2014_CBS_03714 - Watertoerisme - Cruiseaanlopen 2014 - Goedkeuring

Havengebonden kosten
Volgens het akkoord van 1998 tussen de stad Antwerpen en het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen over de kostenverdeling met betrekking tot het cruisedossier, worden de uitgaven voor de helft verrekend met het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen. Een raming wordt op voorhand opgemaakt en voorgelegd. De havengebonden kosten worden verrekend op het exploitatiebudget 2013 van de dienst actieve stad/toerisme en congres, functiegebied SDAC241001A00000 exploitatie van de cruiseterminal.

De havengebonden kosten omvatten onder meer:

• de bediening en het onderhoud van de gangway door het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen;
• de elektriciteitskosten van de gangway (voorgefinancierd door vzw Visit Antwerpen), wordt telkens uitbetaald na het voorleggen van facturen;
• het plaatsen, wegnemen en onderhouden van de fenders door het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen;
• de mobiele infrastructuur (plaatsen van tenten, nadarhekkens, vlaggen, gangway op Scheldekaai 19) door het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen;
• de kosten voor veiligheidsinfrastructuur (onderhoud scanner, metaaldetectiepoort) door Seceurtronics Security Systems. De vastlegging zal gebeuren bij het uitvoeren van de onderhoudswerken en het bedrag zal afhankelijk zijn van de uit te voeren herstellingswerken;
• kosten voor veiligheidspersoneel (bestek  GAC_2012_1038). Deze vaststelling betreft een raming gezien de kosten afhankelijk zijn van het uur van aankomst, ligdagen, uur van vertrek, enzovoort;
• het (wekelijks) onderhouden van de kaaizones Scheldekaai 19 – 20 – 21 en het ponton door vzw Werkvormm (project Lokale Diensteneconomie). De gemeenteraad keurde op 19 december 2011 (jaarnummer 1452) de toelage aan de vzw Werkmmaat goed. De uitbetaling van de toelage gebeurt telkens na voorlegging van een factuur voor geleverde prestaties. Bestelbon 4505027374 werd reeds goedgekeurd met besluit 2014_CBS_00969 op 31/01/2014;
• Muzikale omlijsting bij aanlopen:
  het vertrek van cruiseschepen wordt naar jaarlijkse gewoonte opgeluisterd door een muziekband vanaf 1 uur voor de afvaart (uitgezonderd de schepen die na 22.00 uur afvaren). Er werden vijf muziekbands aangeschreven: Harmonie De rustende Moeders, Dorpsfanfare Antwerpen-Wilrijk, The North Antwerp Streetband, Antwerp Streetband, Dixieland Streetband.
• De inrichting van de cruiseterminal.

Volgende offertes werden bezorgd:

• Dorpsfanfare Antwerpen-Wilrijk: 300,00 EUR/prestatie; 
• North Antwerp Streetband: 300,00 EUR/prestatie;
• Antwerp Streetband: 300,00 EUR/prestatie;
• Dixieland Streetband: 500,00 EUR/prestatie.

De opdrachten worden gegund aan de Dorpsfanfare Antwerpen-Wilrijk, The North Antwerp Streetband en Antwerp Streetband. De data worden verdeeld naargelang de beschikbaarheid van de verschillende bands. De vastlegging is een raming aangezien de prestaties onderhevig zijn aan wijzigingen (het schip kan op een ander tijdstip vertrekken, het kan zijn dat de ene band moet optreden in plaats van een andere band, enzovoort).

Toerismegebonden kosten (onthaal en marketing)
De toerisme gebonden kosten omvatten de promotiemiddelen die ingezet worden door de dienst ondernemen en stadsmarketing/toerisme en congres en bestaan uit onder andere advertenties, brochures, deelnames aan vakbeurzen, bezoeken aan en van rederijen, inrichting terminal, het cruiseoverleg, onthaal van de schepen (stadsplannen, infobrochures, muziek bij de aanlopen,…).

De havengebonden kosten worden verrekend op het exploitatiebudget 2014 van de dienst actieve stad/toerisme en congres op doelstelling 1SLW080202: Antwerpen profileert zich optimaal als 'stad aan de stroom' en zet in op het aantrekken van zee- en riviercruises in een versterkte samenwerking met het Gemeentelijk Havenbedrijf en Antwerp Cruise Port.

Sinds 16 mei 2001 (jaarnummer 4580) neemt het college jaarlijks kennis van de cruiseaanlopen die in de stad Antwerpen gehouden worden als resultaat van de gerichte promotionele acties in het kader van het cruisedossier. Deze acties worden georganiseerd met als doel de stad Antwerpen te promoten als bestemming in het internationale cruisetoerisme.

