2014_CBS_03787 - Mobiliteitsplan - Verbreden en verdiepen. Voorontwerp - Goedkeuring

Op 21 september 2009 (jaarnummer 1385) heeft  het college de procesnota ter herziening van het mobiliteitsplan goedgekeurd. De procesnota baseert zich op het decreet van 20 maart 2009 betreffende het mobiliteitsbeleid. Het decreet is gewijzigd op 10 februari 2012.

Op 19 november 2009 werd de sneltoets door de PAC conform verklaard. In de sneltoets werd het te volgen traject gekozen. Op 19 mei 2011 is de verkenningsnota conform verklaard door de PAC. De verkenningsnota benoemt het te voeren onderzoek.

Voor Antwerpen is gekozen om het bestaande mobiliteitsplan te verbreden en te verdiepen. Er werd met name gekozen om te werken rond zeven thema’s:

• grote infrastructuurprojecten;
• openbaar vervoer;
• categorisering van wegen en straten;
• parkeren en stallen voor fietsen en auto’s;
• kernstad;
• verfietsen van de stad;
• milieu, energie en gezondheid.

Op 26 juni 2012 werd de synthesenota voorgelegd aan de gemeentelijke begeleidingscommissie (GBC). Op 13 juli 2012 (jaarnummer 7436) heeft het college de synthesenota goedgekeurd. De synthesenota bundelt de resultaten van het gevoerde onderzoek:

• werkgroepen rond zeven thema’s;
• cijfermatige analyse;
• ruimtelijke analyse.

In overleg met zowel interne als externe mobiliteitspartners leverde het geheel een lijst op van potentiële acties voor de zeven thema’s en in drie werkdomeinen, met name ruimte, netwerken en flankerende maatregelen.

Het voorontwerp mobiliteitsplan zoals dit nu voorligt selecteert acties uit deze lijst en deelt hen verder op. Bij de selectie van acties werd rekening gehouden met de doelstellingen zoals opgenomen in het bestuursakkoord 2013-2018 voor de stad Antwerpen.

Op 18 januari 2013 (jaarnummer 00363) heeft het college beslist dat er in het kader van het verbreden en verdiepen van het mobiliteitsplan Antwerpen een mobiliteitsforum wordt georganiseerd. Op het forum van 21 februari 2013 werden vertegenwoordigers van de volgende organisatie uitgenodigd:

• sociale partners;
• sectororganisaties;
• gebruikers.

Een gemeentelijk mobiliteitsplan is cruciaal voor de uitbouw van het gemeentelijk mobiliteitsbeleid waarvoor de gemeente autonoom bevoegd is. Daarnaast is het gemeentelijk mobiliteitsplan het kader voor de projecten en acties die in samenwerking met andere actoren (het Vlaams gewest, de Vlaamse Vervoersmaatschappij De Lijn, de provincies, ...)  gerealiseerd kunnen worden.

Mobiliteitsplan als strategisch kader
Het voorontwerp vormt de logische vertrekbasis voor het uitwerken van het mobiliteitsplan voor de stad Antwerpen. Als strategisch beleidsdocument biedt een mobiliteitsplan het kader voor:

• het uitwerken van concrete projecten op het Antwerpse grondgebied. De speerpunten voor het mobiliteitsbeleid zullen de komende jaren verder vertaald worden in concrete ingrepen en maatregelen. Het mobiliteitsplan in opmaak vormt met andere woorden het kader waarbinnen de komende tijd verschillende deelnota’s zullen worden uitgewerkt, onder andere een parkeernota, een fietsnota en een vrachtnota;
• de organisatie van overleg en samenwerking met bevoegde overheden en andere partners. Het succes van het stedelijk mobiliteitsbeleid hangt immers sterk samen met het bovenlokaal beleid voor de bereikbaarheid van onze stad en haven. Daarom worden er de komende jaren in overleg met het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV), de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM), De Lijn,… bovenlokale projecten opgestart, verdergezet of onderzocht.

Structuur en opbouw
Het actuele mobiliteitsdecreet bepaalt dat een nieuw mobiliteitsplan een richtinggevend en een informatief deel moet bevatten. Binnen het nieuwe decretale format koos de stad Antwerpen destijds niet voor een nieuw plan, maar om het bestaande mobiliteitsplan te behouden, mits te verbreden en verdiepen. Het voorontwerp mobiliteitsplan Antwerpen betreft de draft voor het richtinggevend deel. De synthesenota zoals goedgekeurd bevat de aanzet tot informatief deel.

Het voorliggende voorontwerp mobiliteitsplan Antwerpen bestaat uit drie grote delen:

• deel I omvat de visie achter het mobiliteitsbeleid en de uitdagingen die moeten worden aangegaan om deze visie waar te maken;
• deel II is opgebouwd rond het werkdomein ‘netwerken’. In dit deel wordt uitgelegd op welke manier er gestreefd zal worden naar een versterking op drie niveaus: het bovenlokale netwerk, het stadsnetwerk en het parkeerbeleid;
• deel III is opgebouwd rond het werkdomein ‘flankerende maatregelen’. Met een samenhangend kader van flankerende maatregelen wordt gestreefd naar een nieuw evenwicht voor de netwerken. Dit evenwicht moet zich uiten in strategische stadsontwikkeling, een optimale co-modaliteit, verkeersleefbaarheid en verkeersveiligheid.

Voor elk van deze ambities worden in het voorontwerp van mobiliteitsplan voor de stad Antwerpen geselecteerde acties omschreven. Er wordt daarbij een onderscheid gemaakt tussen twee soorten acties:

• onder de noemer ‘Speerpunten’ worden acties opgesomd waaraan het stadsbestuur de komende jaren zal werken op het eigen grondgebied en binnen de eigen bevoegdheden;
• onder de noemer ‘Onderzoek en Overleg’ worden acties geclusterd die het organiseren en ontwikkelen van acties door samenwerking vereisen met andere overheden, overheidsbedrijven en andere partners.

