2014_CBS_12678 - Duurzame stad - Integraal geluidsactieplan agglomeratie Antwerpen 2de ronde. Ontwerp - Kennisneming

In steden is omgevingslawaai één van de belangrijkste milieufactoren die de kwaliteit van de leefomgeving bepalen. In Europa heeft geluidshinder van alle milieugerelateerde factoren na luchtkwaliteit de belangrijkste negatieve impact op de volksgezondheid. Chronische blootstelling aan omgevingslawaai geeft aanleiding tot verschillende gezondheidseffecten zoals stress, hoge bloeddruk, cardiovasculaire aandoeningen, cognitieve effecten en slaapstoornissen.

Met de Europese richtlijn 2002/49/EG van 25 juni 2002 betreffende de evaluatie en de beheersing van omgevingslawaai (gepubliceerd op 18 juli 2002) wordt gestreefd naar een gemeenschappelijke Europese aanpak om de gezondheidsschadelijke effecten door blootstelling aan omgevingslawaai te voorkomen of te verminderen. Het toepassingsgebied beperkt zich tot geluidshinder afkomstig van weg- en spoorverkeer, luchtvaart en industriële activiteiten. De richtlijn verplicht de lidstaten elke vijf jaar geluidsbelastingskaarten op te maken van alle agglomeraties met meer dan 100.000 inwoners om de blootstelling van de bevolking te bepalen. Vervolgens moet na elke ronde geluidskaarten ook een actieplan worden aangenomen om de vastgestelde geluidshinder te voorkomen of te beperken. Alle geluidskaarten en actieplannen moeten worden gerapporteerd aan de Europese Commissie.

De Europese richtlijn is via Vlarem (Vlaams reglement betreffende de milieuvergunning) omgezet in Vlaamse regelgeving (22 juli 2005). Met ondersteuning van de Vlaamse overheid liet de stad in 2010 de eerste ronde strategische geluidbelastingkaarten voor de agglomeratie Antwerpen opmaken (Société Générale de Surveillance (SGS), 2010). Op 17 december 2010 keurde de Vlaamse regering de geluidskaarten voor de agglomeratie Antwerpen goed. De Vlaamse milieuadministratie stelde hierna een tussentijds geluidsactieplan op waarin bestaande maatregelen zijn opgenomen en een aanzet is gegeven om nieuwe of aangepaste maatregelen uit te werken. Op 1 april 2011 werd dit geluidsactieplan voor de agglomeratie Antwerpen goedgekeurd door de Vlaamse regering.

Het college besliste op 15 oktober 2010 (jaarnummer 12882) om aan  de Vlaamse instelling voor technologisch onderzoek (VITO) en Technum Tractebel Engineering de opdracht te geven de huidige situatie verder in kaart te brengen, knelpunten te definiëren en maatregelen voor te stellen om in de stad Antwerpen de luchtkwaliteit te verbeteren en de blootstelling aan omgevingslawaai te verminderen. Op 6 mei 2011 (jaarnummer 10155) nam het college kennis van het eindrapport “Voorstel van maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren en de geluidshinder te beheersen in de stad Antwerpen” en besliste het om een eerste selectie maatregelen goed te keuren (jaarnummer 10156). In het kader van deze studie werd een knelpuntenlijst opgesteld van straten waar de bewoners worden blootgesteld aan geluidsniveaus Lden (gemiddelde waarde per etmaal) van meer dan 70 dB (decibel).

In 2013 startte de Vlaamse milieuadministratie met de opmaak van de 2de ronde geluidskaarten voor de agglomeratie Antwerpen. Deze kaarten werden op 6 juni 2014 door de Vlaamse regering goedgekeurd.

Op 20 september 2013 keurde het college de procesnota goed voor de opmaak van een stedelijk geluidsactieplan op maat van de stad Antwerpen (jaarnummer 09418). Dit actieplan focust op maatregelen die mogelijk zijn binnen de bevoegdheden van de stad en die op relatief korte termijn door de stad zelf kunnen uitgevoerd worden. Op 28 maart 2014 keurde het college het ontwerp geluidsactieplan Antwerpen 2014-2019 goed (jaarnummer 03437) en werd het op 28 april 2014 ter kennisneming voorgelegd aan de gemeenteraad (jaarnummer 00378). Hierna werd advies gevraagd aan de Gemeentelijke Commissie voor Ruimtelijke Ordening (Gecoro), de Adviesraad voor Duurzame Ontwikkeling en Milieu Antwerpen (ADOMA) en de districten.

Op 3 oktober 2014 keurde het college het geluidsactieplan Antwerpen 2014-2019 goed (jaarnummer 09580).

Van stedelijk actieplan naar integraal geluidsactieplan

Het stedelijk geluidsactieplan werd, na goedkeuring door het college, overgemaakt aan de Vlaamse overheid. Omdat uit de geluidsbelastingskaarten blijkt dat wegverkeer de grootste bron is van geluidshinder in de stad, werd aan de Vlaamse regering gevraagd in aanvulling op het stedelijk geluidsactieplan bijkomende gewestelijke maatregelen te nemen die het wegverkeerslawaai afkomstig van gewestwegen verminderen. Hiermee werd gedoeld op een consequente toepassing van stille wegdekken op alle gewestelijke wegen, een aanvulling van de prioriteitenlijst Geluid opgemaakt door het Agentschap Wegen en Verkeer met de gekende geluidsknelpunten in Antwerpen en een verhoging van de Vlaamse middelen voor de (co)financiering van geluidsschermen.

In het voorliggend ontwerp "Integraal geluidsactieplan voor de agglomeratie Antwerpen 2de ronde" heeft het departement Leefmilieu, Natuur en Energie van de Vlaamse overheid (LNE) het stedelijk geluidsactieplan aangevuld met enkele bestaande maatregelen op Vlaams niveau:

PIJLER 1 - Beleidsvorming omgevingslawaai

• P1M4: jaarlijkse meetcampagne R1 Antwerpen.

PIJLER 3 - Verbeteren en beschermen van het bestaande geluidsklimaat

• P3M2: het Vlaams wegverhardingenbeleid houdt rekening met akoestische eigenschappen.

Verder proces

Dit integraal geluidsactieplan kadert in het traject van de tweede ronde “geluidskaarten en geluidsactieplannen” zoals voorgeschreven door de Europese richtlijn Omgevingslawaai. Over dit integraal geluidsactieplan zal na goedkeuring van de ontwerpversie door de Vlaamse regering een openbaar onderzoek worden georganiseerd. Na verwerking van de opmerkingen uit het openbaar onderzoek en de goedkeuring van de definitieve versie door het college en de Vlaamse regering, zal het integraal geluidsactieplan aan de Europese Commissie worden overhandigd.

Onderstaande tabel geeft het volledige procesverloop schematisch weer.