Op 17 september 2004 (jaarnummer 10184) bepaalde het college de krachtlijnen die gehanteerd moeten worden bij het organiseren van het islamitische Offerfeest:
Op 19 oktober 2007 (jaarnummer 13957) keurde het college de vijfde krachtlijn goed:
Op 21 maart 2005 (jaarnummer 507) besliste de gemeenteraad om het jaarlijks weerkerende Offerfeest op te nemen als onderdeel binnen het gamma van evenementen en feestelijkheden in de stad Antwerpen en werd het opgenomen in de stedelijke evenementenkalender. Dit impliceert dat alle stedelijke diensten, die bij de praktische organisatie ervan betrokken zijn, het Offerfeest opnemen in de opmaak van hun werkplanning en de kosten hieraan verbonden opnemen in hun budget.
Op 20 september 2010 (jaarnummer 1171) besliste de gemeenteraad het retributiereglement voor het gebruik van een tijdelijke slachtvloer goed te keuren.
Het Offerfeest is een belangrijk religieus feest van de Antwerpse moslimgemeenschap. Dit jaar zal het Offerfeest op 4 of 5 oktober 2014 plaatsvinden. De Antwerpse moslims vieren het Offerfeest op verschillende wijzen. Velen sturen giften en doen schenkingen aan goede doelen. Voor schenkingen zijn er verschillende kanalen binnen de moslimgemeenschap. De stad Antwerpen moedigt dit expliciet aan en communiceert hierover. Anderen slachten een schaap of een rund.
Door aanvullend op de permanente slachthuizen en de particuliere slagers te voorzien in een tijdelijke slachtvloer, maakt de stad Antwerpen het mogelijk dat het slachten van een dier conform de wetgeving gebeurt. De stad Antwerpen vraagt hiervoor dit jaar een vergoeding van 40,00 EUR per schaap. Deze bijdrage in de kosten dekt in geen geval de totaalkost van de organisatie van de tijdelijke slachvloer. Bij de handhaving is er bijzondere aandacht voor de wetgeving op het dierenwelzijn en de wetgeving inzake leefmilieu.
Thuisslachtingen, ook rituele, zijn bij wet verboden. Dit verbod zal streng gehandhaafd worden. Er is geen gedoogbeleid. De wetgeving stelt dat rituele slachtingen slechts in erkende slachthuizen en op vergunde tijdelijke slachtvloeren kunnen gebeuren.
De bijdrage van de diverse stedelijke diensten aan een succesvol verloop van het islamitische Offerfeest worden omschreven in een praktisch draaiboek. De inspanningen van de stad Antwerpen worden gecoördineerd door de bedrijfseenheid samen leven/dienst levensbeschouwingen met medewerking van de bedrijfseenheden stadsbeheer/gebouwen/exploitatie, stadsbeheer/logistiek/dienst bijzondere opdrachten, samen leven/diensten dierenwelzijn en stadstoezicht, stadsbeheer/stadsreiniging, districts- en loketwerking en de lokale politie.
Professioneel slachthuis
Het professionele slachthuis Salembier zal tijdens het offerfeest 2014 gedurende twee dagen een maximaal capaciteit kunnen slachten van 2.000 schapen.
Het runderslachthuis Van Peer zal ook dit jaar runderen kunnen verwerken. Het slachten van runderen kan in verschillende slachthuizen verspreid over de verschillende provincies. Op stedelijk niveau is het onmogelijk om een overzicht te krijgen over het aantal gebruikers vanuit de stad Antwerpen.
Tijdelijk slachtvloer
De oprichting van een tijdelijk slachtvloer is een maatregel die door de hogere overheid wordt aanbevolen, omdat de permanente slachthuizen onvoldoende slachtcapaciteit hebben en om het illegaal thuisslachten te voorkomen.
Tot 2012 werd de tijdelijke slachtvloer in Platform Park Spoor Noord georganiseerd. Vorig jaar werd een alternatieve locatie gezocht en gevonden op de voormalige veemarkt van de stad Antwerpen in de Lange Lobroekstraat 70, 2060 Antwerpen. Deze locatie zal opnieuw afgehuurd worden van de firma nv Anthe voor de periode van de organisatie van het offerfeest 2014.
De stad Antwerpen onderzoekt volop de mogelijkheden en de interesse in de markt om een tijdelijke of een permanente slachtvloer te organiseren buiten het grondgebied van de stad Antwerpen, in een meer rurale omgeving of op een industriezone. Afhankelijk van de uitkomst van de besprekingen met geïnteresseerde partijen en de opportuniteiten die zich aandienen, wordt dit jaar allicht voor de laatste keer een tijdelijke slachtvloer door de stad Antwerpen georganiseerd.
Op basis van een aanbestedingsprocedure wordt een externe partner gezocht voor uitbating van de tijdelijke slachtvloer.
