2014_DCME_00147 - Runcvoortpark, Gemeentepark, Hof van Roosendael. Aanleg padenstructuur Groen Hart Merksem. (SWOU08073) - Projectdefinitie en concept - Goedkeuring

Met het besluit van de gemeenteraad van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij het gemeenteraadsbesluit 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken.

In 2010 werd het Masterplan Groen Hart Merksem goedgekeurd. Dit Masterplan omvat een totaalvisie voor de ruimtelijke ontwikkeling van de verschillende parken in deze zone; het Runcvoortpark, het Hof van Roosendael, het Gemeentepark en de voormalige begraafplaats. Een belangrijke doelstelling hierin is het realiseren van een heldere circulatie doorheen de verschillende parken, en dit in eenzelfde materialisering zodat de verschillende parkdelen meer als een geheel ervaren worden: het groene hart van Merksem. Bovendien zijn de paden van het Runcvoorthof in slechte staat door de wateroverlast die daar heerst en moet hiervoor een oplossing komen.

Daarom besliste het districtscollege om een ontwerp op te laten maken voor de nieuwe padenstructuur.

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling heeft, in samenwerking met verschillende bedrijfseenheden, de zone onderzocht en gekeken naar alternatieven voor de huidige inrichting. Dit is vertaald in een projectdefinitie en een concept en werd voor advies aan de commissie openbaar domein voorgelegd.

De bedrijfseenheid stadsontwikkeling legt de projectdefinitie en het concept ter goedkeuring voor.

Bestaande toestand
In de bestaande toestand zit geen eenheid in de aanleg van de paden. Er zijn veel materialen gebruikt en de paden hebben verschillende breedtes in de parkdelen. Vooral in het Gemeentepark zijn er op een aantal plaatsen zeer veel brede paden in verhouding tot de oppervlakte en de functies die bereikt moeten worden. Op een aantal andere plaatsen ontbreken dan weer paden om vlotte verbindingen te kunnen maken. Het bestaande meubilair en de verlichtingsarmaturen hebben ook geen uniform karakter en zijn onevenwichtig verdeeld binnen het Groen Hart. Met het nieuwe ontwerp moet een oplossing gezocht worden voor deze verschillende knelpunten.

Het Runcvoortpark is beschermd als landschap en zowel kasteel Hof van Roosendael als kasteel Runcvoorthof zijn beschermd als monument. Er dient dus rekening gehouden te worden met het historische karakter van deze plekken bij de materiaalkeuze en locaties voor de nieuwe paden.

Concepten uit het Masterplan
In het masterplan werd voor de padenstructuur een onderscheid gemaakt tussen twee soorten paden: hoofdpaden en nevenpaden. De hoofdpaden zijn bedoeld als snelle functionele verbinding dwars doorheen de parken voor voetgangers en fietsers. De nevenpaden zijn eerder bedoeld om het park te beleven. Een deel van de nevenpaden vormt ook een loopparcours (dit werd reeds aangelegd). De hoofdpaden werden in het masterplan gezien als een combinatie van 2 materialen: 2 meter asfalt (voor de fietsers) en 2 meter gebakken kleiklinker (voor de voetgangers). De nevenpaden werden voorzien in een porfiersplit halfverharding.

Ook werd voorgesteld om het aantal paden beter te verdelen over de verschillende parken. Dit wil zeggen op sommige plaatsen minder paden voorzien en op andere plaatsen meer. In het masterplan werd deze nieuwe padenstructuur schematisch aangeduid.

Bijsturing Masterplan
Het masterplan wordt als basis genomen voor de uitwerking van de nieuwe padenstructuur. Toch zijn er enkele knelpunten die in het nieuwe ontwerpvoorstel worden aangepast:

• in het Gemeentepark ontbreekt een hoofdpad richting Speelpleinstraat, aan de kant van het Runcvoortpark;
• aan de ingang van het Hof van Roosendael moet de dreef ook een hoofdpad worden;
• door de begraafplaats is geen hoofdpad gewenst omwille van de rustige sfeer daar;
• de doorsteek met het hoofdpad doorheen het Virgo Maria-Instituut is momenteel niet realistisch, deze moet verlegd worden via de Terlindenhofstraat;
• de circulatie rond de vijver in het Gemeentepark moet mogelijk blijven over de nevenpaden;
• in Hof van Roosendael moet maar één hoofdpad zijn, geen twee;
• het pad rond het nieuw dierenverblijf is niet meer nodig aangezien het dierenverblijf zich niet langer in het Gemeentepark bevindt.

Het Masterplan houdt geen rekening met het Runcvoorthof als beschermd landschap. In dit landschap is het niet wenselijk om met een asfaltverharding te werken. Bovendien moet de ligging van de bestaande paden zoveel mogelijk gerespecteerd worden in het nieuwe ontwerp. Dit is niet het geval in de schematische tekeningen voor het Runcvoorthof.

Nieuw ontwerp padenstructuur
Het nieuwe ontwerp houdt rekening met het Runcvoorthof als beschermd landschap. Daarom wordt voorgesteld om de hoofpaden overal volledig in gebakken kleiklinkers aan te leggen. Dit is hetzelfde materiaal als de toegangspleintjes voor de parkdelen. In Runcvoorthof zullen de hoofdpaden 3 meter breed zijn omwille van het historische karakter, en in de rest van het Groene Hart zullen de hoofdpaden 3,5 meter breed zijn. Het materiaal voor de nevenpaden blijft behouden zoals voorgesteld in het Masterplan: split halfverharding. Omwille van het historisch karakter wordt voorgesteld om zowel in het Runcvoortpark als in het Hof van Roosendael een kort stuk bestaand historisch pad te herstellen in de huidige verharding, namelijk mozaïekkeien aan het Hof van Roosendael, en straatkeien aan het Runcvoorthof.

Behalve de paden zal ook het nieuw meubilair voor een uniform beeld zorgen. Het meubilair zal beter verdeeld worden over de parken, en op interessante plekken zal extra meubilair voorzien worden. Er word gekozen voor de standaard zitbanken en vuilbakken uit de straatmeubilaris van de stad Antwerpen. Op de hoofdpaden wordt nieuwe verlichting voorzien (om de 25 meter). De verlichting wordt zodanig gekozen en geplaatst dat zo weinig mogelijk lichtvervuiling ontstaat voor het omliggende park, maar ook zodat een goede functionele verlichting ontstaat voor de hoofdpaden. Er wordt gewerkt met een lage paal (4 meter) met LED-armatuur in neutraal wit licht. Er kan eventueel met tijdsprogrammatie of sensoren gewerkt worden om de verlichting tijdens de donkere uren aan te sturen.

Het behoud van de bestaande waardevolle bomen wordt als belangrijke randvoorwaarde voor de verdere uitwerking  van de paden gezien. Ook is de heraanleg een ideale kans om bij verwijdering of verplaatsing van paden het groen te herstellen volgens de generieke principes van het Masterplan.