2014_CBS_12618 - Bestekken GAC/2014/2586 en -2853. Restauratie museum Vleeshuis - Selectieleidraad, bestek en procedure - Goedkeuring

Er wordt beroep gedaan op een restauratiepremie. 

Er is nog geen duidelijkheid over de periode waarin middelen voorzien moeten worden, omdat de toekenning van de voorlopige subsidiebelofte enkele jaren kan aanslepen. Pas na ontvangst van de voorlopige subsidiebelofte wordt er budget voorzien in de juiste budgetperiode.

Artikel 57 § 3, 5° van het Gemeentedecreet van 15 juli 2005 stelt dat het college bevoegd is voor het vaststellen van de wijze van gunning en de voorwaarden van overheidsopdrachten als het gaat om een opdracht van dagelijks bestuur.

Met de gemeenteraadsbeslissing van 25 juni 2007 (jaarnummer 1521) werd bepaald dat aan de gemeenteraad per kwartaal kennis wordt gegeven van alle opdrachten van dagelijks bestuur die betrekking hebben op de buitengewone dienst en het bedrag van 67.000,00 euro (exclusief btw) overschrijden.

Het Vleeshuis is een van de belangrijkste monumenten van de stad. Het is ouder dan het stadhuis, groter dan elk gildenhuis in de Lage Landen en indrukwekkender dan menig ander burgerlijk laat-gotische gebouw. Het is gebouwd in 1501 als gildenhuis van de ‘vleeshouwers’ en bood plaats aan 62 slagers. Na de afschaffing van de gilden door de Franse revolutie diende het vooral als stapelhuis, maar na de Belgische onafhankelijkheid werd het ook ingevuld met kunstenaarsateliers.

In 1899 kocht de stad het gebouw en werden onder leiding van stadsbouwmeester Alexis Van Mechelen (1864-1919) grote restauratiewerken uitgevoerd tot aan de Eerste Wereldoorlog. Op 21 juni 1919 opende het Vleeshuis als Museum voor Toegepaste Kunsten en Oudheden, als tegengewicht voor het Museum voor Schone Kunsten. Na de Tweede Wereldoorlog begon het bestuur plannen te maken voor de sloping van de oude volksbuurt rond het Vleeshuis om tot sanering over te gaan. Het bouwontwerp van Roger Groothaert (1928-2007) dat het stratenpatroon over een oppervlakte van één hectare behield maar invulde met sociale woningbouw, werd pas in 1974 goedgekeurd en in 1982 opgeleverd. Het Vleeshuis verleent de wijk zijn waarde en zijn context, het blijft het ijkpunt voor het historisch centrum van de stad: alle latere invullingen zullen worden afgetoetst aan de kwaliteiten van het Vleeshuis. Een haalbaarheidsstudie, uitgevoerd in 1997 door Xaveer De Geyter en Marc Macken, beoogde een nieuw museum voor de ‘stad aan de stroom’, een project dat een andere wending kreeg en resulteerde in het MAS (opening 2011).

Het Vleeshuis dat vroeger verweven was met zijn buurt, staat vandaag alleen en ontdaan van zijn context, maar met een bijzondere impact op de ruime omgeving. Het verleent die omgeving zijn historische context en blijft, ook na meer dan 500 jaar, richtinggevend voor verdere ontwikkelingen. Origin Architecture & Engineering is in december 2009 aangesteld om een totaalrestauratieproject te leiden.

Recent uitgevoerde werken zijn:

• 2007, schoringswerken topgevels en plaatsing opvangbakken tegen vallende stenen;
• 2008, verwijderen van de nokstenen en verhoging van de opvangbakken;
• 2010, bouwhistorisch onderzoek door Origin;
• 2011, materiaal-technisch onderzoek door KIK;
• 2010, inkapselen van heel het gebouw met nylonnetten;
• 2014, start relocatie van collectie Antwerpen.

Dat gebouw heeft honderd jaar na de restauratiegolf van stadsbouwmeester Alexis Van Mechelen opnieuw een grondige restauratie nodig. Hoofddoel van de restauratie is behoud van het historisch waardevol gebouw zodat het terug kan openen als museum.

De voorliggende restauratiewerken van het Vleeshuis werden opgesplitst in twee afzonderlijke bestekken. Deze opsplitsing is tot stand gekomen op vraag van het agentschap Onroerend Erfgoed. De betreffende richtlijn tot fasering vindt zijn oorsprong in de wens naar een budgettaire spreiding bij toekenning van restauratiepremies door de Vlaamse Gemeenschap als subsidiërende overheid. Het indienen van omvangrijke, niet-gefaseerde restauratieopdrachten kan leiden tot een vertraging in premietoekenning. Bij de keuze tot fasering daarentegen, kan gestreefd worden naar een financiering die aansluit bij de praktische voortgang der werken.