Actief en bereikbaar Antwerpen
In dit voorontwerp mobiliteitsplan schrijft de stad Antwerpen haar visie en strategie neer voor een actief en bereikbaar Antwerpen.

• In een actieve stad organiseren bewoners, bedrijven, handelaars en bezoekers hun activiteiten dankzij efficiënte verplaatsingen van en naar woning, werk, school, winkel, sport- en culturele voorzieningen en van en naar onderneming,  klant, vergadering, +bedrijventerrein of haven.
• Een bereikbare stad betekent een sterke katalysator voor activiteiten en trekt bewoners en bezoekers, pendelaars en investeerders aan om een stedelijke dynamiek op gang te brengen. Niet de modus, maar de gebruiker staat centraal voor het uitwerken van een waaier van mogelijkheden waarmee mensen zich kunnen verplaatsen.

Het voorontwerp mobiliteitsplan zet in op co-modaliteit: een aanbod van kwalitatieve verplaatsingsmiddelen waaruit een keuze kan gemaakt worden. Keuzes dienen gemaakt te worden op basis van reistijd, betrouwbaarheid, comfort en flexibiliteit, overstap- en stallingsmogelijkheden. De bewoners en bezoekers hebben zelf een verantwoordelijk ten aanzien van de te maken keuzes.

In het voorontwerp mobiliteitsplan wordt gestreefd naar een zo efficiënt mogelijke organisatie van bereikbaarheid door voor elke mobiliteitsdrager een sterk netwerk uit te tekenen. Als stad kunnen we dit niet alleen en zullen we voortdurend samenwerken met andere partners aan een sterk stedelijk transportsysteem. Dit betekent dat we tegelijk acties en maatregelen moeten ontwikkelen op twee sporen:

• diegene die we als stadsbestuur zelf in handen hebben;
• diegene waarvoor onderzoek en overleg nodig is met verschillende partners en besturen.

We voorzien daarom ook drie tijdshorizonten in dit mobiliteitsplan.

• Binnen de 'tijdshorizon 2020' voeren we de lopende en op te starten projecten van het Masterplan 2020 verder uit.
• Binnen het 'perspectief 2025' zetten we de vele projecten in gang die stad, haven, districten en Vlaamse partners zoals de BAM, AWV, De Lijn, NV De Scheepvaart en andere partners zoals de NMBS gepland hebben. We koppelen inspanningen van verschillende partners aan elkaar, spelen in op nieuwe opportuniteiten en beheersen de hinder die deze werken met zich meebrengen. Kortom: we werken af wat er op de plank ligt en initiëren dossiers die toegevoegde waarde geven aan dat werkprogramma;
• Een visie met 'streefbeeld 2030' geeft richting aan ontwikkelingen die meer tijd vergen dan één bestuursperiode zodat inspanningen die we vandaag leveren zo veel mogelijk bijdragen tot een blijvende bereikbaarheid van de Antwerpse metropool in de stad, de stadsregio, Vlaanderen en Europa.

Formele goedkeuringsprocedure

De procedure tot opmaak van een gemeentelijk mobiliteitsplan is beschreven in het decreet van 10 februari 2012 en in het bijhorend besluit van de Vlaamse Regering van 25 januari 2013. Hieronder wordt een overzicht gemaakt van de opeenvolgend te doorlopen stappen:

• het college besluit tot het opmaken van een gemeentelijk mobiliteitsplan en treft daartoe de nodige maatregelen;
• in voorkomend geval: het college besluit tot het opmaken van een voorstel van participatietraject. De gemeenteraad keurt het participatietraject goed. Worden geen regels voor de participatie vastgesteld, dan onderwerpt het college het voorlopig ontwerp van gemeentelijk mobiliteitsplan minstens aan een openbaar onderzoek;
• opmaak van het gemeentelijk mobiliteitsplan door de GBC;
• voorlopige vaststelling van het ontwerp van gemeentelijk mobiliteitsplan door de gemeenteraad;
• desgevallend, openbaar onderzoek indien geen participatietraject;
• voorlegging aan de Regionale Mobiliteitscommissie (RMC);
• gemeenteraad: definitieve vaststelling binnen de 60 dagen na ontvangst van het gunstig advies van de kwaliteitsadviseur;
• vaststellingsbesluit bij uittreksel bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad;
• het Mobiliteitsplan treedt in werking 14 dagen na de bekendmaking in het Belgisch Staatsblad.

De goedkeuring van het voorontwerp mobiliteitsplan voor de stad Antwerpen door het college vormt de start voor de uitwerking van een ontwerp mobiliteitsplan in de schoot van de GBC. Om van een voorontwerp te komen tot een ontwerp van mobiliteitsplan voorzien we de volgende acties voor overleg:

• ronde van districten;
• bilaterale gesprekken stakeholders: De Lijn, NMBS,  MOW, AWV, Provincie, …;
• advies Gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Ordening (Gecoro) en Adviesraad voor duurzame ontwikkeling en milieu Antwerpen (Adoma);
• gestructureerd overleg met sectororganisaties, gebruikers,....

Op deze manier opteert het stadsbestuur voor een participatietraject en kiest de stad Antwerpen om het voorlopig ontwerp van het mobiliteitsplan niet in openbaar onderzoek te brengen.

Het decreet van 20 maart 2009 betreffende het mobiliteitsbeleid, gewijzigd bij het decreet van 10 februari 2012. 
Het besluit van de Vlaamse Regering van 25 januari 2013.