Op 8 mei 2003 werd de cruiseterminal als onthaalinfrastructuur in gebruik genomen. De cruiseterminal is onderworpen aan de wetgeving van de International Ship and Port Facility Security Code (ISPS) en heeft sinds 15 juni 2004 het benodigde certificaat. Het certificaat werd, na positieve inspectie door de bevoegde overheidsdienst, in 2009 verlengd tot 2014. De ISPS-norm heeft onder meer tot gevolg dat er een Port Facility Security Officer (PFSO) moet worden aangesteld die eindverantwoordelijk is voor de beveiliging van de cruiseterminal.

Voor het uitvoeren van de veiligheidstaken in de cruiseterminal werkt de stad Antwerpen samen met Trigion nv. Hiervoor werd in augustus 2012 een overeenkomst afgesloten met een looptijd van 1 jaar en 3 maal verlengbaar, telkens voor 1 jaar.

Zeecruises
Voor 2014 hebben verschillende zeeschepen een ligplaats geboekt via de havenkapiteindienst. Er zijn 28 aanlopen, 42 ligdagen en +/-22.000 passagiers van zeecruises te verwachten.

Volgende zeecruiseschepen komen voor de eerste maal naar de stad Antwerpen en komen naar goede gewoonte in aanmerking voor een beleefdheidsbezoek aan de bevelhebber van het schip door een afgevaardigde van het stadsbestuur, het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen en het Loodswezen:

• 7 mei 2014: L’Austral van rederij Companie de Ponant;
• 9 mei 2014: NG Explorer van rederij Lindblad Expeditions;
• 11-12 mei 2014: Seabourn Quest van rederij Seabourn Cruises;
• 27-28 juli 2014: Saga Pearl 2 van rederij Saga Cruises;
• 24 september 2014: Discovery van rederij Global Cruise Line;
• 24-25 oktober 2014: Oriana van P&O Cruises.

Het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen zorgt voor een plaquette als aandenken aan het bezoek van deze schepen aan de stad Antwerpen. De stad Antwerpen voorziet een boek over de Red Star Line en een typisch Antwerps product (chocolade of handjes) via de dienst ondernemen en stadsmarketing/toerisme en congres. 

De dienst ondernemen en stadsmarketing/toerisme en congres coördineert de aanlopen met alle partners en levert de PFSO, die eindverantwoordelijk is voor de beveiliging van de cruiseterminal. Indien de vaste PFSO en zijn plaatsvervanger niet aanwezig kunnen zijn tijdens een aanloop dan wordt een beroep gedaan op de veiligheidsfirma om een PFSO te leveren.

Ontwikkelingen

• Het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen en de stad Antwerpen richten zich sinds 2007 tot de markt onder de naam Antwerp Cruise Port met als doel: de stad Antwerpen op de cruisekaart zetten. Dit samenwerkingsverband tracht enerzijds de locale partners te informeren en anderzijds de rederijen te benaderen. Het Gemeentelijk Havenbedrijf en Loodswezen bepalen de inhoud wat betreft toegankelijkheid en nautische elementen. De dienst ondernemen en stadsmarketing/toerisme en congres neemt het toeristisch product, marketing, productontwikkeling en coördinatie van de aanlopen voor haar rekening. Een verdere formalisering met een duidelijke doelstelling voor Antwerp Cruise Port dringt zich op.  
• In 2011 kwam er ondersteuning vanuit het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen met de aanstelling van een aanspreekpunt cruises bij het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen. De nautische en commerciële ondersteuning door het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen is van cruciaal belang opdat de stad Antwerpen zou kunnen blijven groeien als cruisehaven.
• De cruiseterminal is eigendom van Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen en in concessie gegeven aan Vlamo nv (Flandria), later overgenomen door Brabo nv en Max&Hades. Max&Hades staat in voor de uitbating van het gebouw op de dagen dat er geen cruiseaanlopen zijn. De concessie loopt tot 31 december 2017.