Tegelijkertijd zal de stad Antwerpen uitzoeken hoe er kan samengewerkt worden met de leveranciers van dieren op de tijdelijke slachtvloer van de stad Antwerpen en de organisatoren van tijdelijke slachtvloeren rondom de stad Antwerpen. Juridisch wordt onderzocht of er samenwerkingsovereenkomsten kunnen opgemaakt worden, zodat de Antwerpse moslims kunnen bediend worden op de tijdelijke slachtvloeren rondom de stad Antwerpen.
Wet van 14 november 1983 betreffende de controle op de toekenning en op de aanwending van sommige toelagen en gemeenteraadsbesluit van 18 december 2006 (jaarnummer 2730) dat het algemeen reglement op de toelagen vastlegt.
Het Koninklijk Besluit van 9 maart 1953 op de keuring van geslachte dieren, de richtlijnen met betrekking tot de hygiëne en sanitaire voorzieningen.
Het Koninklijk Besluit van 22 december 1997, waarbij bepaalde producten van dierlijke oorsprong in het kader van de bestrijding van BSE, schadelijk worden verklaard en vernietigd moeten worden.
Artikel 1 van het Koninklijk Besluit van 11 februari 1998, waarbij religieuze thuisslachtingen niet worden toegelaten en waarbij dergelijke slachtingen in openbare en private slachthuizen moeten gebeuren.
Artikel 2 van het Koninklijk Besluit van 11 februari 1998, waarbij het toedienen van de rituele snede enkel mag gebeuren door de daartoe gemachtigde islamitische offeraars die in het bezit zijn van een machtiging van de Executieve van Moslims van België.
Het besluit van de Vlaamse regering van 15 december 2006 omtrent bijzondere bepalingen voor bijzondere afvalstoffen, rubriek dierlijk afval, regelt de maatregelen die noodzakelijk zijn voor de verwerking en vervoer van het afval.
Retributiereglement voor tijdelijke terbeschikkingstelling en occasionele inname van het openbaar domein voor tijdelijke evenementen en manifestaties (gemeenteraad 12 maart 2007, jaarnummer 487). Het Offerfeest is van onderhavige retributie vrijgesteld.
Wijziging retributiereglement op het gebruik van de tijdelijke slachtvloer (gemeenteraad 23 september 2013, jaarnummer 38).
Collegebesluit van 18 december 2009, jaarnummer 18606, houdende de algemene voorwaarden inzake reiniging en verwijdering van afvalstoffen, opgelegd aan de organiserende instanties tot inrichting van een manifestatie of feestelijkheid op het openbaar domein. Voor het Offerfeest gebeurt dit kosteloos.
Gemeenteraadsbesluit van 26 april 2010, jaarnummer 504, houdende het gebruiksreglement betreffende het ter beschikking stellen van logistiek materiaal voor evenementen. Voor het Offerfeest wordt materiaal kosteloos ter beschikking gesteld.
De code van politiereglementen, artikel 274, § 1 dat kweken en slachten van kleinvee in kelders en bewoonde vertrekken verbiedt. De code van politiereglementen, artikel 4, verbiedt het achterlaten van voorwerpen die de openbare terreinen schade kunnen toebrengen of bevuilen.
De handleiding “Organisatie van het Islamitische Offerfeest” van de federale minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid en van de Vlaamse minister van Binnenlands Bestuur, Stedenbeleid, Wonen en Inburgering, van juli 2013.
De stedelijke dienst dierenwelzijn is betrokken bij de organisatie en de gesprekken over de organisatie van het Offerfeest. Zij wijst erop dat de aandachtspunten met betrekking tot het transport, de huisvesting en de slachtprocedure van de dieren strikt moeten nageleefd worden om het dierenwelzijn te respecteren. Alternatieven voor slachtingen moeten in dat opzicht aangemoedigd worden. De stedelijke dienst dierenwelzijn dringt erop aan dat de wetgeving rond dierenwelzijn strikt wordt nageleefd en dat er streng wordt opgetreden wanneer het verbod op thuisslachtingen niet wordt gerespecteerd.
Advies ADA betreffende de juridische aanpak door de Stad.
Offerfeest - Onverdoofd Slachten.
De nochtans goed bedoelde en dure inspanningen van de Stad om dierenleed bij de slachtingen tijdens het offerfeest te vermijden bleken tevergeefs. En dit ondanks voorafgaand overleg met vertegenwoordigers van de moslimgemeenschap. De ingewikkelde en over EU-, Belgische Federale en de Vlaamse regering gespreide wetgevingen maken hun toepassing niet eenvoudig. Bovendien beperken prioriteiten van bvb bij FAVV noodzakelijke controles en verhinderen budgettaire overwegingen een ernstig repressief optreden van de plaatselijke autoriteiten.
