vastgelegd worden in de subsidieaanvraag.
Het totaal van deze bijdragen en de subsidie wordt volgens de hoger vermelde verdeelsleutel verdeeld tussen het district Merksem en de gemeente Schoten.

Artikel 38 van de wet op de overheidsopdrachten van 15 juni 2006 bepaalt dat in geval van een samengevoegde opdracht voor rekening van verschillende aanbestedende overheden en in voorkomend geval van privaatrechtelijke personen, de betrokken personen de overheid of entiteit aanduiden die in hun naam in de hoedanigheid van aanbestedende overheid zal optreden. De voorwaarden van de opdracht kunnen voorzien in een afzonderlijke betaling voor elk van die personen.