De stad Antwerpen maakt deel uit van de volgende samenwerkingsverbanden:

• Atlantic Alliance, een marketingverband met 17 leden waaronder Hamburg, Bremerhaven, IJmuiden, Amsterdam, Rotterdam, Bordeaux, La Rochelle, Nantes, Lissabon en Dover. Het oprichten van Altantic Alliance vloeit voort uit de goede resultaten van reeds bestaande marketingverbanden. Atlantic Alliance beoogt de promotie van West-Europa als cruisebestemming.
• Cruise Europe: marketing samenwerkingsverband tussen Europese havens. De organisatie telt meer dan 100 leden en bestaat uit 4 regio’s:
• Norway, Iceland & the Faroes;
• The Baltic;
• UK & Ireland;
• Europe’s West Coast.
• In het kader van Antwerp Cruise Port werden nieuwe marketingtools ontwikkeld:
• een standconcept voor de vakbeurs Cruise Shipping;  
• een presentatie met oog voor de nautische toegankelijkheid, marketing en excursieprogramma’s; 
• een nieuwe brochure. 

Riviercruises
In 2014 worden 615 riviercruises verwacht, goed voor 1.116 ligdagen en 77.000 passagiers.

Ontwikkelingen

• Er is een trend waarneembaar dat riviercruiserederijen hun ligplaats steeds later boeken. Het aantal aanlopen voor 2014 is dus voorlopig en zal nog wijzigen in de loop van het jaar.
• Door de aanhoudende werken aan de woontorens is er een verminderde aanmeercapaciteit aan het Kattendijkdok.
• Aangezien het merendeel van de riviercruises blijft aanmeren aan het Kattendijkdok en de werken aan de woontorens in 2014 verder blijven gaan, vraagt de dienst ondernemen en stadsmarketing/toerisme en congres de nodige garanties van de projectontwikkelaar dat de hinder voor de riviercruisepassagiers minimaal blijft en dat de schepen bereikbaar blijven voor autocars.

Voorlopige stand van zaken voor 2014 (zeecruises + riviercruises): 643 aanlopen, 1.158 ligdagen en 99.000 passagiers. 

Europa is en blijft een belangrijk vaargebied en groeit aanzienlijk als herkomstmarkt. De laatste vijf jaar steeg het aandeel van Europese cruisepassagiers met als belangrijkste herkomstmarkten:

• Groot-Brittannië (28% of 1,7 miljoen passagiers, groei van 4,8%);
• Duitsland (23% of 1,388 miljoen passagiers, groei van 13,9%);
• Italië (15% of 923.000 passagiers, groei van 3,8%);
• Spanje (12% of 703.000 passagiers, groei van 9%);
• Frankrijk (7% of 441.000 passagiers, groei van 14%);
• andere markten (15% of 923.000 passagiers);
• de Benelux volgt op de 7^de plaats (3% of 159.000 passagiers, groei van 26,2%).

Deze herkomstmarkten, inclusief USA, zijn ook de belangrijkste markten voor Antwerpen. 

Door de overcapaciteit in een aantal havens in het zomerseizoen is er een trend waar te nemen naar wintercruises. Bestemmingen die cultuur, geschiedenis, gastronomie en kerstmarkten aanbieden, zoals de stad Antwerpen, komen hierbij in de kijker aangezien deze troeven niet weersafhankelijk zijn.

Voor de stad Antwerpen vertaalt zich dat in twee aanlopen van Fred Olsen en P&O cruises.

De concurrentie van de omliggende havens (Zeebrugge, Oostende, Rotterdam, Amsterdam en IJmuiden), regio’s en samenwerkingsverbanden is sterk toegenomen. De promotiebudgetten, het netwerk en de schaalvoordelen die deze havens inzetten om cruiseschepen aan te trekken, overstijgen deze van Antwerpen.

Meerdere rederijen breiden hun vloot uit of renoveren hun schepen. Tegen 2016 zullen 22 nieuwe schepen met een capaciteit van 68.831 passagiers worden opgeleverd. Rederijen zoals MSC, AIDA, Costa, P&O Cruises, Princess Cruises en Viking Ocean breiden hun vloot verder uit. Deze rederijen bieden een belangrijk potentieel voor de stad Antwerpen.

Antwerp Cruise Port rekent ligplaatsvergoeding noch passagierstaks aan de rederijen. Het hanteren van het nultarief is niet zonder belang voor een rederij, die de kosten voor een aanloop in balans met de inkomsten, probeert te brengen.

Een voortzetting van de werking van het cruiseoverleg tussen de verschillende betrokken partijen (de stad Antwerpen, Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen, Vlaams en Nederlands Loodswezen, scheepsagenten, touroperators, Douane & Accijnzen, Scheepvaartpolitie, uitbater terminal) blijft noodzakelijk. Het eerste overleg van dit jaar vond plaats op 28 februari 2014 ter voorbereiding van de start van het cruiseseizoen.