2014_CBS_05517 - Kwalitatieve bevraging over sorteerstraatjes - Marktonderzoek - Goedkeuring

De totale kostprijs voor deze opdracht bedraagt 47.430,79 EUR (inclusief btw).

In het bestuursakkoord 2013-2018 engageert het stadsbestuur zich om de organisatie en werking van de ophaal- en brengsystemen voor (huishoudelijk) afval optimaal af te stemmen op de grootstedelijke behoeften van de stad (punt 55). Hierbij past de stad de bepalingen en regelgeving toe, opgelegd door het materialendecreet, onder andere rond gescheiden afvalinzameling en de toepassing van het principe ‘de vervuiler betaalt’, in overleg met andere actoren in dit domein. De stad Antwerpen draagt hiermee bij aan de doelstelling van de Vlaamse overheid om de afvalstroom te verminderen en een hergebruik van afval als grondstof te faciliteren.

Eén van de maatregelen om dit te verwezenlijken, is de beslissing van het stadsbestuur om het systeem van sorteerstraatjes stadsbreed te implementeren. Het betreft een systeem waarbij de bewoners hun afval in centraal gelegen sorteerstraatjes in ondergrondse containers deponeren. Het afval wordt dan in die buurten niet meer opgehaald. 

Sinds 2006 voerde de stad Antwerpen al sorteerstraatjes in. Op dit moment bestaan er een 55-tal sorteerstraatjes in Antwerpen. Bedoeling is om dit systeem verder uit te rollen en de volgende jaren 230 extra sorteerstraatjes te plaatsen. Het investeringsbudget hiervoor bedraagt 22.000.000,00 EUR 

Vooraleer het systeem verder uit te rollen en die belangrijke investering te doen, wenst de stad Antwerpen het systeem zoals het nu bestaat te evalueren, zodat het indien nodig kan geoptimaliseerd worden.

Volgende centrale onderzoeksvragen maken deel uit van het onderzoek:

• Hoe beleven de huidige gebruikers van sorteerstraatjes het systeem?
• Hoe gebruiken zij het systeem praktisch?
• Hoe kan het systeem geoptimaliseerd worden en hoe dient erover gecommuniceerd te worden?

Volgende subvragen maken deel uit van het onderzoek:

• Hoe beleven de gebruikers van sorteerstraatjes het systeem?

- Wat zijn de gepercipieerde voor- en nadelen van het systeem? Wat zijn de motieven en drempels om het systeem te gebruiken? Wat brengt het systeem bij?
- Hoe beleeft men het idee van zijn afval zelf naar de sorteerstraatjes te moeten brengen?
- Hoe beleeft men de betaling van het systeem? Wil men eerder betalen op storting of per gewicht?
- Op welke vlakken heeft het systeem impact? Op koopgedrag? Op bewustwording van afvalproblematiek? Op sociaal vlak?
- Zijn er verschillen tussen respondentengroepen? Welke? Hoe worden die verklaard?

• Hoe gebruikt men het systeem praktisch?

- Hoe gedraagt men zich concreet met betrekking tot het beheer van afval? Wat is er veranderd tegenover vroeger? Wat is gemakkelijker? Wat is moeilijker?
- Hoe beleeft men de sorteerstraatjes ter plaatse? Locatie? Properheid? Hinder? …
- Hoe beleeft men het systeem vanuit een technisch perspectief? Welke problemen is men al tegengekomen? Defecten?  Herstellingen? …
- Hoe decodeert men de communicatie met betrekking tot het sorteren in de sorteerstraatjes? Is de informatie duidelijk? Gemakkelijk te vinden?

• Hoe kan het systeem geoptimaliseerd worden en hoe dient gecommuniceerd te worden?

- Wat dient er geoptimaliseerd te worden, zowel van conceptuele kant als van praktische kant? Wat zijn de “quick wins”?
- Welke boodschappen hebben het meeste impact om het draagvlak voor het systeem te versterken?

 De doelgroep voor dit onderzoek is als volgt bepaald:

• gebruikers van sorteerstraatjes in die wijken waar geen huisvuilophaling meer georganiseerd wordt;
• goede mix van leeftijdsgroepen en familiale situaties (afhankelijk van de plaatselijke situatie).

Om op de onderzoeksvragen een kwaliteitsvol antwoord te kunnen bieden, is een kwalitatieve onderzoeksaanpak vereist. Volgende aanpak wordt voorgesteld:

• interne focusgroep met de stakeholders van het project om op één lijn te zijn inzake wat precies bevraagd moet worden, welke output het onderzoek moet leveren;
• observaties ter plekke;
• gesprekken met de onderzoeksdoelgroep zoals hierboven bepaald, waarbij de respondenten gerekruteerd worden tijdens de observaties;
• interne focusgroep of workshop om aan de hand van de resultaten van het onderzoek ideeën te genereren voor de optimalisatie van de sorteerstraatjes en de communicatie hierover;
• creatieve groepssessies met de onderzoeksdoelgroep om de gegenereerde ideeën te toetsen en te optimaliseren.

De stad Antwerpen wil het systeem van sorteerstraatjes stadsbreed implementeren. Om ervoor te zorgen dat deze implementatie en de communicatie erover optimaal kan gebeuren, is het noodzakelijk om zicht te krijgen op:

• hoe huidige gebruikers het systeem beleven, welke drempels zij ervaren, hoe zij hun gedrag rond afval hierdoor bijsturen;
• hoe zij het systeem praktisch ervaren, welke problemen zij hierbij tegenkomen;
• hoe zij de communicatie over sorteerstraatjes decoderen en percipiëren. 

Een kwalitatief onderzoek bij deze doelgroep over dit onderwerp zal helpen om hier zicht op te krijgen en om deze inzichten te vertalen in een communicatiestrategie en in de verdere uitrol van het systeem van sorteerstraatjes.

Voor de uitbesteding van het kwalitatieve onderzoek wordt gebruik gemaakt van het raamcontract 2010/0063 veldwerk marktonderzoek goedgekeurd door het college op 15 juli 2011 (jaarnummer 12066).
Aandachtspunt: IPSOS is het voormalige Synovate. De naamswijziging werd gepubliceerd in de bijlage van het Belgisch Staatsblad op datum van 14 februari 2013 met het publicatienummer 27272.