Gelet op bovenstaande richtlijn en in overleg met agentschap Onroerend Erfgoed en het extern studiebureau, werd geopteerd de restauratie als volgt te faseren tot een logisch geheel:

• In bestek GAC/2014/2586 wordt het herstel van het immense dak met het opkrikken van het majestueuze dakgebinte en van de topgevels uitgevoerd. Door een aantal slechte ingrepen van een eeuw geleden is de constructie van het dak immers aan het doorzakken en moet de structuur hersteld worden.
  Tevens moet een vakkundige steenrestauratie van de vier gevels de ongelukkige gevelreiniging van 1970 herstellen. Na verontrustende rapporten van Monumentenwacht en veiligheidsrisico’s door vallende stenen werden in 2007 opvangbakken gemonteerd die een jaar later verhoogd werden en drie jaar later vervangen zijn door netten, omdat de opvangbakken niet alleen vallende stenen catapulteerden maar ook hemelwater naar de reeds natte gevels afvoerden.
  Dit restauratieproject moet al deze risico’s en problemen oplossen.
• In bestek GAC/2014/2853 worden vooral steenrestauraties, restauraties van buitenschrijnwerk, binnenmetselwerk, maar ook de glas-in-lood ramen uitgevoerd.
  Omdat het gebouw leeggemaakt wordt voor de restauratie, worden tevens de wanden, vloeren en plafonds van de binnenruimtes waar nodig hersteld. De stijlkamers van het Museum voor Toegepaste Kunst blijven in dit concept behouden.

De proefrestauraties en het gehele ontwerptraject werden gevolgd door het agentschap Onroerend Erfgoed, dat dan ook vertrouwd is met de voorliggende bestekken.

De aanbestedende overheid stelt de volgende kwalitatieve selectiecriteria vast:

• Voor bestek GAC/2014/2586: De kandidaat toont aan dat hij bekwaam is in restauratie van grote dakconstructies en meer specifiek het opkrikken van delen of gehelen van die constructies.  De voormelde bekwaamheden worden gestaafd aan de hand van referenties, de technici belast met opvolging en kwaliteitscontrole en de studie-en beroepskwalificaties waarover de leidinggevende van de werken beschikt.
• Voor bestek GAC/2014/2853: De inschrijver toont aan dat hij bekwaam is in de restauratie van glas-in-lood en het daarbij horend schrijnwerk. Deze bekwaamheid wordt alleszins gestaafd aan de hand van minstens drie referentieprojecten die gedurende de afgelopen vijf jaar werden verricht. 

De opdracht  GAC/2014/2586 wordt gegund aan de inschrijver die de regelmatige offerte indient die de economisch voordeligste is vanuit het oogpunt van de aanbestedende overheid, rekening houdende met de volgende gunningscriteria

1. Prijs op een totaal van 70 punten;
2. Plan van aanpak op een totaal van 30 punten:
   Hoofdstuk 01(43) – oplichten van het volledige dak – van het technisch lastenboek beschrijft de aanpak voor het volledig opkrikken van het dak in verschillende stappen. De verdere invulling van de concrete uitvoeringswijze, met name de materiaalkeuze, werkmethodes, technieken, gereedschap, … wordt aan de inschrijver overgelaten. De inschrijver geeft in een nota bij de offerte aan hoe hij zowel de tijdelijke dakstructuur als de opvijzeling van de kapstructuur zal realiseren. De nota wordt aangevuld met schematische doorsnedes waarop zowel de werkwijze als fasering duidelijk worden gemaakt. Inschrijvingen die getuigen van een voorzichtige benadering van de werken, die tenslotte verricht worden in een historische omgeving, worden daarbij gunstig beoordeeld. De inschrijver expliciteert welke veiligheidsmechanismes hij bij de uitvoering voorziet en hoe hij risico’s beperkt, bij voorbeeld hoe schade aan de bestaande en omliggende structuur wordt vermeden. De fasering wordt gedetailleerd in een bijgevoegde planning, waarin de (deel)uitvoeringstermijn voor de gehele restauratie van de kapstructuur wordt weergegeven. Hierbij wordt in het bijzonder aandacht besteed aan de interactie met andere restauratiewerken zoals bij voorbeeld de restauratie van de topgevels. Uit deze planning blijkt opnieuw een zorgvuldige en weloverwogen aanpak van de werken.

De opracht GAC/2014/2853 wordt gegund aan de inschrijver die de laagste regelmatige offerte indient, dit is de offerte met de laagste prijs.

In toepassing van artikel 23 van de wet van 15 juni 2006 betreffende de overheidsopdrachten, zal de opdracht GAC/2014/2853 geplaatst worden bij open aanbesteding en opdracht GAC/2014/2586 bij beperkte offerteaanvraag.

In toepassing van artikel 58 van het koninklijk besluit plaatsing overheidsopdrachten klassieke sectoren van 15 juli 2011, gaat de aanbestedende overheid over tot selectie van de inschrijvers in de mate dat de noodzakelijke inlichtingen en documenten aantonen dat ze cumulatief voldoen aan:

• de bepalingen betreffende het toegangsrecht tot de opdracht zoals omschreven in de artikelen 61 tot 66;
• de kwalitatieve selectiecriteria van financiële, economische of technische aard of inzake beroepsbekwaamheid die de aanbestedende overheid heeft vastgesteld op grond van de artikelen 67 tot 79.