2014_CBS_12617 - Bestek GAC/2014/2776. Restauratie portiek en tuinpaviljoen - Rubenshuis - Selectieleidraad, bestek en procedure - Goedkeuring

Er wordt beroep gedaan op een een restauratiepremie.

Er is nog geen duidelijkheid over de periode waarin middelen voorzien moeten worden, omdat de toekenning van de voorlopige subsidiebelofte enkele jaren kan aanslepen. Pas na ontvangst van de voorlopige subsidiebelofte wordt er budget voorzien in de juiste budgetperiode.

Artikel 57 § 3, 5° van het Gemeentedecreet van 15 juli 2005 stelt dat het college bevoegd is voor het vaststellen van de wijze van gunning en de voorwaarden van overheidsopdrachten als het gaat om een opdracht van dagelijks bestuur.

Met de gemeenteraadsbeslissing van 25 juni 2007 (jaarnummer 1521) werd bepaald dat aan de gemeenteraad per kwartaal kennis wordt gegeven van alle opdrachten van dagelijks bestuur die betrekking hebben op de buitengewone dienst en het bedrag van 67.000,00 euro (exclusief btw) overschrijden.

In 1610 kocht Pieter Paul Rubens een huis met grond aan de Wapper, dat hij in de daaropvolgende jaren naar de nieuwste inzichten liet uitbreiden met een overkoepelde, halfcirkelvormige beeldengalerij, een atelier, een triomfpoortachtige portiek en een tuinpaviljoen. De portiek sloot het binnenhof af door het oude, zestiende-eeuwse woonhuis te verbinden met het nieuwe schildersatelier dat Rubens in de stijl van een Italiaans palazzo ontwierp.

Het Rubenshuis is wettelijk beschermd als monument op 22 februari 1936 en op het einde van de jaren 1930 is het complex door stadsbouwmeester Emiel Van Averbeke gereconstrueerd naar afbeeldingen op oude prenten en schilderijen.

Rubens’ tuinportiek en tuinpaviljoen zijn volgens consensus bij kunsthistorici de enige resterende artefacten uit het architecturale oeuvre van P.P. Rubens. Ze zijn van uitzonderlijke waarde. De conservatie en restauratie van deze twee monumenten werd dan ook minutieus voorbereid via vooronderzoeken, proefrestauraties en het samenstellen van een internationale expertencommissie.

In de laatste decennia zijn de sculpturale delen sterk gedegradeerd en een interventie dringt zich op. Het is nu geweten hoe we deze kunstwerken het best beschermen en bewaren voor de toekomst.

De opdrachtgever stelt zeer hoge eisen aan de aannemer die deze monumenten gaat conserveren voor de volgende decennia. Elke ingreep zal immers gesuperviseerd worden door de opdrachtgever, die hiervoor een team heeft aangesteld, bestaande uit een ontwerper, een gespecialiseerde steenrestaurateur en verschillende vertegenwoordigers van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium. Tenslotte waakt op de achtergrond een internationaal samengestelde expertencommissie en het agentschap Onroerend Erfgoed Vlaanderen. Deze restauratie moet voltooid zijn voor de aanvang van het geplande Rubensjaar in 2018.

Sinds de jaren 1990 werden verschillende multidisciplinaire vooronderzoeken gerealiseerd, door Lode Declercq, Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium [KIK], Nederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek [TNO], Technische Universiteit Delft. Voldoende studie is nu uitgevoerd om met kennis van zaken deze kunstvoorwerpen te consolideren en tegen de weersinvloeden te beschermen, tot behoud voor de volgende generaties.

Het uitgangspunt voor de restauratie van de portiek is het historisch materiaal intact te bewaren, alsook de presentatie van het natuursteenensemble volgens het beeld van Emiel Van Averbeke, die de leiding had over de laatste ingrijpende restauratie. Deze presentatie sluit consequent aan bij de andere monumentale delen, het geveldecor van de Italiaanse vleugel, de barokke tuinaanleg en het tuinpaviljoen.

Het uitgangspunt voor de restauratie van het tuinpaviljoen is het behoud van het uitzicht van het huidig bichroom materiaalgebruik, waarbij historisch incorrecte ingrepen worden bijgesteld. 

De algemene restauratiewerken omvatten onder meer de afbraak van de tijdelijke dakconstructie en het plaatsen van een nieuwe glazen luifel aan de portiek, herstel van metselwerk, nazicht en herstel van de dakbedekking en de bevloering van het tuinpaviljoen alsook injecteren tegen opstijgend vocht, demonteren en herplaatsen van bronzen beelden en vazen, plaatsen van verlichting en schilderwerken.

In de restauratiewerken door gespecialiseerde conservator-restaurateurs werden de werken ondergebracht aan de portiek en het tuinpaviljoen die een uitvoerige restauratie-technische kennis vereisen. Deze werken zijn onderverdeeld in 128 minutieus gedocumenteerde fiches, met foto’s, schadediagnose, behandelingsvoorstel en omschrijving van het te bekomen resultaat. Het betreft met name de restauratie van alle natuurstenen onderdelen van de portiek en het tuinpaviljoen (beeldhouwwerk, parement, zuilen, tafel in Rance marmer, …), de reiniging en behandeling van de bronzen beelden en vazen op de portiek, de restauratie van de guirlandes in houtsnijwerk in het tuinpaviljoen, het herstel en vernieuwen van pleisterwerk van de portiek en het tuinpaviljoen, diverse schilderwerken en optioneel de restauratie van de bestaande moulages van het beeldhouwwerk van de portiek.

In opeenvolgende vergaderingen tijdens de laatste jaren heeft het agentschap Onroerend Erfgoed goedkeuring gehecht aan het plan van aanpak in dit belangrijk dossier, heeft het als lid van de expertencommissie beslissingen mee begeleid en heeft het kennis genomen van de gedetailleerde opbouw van dit restauratiebestek.

Stadsontwikkeling, monumentenzorg, en stadsbeheer, vastgoed, adviseren tevens positief.

De opdracht werd onderverdeeld in twee percelen, waarvoor de aanbestedende overheid respectievelijk de volgende kwalitatieve selectiecriteria vastlegt:

In toepassing van artikel 23 van de wet van 15 juni 2006 betreffende de overheidsopdrachten, zal deze opdracht geplaatst worden bij beperkte aanbesteding.

In toepassing van artikel 58 van het koninklijk besluit plaatsing overheidsopdrachten klassieke sectoren van 15 juli 2011, gaat de aanbestedende overheid over tot selectie van de kandidaten in de mate dat de noodzakelijke inlichtingen en documenten aantonen dat ze cumulatief voldoen aan:

• de bepalingen betreffende het toegangsrecht tot de opdracht zoals omschreven in de artikelen 61 tot 66;
• de kwalitatieve selectiecriteria van financiële, economische of technische aard of inzake beroepsbekwaamheid die de aanbestedende overheid heeft vastgesteld op grond van de artikelen 67 tot 79.