In zijn vergadering van 19.11.2013 besloot ADA eenparig de Stad een advies te geven dat uitgaat van een diervriendelijke en tevens juridische benadering voor het beperken van dierenleed tijdens de slachtingen bij het offerfeest, met name adviseert ADA o.m. het verplicht maken van bedwelming voorafgaand aan de slachting.
Ziehier de uitgangspunten:
1. KB 16/1/1998, hoofdstuk III. Bescherming van dieren.
- Art. 5. In het slachthuis: Slachten mits van tevoren bedwelmd. Geldt echter niet bij religieuze riten.
- Art. 8. Buiten het slachthuis. Voor eigen consumptie: wél van tevoren bedwelmen; uitzondering voor religieuze riten (Art. 5, §2) niet van toepassing.
2. Europese Verordening 1099/2009, inwerkingtreding: 8.12.2009.
- Uitsluitend bewusteloos of gevoelloos doden (eenvoudige bedwelming)
- indien geslacht volgens speciale methoden vereist voor religieuze riten, niet van toepassing, mits in een slachthuis.
3. Europese Verordening 854/2004, bijlage 1, sectie 1, hoofdstuk 2
- De inspectietaken van de officiële dierenarts, o.m. gegevens over herkomst dieren, keuring nog voor de slacht en onder meer (letter C, Dierenwelzijn): De officiële dierenarts controleert of aan de communautaire en nationale voorschriften inzake dierenwelzijn wordt voldaan, zoals de voorschriften inzake de bescherming van dieren bij het slachten en tijdens het vervoer.
4. Europese Verordening 853/2004, bijlage 3, sectie 1, hoofdstuk 2. (levensmiddelen)
- Specifieke hygiënische voorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong.
- Een slachthuis waar als huisdier gehouden hoefdieren geslacht worden moet qua bouw, indeling en uitrusting voldoen aan strenge voorwaarden, waaronder afzonderlijke stallen, mogelijkheid ante-mortem keuringen incl. mogelijkheid identificatie dieren, scheiding tussen bedwelmen en verbloeden, en vele andere voorwaarden.
5. Handleiding voor de organisatie van het islamitisch offerfeest, juli 2013 (S. Laruelle, L. Onkelinx, G. Bourgeois)
- In een tijdelijk erkende slachtplaats worden rituele slachtingen uitgevoerd onder toezicht van erkende veeartsen voor de reglementaire voorschriften, zonder over te gaan tot keuringen (6.2 en 6.4)
6. Zoals geweten is een ‘Verordening’ een bindend besluit dat in de hele EU van toepassing is.
Argumentatie.
Er zijn verschillende plaatsen waar schapen of geiten geslacht kunnen worden: het echte slachthuis, het slachthuis met tijdelijke erkenning, en (zoals in Antwerpen): de tijdelijke slachtvloeren
De tijdelijke slachtvloeren kunnen niet als “slachthuis” bestempeld worden. Immers, volgens de EV 854 is er verplichte keuring van een dierenarts voor o.m. dierenwelzijn die ook gebeurt, maar volgens de EV 853 dient er ook door FAVV een veterinaire keuring betreffende hygiënische voorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong te gebeuren door een DMO (dierenarts met opdracht), en die gebeurt niet.
Aangezien èchte thuisslachtingen verboden zijn tijdens het offerfeest vragen moslimgemeenschappen de organisatie van tijdelijke slachtvloeren. De slachtingen in een tijdelijke slachtinrichting zouden bijgevolg verplaatste (gedelocaliseerde) thuisslachtingen zijn. Er is echter geen controle over de kwaliteit van het vlees met bovendien het reële gevaar bij consumptie. Het KB van 16.1.1998 verplicht echter wél voorafgaande bedwelming bij thuisslachting. Hier wringt het schoentje: die voorafgaande bedwelming wordt in de tijdelijke slachtinrichtingen geboycot tijdens het offerfeest en gebeurt niet.
Bovendien rijst de vraag of aangetoond kan worden dat de extreem strenge EU- voorschriften volledig nagevolgd worden.
Bijkomend: Art. 4, lid 4 van de EU Verordening stelt dat ‘Indien dieren worden geslacht volgens speciale methoden die vereist zijn voor religieuze riten, zijn de voorschriften van lid 1 (verplicht bedwelmen, red.) niet van toepassing mits het slachten plaatsvindt in een slachthuis.’ Het is inmiddels voldoende geweten, en bevestigd door verschillende moslimlanden (bvb. Saudi Arabië) dat er geen religieuze vereiste bestaat.
Besluit.
Uit het voorgaande blijkt dat tijdelijke slachtvloeren niet als slachthuis kunnen doorgaan, en dat slachtingen buiten slachthuizen ook onder bedwelming moeten gebeuren. Ook kan geen religieuze ‘vereiste’ ingeroepen worden.
