2014_CBS_06588 - Uitbreiding Bouckenborghpark, district Merksem - Kennisneming potenties en opdracht tot aankoop - Goedkeuring

Op 15 oktober 2009 werden de gronden (3e afdeling, sectie C, nrs 713B, 710G, 712M, 701C, 691A en 690M) gelegen in Schoten en aansluitend op het Bouckenborghpark van Merksem te koop aangeboden aan de gemeente Schoten. Het betreft percelen met een oppervlakte van 19.397 m². De prijs bedraagt 2,00 euro/m² of 38.794,00 euro.

Aangezien de percelen enkel vanuit het park of andere stadsgronden bereikbaar zijn, stuurde het college van de gemeente Schoten de vraag tot aankoop van de grond door aan de stad Antwerpen. Het toenmalige districtscollege gaf in 2009 een gunstig advies maar er werd niet tot aankoop overgegaan omdat er met de gemeente Schoten geen consensus kon bereikt worden omtrent de financiering van de aanleg van een toegangsweg. De eigenaar informeerde in juni 2013 opnieuw of de stad Antwerpen alsnog interesse heeft in de verwerving van de gronden.

Op 24 juni 2013 gaf het nieuwe districtscollege van Merksem aan het college per brief een gunstig advies voor de aankoop van de gronden. Het districtscollege vroeg tevens aan het college om AG VESPA de opdracht te geven om dit dossier opnieuw te activeren en de haalbaarheid van de aankoop en de integratie in het park te onderzoeken. AG VESPA bracht het dossier op de huisvestingscommissie.

Op 23 juli 2013 adviseerde de huisvestingscommissie de aankoop van de gronden ongunstig omwille van het budgettaire klimaat en de onduidelijkheid over bodemverontreiniging. In het najaar van 2013 werd het dossier aan de dienst stadsontwikkeling/ruimte overgemaakt voor verder onderzoek met betrekking tot de integratie van de gronden in het park.

De dienst stadsontwikkeling/ruimte toetste de maatschappelijke waarde van de percelen af aan de omgeving en kwam tot volgende vaststellingen:

• uit het historisch onderzoek blijkt dat de gronden oorspronkelijk deel uitmaakten van het Bouckenborghpark en zelfs op de landschappelijke hoofdas van het park gesitueerd zijn. Daardoor hebben de percelen een grote visuele impact op de beleving van het park, vandaag onder andere als buffer naar de achtergelegen bedrijvigheid;
• de percelen liggen, net als het Bouckenborghpark zelf, in de vallei van de Eethuisbeek. Door de aanleg van het Albertkanaal, in combinatie met de toename van verstedelijking en industrialisatie, geraakten park en percelen geïsoleerd van de beek. Door de impact op de lokale waterhuishouding (onder andere onderbreking van de Eethuisbeek) werden zowel het park als de aangrenzende gronden steeds natter, met als gevolg dat momenteel beiden in het natte seizoen onbetreedbaar worden. Hierdoor verliest een deel van het park dan tijdelijk zijn sociaal-recreatieve functie, net in een omgeving waar zich tekorten aan buurtgroen (5 ha) voordoen. Ook de omliggende bebouwing heeft sporadisch last van overstroming;
• het historische park heeft vandaag te lijden onder zowel een te grote recreatiedruk (wegens groentekorten in de omgeving) als de erg natte condities. Als gevolg hiervan worden paden en graspartijen beschadigd en sterven in het sterrenbos de oude waardevolle beuken, die de kenmerkende structuur van dit park vormen, af. De percelen die te koop worden aangeboden liggen 2 meter lager dan het park en fungeren vandaag al als waterbuffer voor grond- en regenwater. Aangezien de percelen regelmatig volledig onder water staan, blijkt deze functie noodzakelijk om de omgeving van overstroming te vrijwaren;
• het Bouckenborghpark werd in het groenplan (in opmaak) weerhouden als één van de ecologische kerngebieden van de stad Antwerpen. Dit betekent dat het qua biodiversiteit tot de meest waardevolle groengebieden van de stad Antwerpen behoort. Een uitbreiding van het park (kerngebied) is wenselijk om deze rol te kunnen handhaven;
• de te koop aangeboden percelen hebben, net als het volledige Bouckenborghpark, volgens het gewestplan de bestemming 'parkgebied';
• er zijn geen aanwijzingen van bodemverontreiniging gekend. In de akte met betrekking tot de overdracht van een grond vermeldt de instrumenterend ambtenaar of alle van toepassing zijnde bepalingen werden nageleefd (artikel 117 BD). Als de over te dragen grond geen risicogrond is, volstaat de aanwezigheid van het bodemattest en is er geen onderzoeksplicht voor overdracht. Als de over te dragen grond een risicogrond is, moet er aan de verplichtingen van artikel 101 tot en met 115 BD voldaan worden. De overdrager van een risicogrond heeft een onderzoeksplicht en eventueel ook een verdere saneringsplicht. 

Rekening houdend met:

• de waterhuishouding;
• de ecologische waarde;
• het groentekort;
• de juridische context.

stelt de dienst stadsontwikkeling/ruimte voor om de percelen aan te kopen in functie van de ontwikkeling van een avontuurlijk nat speelbos. Hierdoor kan de waterbergende capaciteit behouden blijven, wordt de ecologische waarde versterkt en tevens de gebruiksdruk op het historische park gemilderd. Qua inrichting wordt voorgesteld om dit (voorlopig) te beperken tot enkele minimale ingrepen zoals een basisopkuis van de toplaag, inzaaiing, aanplant en de aanleg van een vlonderpad.

In samenwerking met de dienst stadsontwikkeling/openbaar domein en de dienst stadsbeheer/groen werd op basis hiervan een raming gemaakt van de totale inrichtingskosten (469.000,00 euro, dit is 200.000,00 euro voor basisopkuis en 269.000,00 euro voor verdere inrichting (inzaaiing, aanplant,...)) en beheerkosten (1.940,00 euro per jaar).

Het voorstel en de geraamde kosten werden op 4 februari 2014 voorgelegd aan de betrokken diensten (openbaar domein, stadsbeheer, AG VESPA) en de verantwoordelijke districtsschepen. Het district Merksem heeft naar aanleiding hiervan in 2015 middelen voorzien om de herinrichting van de percelen te starten. Het gaat om de basisopkuis ten bedrage van 200.000,00 euro, als onderdeel van de totale inrichtingskosten van 469.000,00 euro. AG VESPA heeft in 2014 stadsmiddelen ter beschikking gesteld om de gronden aan te kunnen kopen en dient opdracht te krijgen om de aankoop op te starten.

Op 26 mei 2014 werd het voorstel terug voor advies voorgelegd aan de huisvestingscommissie. De huisvestingscommissie adviseerde voorwaardelijk gunstig voor de aankoop van  grond met de kadastrale gegevens: 3e afdeling, sectie C, nrs 713B, 710G, 712M, 710C, 691A en 690M, met een oppervlakte van 19.397 m² voor de prijs van 2,00 euro/m² of een totaal van 38.794,00 euro. Voorwaarden: AG VESPA koopt de gronden aan met stadsbudget, de opkuis en inrichtingswerken worden gedragen door het district Merksem en de jaarlijkse beheerkosten worden gedragen door de dienst stadsbeheer/groen.