ADA hoopt met dit advies het Stadsbestuur van Antwerpen aan te tonen dat principieel en uit juridisch standpunt (cf ook de Europese Verordening) voldoende reden aanwezig is om het onverdoofd slachten in alle omstandigheden te verbieden. De moslimgemeenschap kan verder tegemoet gekomen worden bij de rituele ‘gebruiken’ tijdens het offerfeest echter onder voorwaarde dat het onverdoofd slachten ophoudt.
Het college beslist de praktische organisatie voor het Offerfeest 2014 goed te keuren.
Het college geeft opdracht aan:
| Dienst | Taak |
| SL/ST/BT | Het verzorgen van toezicht op de tijdelijke slachtvloer en het inzetten van voldoende personeel. Noodzakelijke initiatieven tegen sluikstorten van slachtafval en tegen thuisslachten nemen in samenwerking met politie. |
| LP/CI/LC | Het nemen van passende maatregelen voor de ordehandhaving op de openbare weg rondom de tijdelijke slachtvloer en het professionele slachthuis Salembier, met inbegrip van het organiseren van de verkeerscirculatie rond de hele site. Het nemen van passende maatregelen om de aanvoer naar illegale slachtplaatsen te controleren. Ingrijpen in het kader van de openbare orde bij calamiteiten op de tijdelijke slachtvloer. Noodzakelijke initiatieven tegen sluikstorten van slachtafval en tegen thuisslachten. |
| SB/L/BOF | Logistieke ondersteuning bieden op de tijdelijke slachtvloer. Het huren van de stroomgroep en verlichting. Het leveren en plaatsen van de nodige materialen beschreven in het draaiboek. |
| SB/G/EXP | de nodige vergunningen en erkenningen aanvragen om de tijdelijke slachtvloer mogelijk te maken. |
| SB/SR/BIT | Leveren en ophalen van voldoende afvalcontainers. |
| SL/WO/DW |
Advies verlenen omtrent initiatieven dierenwelzijn. |
| DL/LW/PC | Het uitreiken van de slachtaangiftes, opvolging van het Beltrace registratiesysteem en volgnummerkaart. |
| GAC | Het voorbereiden van bestekken voor het organiseren van een tijdelijke slachtvloer. |
| SL/WO/SWO-PER | Communicatie naar de buurt en de handelaars in de omgeving van de slachtsite. |
| SL/ONT/LB |
Coördinatie Offerfeest:
|
De financieel beheerder regelt de financiële aspecten als volgt:
| Omschrijving | Bedrag | Boekingsadres | Bestelbon |
| Erelonen en vergoedingen | 2.000,00 EUR | budgetplaats: 5132000000 budgetpositie: 613 functiegebied: 1SHM080501A00000 subsidie: SUB_NR fonds: intern begrotingsprogramma: 1SA060790 budgetperiode: 1400 |
volgt later |
|
Werkingskosten:
|
31.693,00 EUR |
budgetplaats: 5132000000 budgetpositie: 6141 functiegebied: 1SHM080501A00000 subsidie: SUB_NR fonds: intern begrotingsprogramma: 1SA060790 budgetperiode: 1400 |
volgt later |
| Erelonen dierenartsen |
4.500,00 EUR
|
budgetplaats: 5131500000 |
volgt later |
|
Ophaling slachtafval |
6.000,00 EUR |
budgetplaats: 5132000000 |
volgt later |
| Technische kosten: Slachtvloer zonder verdovingsinstallatie |
150.000,00 EUR |
budgetplaats: 5132000000 budgetpositie: 6141 functiegebied: 1SHM080501A00000 subsidie: SUB_NR fonds: intern begrotingsprogramma: 1SA060790 budgetperiode: 1400 |
volgt later |
|
Communicatieproducten - drukwerk |
272,25 EUR |
budgetplaats: 5311500000 budgetpositie: 6141 functiegebied: 1SHM080501A00000 subsidie: SUB_NR fonds: INTERN begrotingsprogramma: 1SA060790 budgetperiode: 1400 |
4005102453 |
|
Communicatieproducten - drukwerk |
2.027,75 EUR |
budgetplaats: 5311500000 |
volgt later |
|
Communicatieproducten - fotomaterialen |
100,00 EUR |
budgetplaats: 5311500000 |
volgt later |
De financieel beheerder regelt de ontvangsten als volgt:
| Omschrijving | Bedrag | Boekingsadres | Bestelbon |
| bijdrage gebruikers slachtvloer | 60.000,00 EUR | budgetplaats: 5132000000 budgetpositie: 701 functiegebied: 1SHM080501A00000 subsidie: SUB_NR fonds: intern begrotingsprogramma: 1SA060790 budgetperiode: 1400 |
nvt |