2014_CBS_05440 - Musea en Erfgoed Antwerpen - Tentoonstelling collectie Pieter Jan De Smet. Samenwerking - Goedkeuring

Gemeentedecreet artikel 57, § 3,1°: Het college van burgemeester en schepenen is bevoegd voor de daden van beheer over de gemeentelijke inrichtingen en eigendommen, binnen de door de gemeenteraad desgevallend vastgestelde algemene regels.

In 2010 ontvingen het Museum aan de Stroom (MAS) en het Katholiek Documentatie- en Onderzoekscentrum voor Religie, Cultuur en Samenleving verbonden aan de Katholieke Universiteit Leuven (KADOC), van de familie François De Smet d’Olbecke uit Chili een schenking van objecten en archiefmateriaal uit het nalatenschap van de jezuïet Pieter Jan De Smet. De schenkers vroegen daarbij uitdrukkelijk om de collectie te ontsluiten via een tentoonstelling die de cruciale betekenis van de figuur van De Smet belicht binnen het ruime kader van de 19de eeuwse geschiedenis van de Verenigde Staten, meer specifiek inspelend op de relaties tussen de inheemse bevolking en de Euro-Amerikanen. 

Wegens een administratieve vergissing werd de schenking in 2010 niet ter goedkeuring voorgelegd aan de gemeenteraad. Dit werd rechtgezet met de gemeenteraadsbeslissing van 24 februari 2014, jaarnummer 81.

Over het tentoonstellingsproject werden in 2012 contacten gelegd die er in juni 2013 uiteindelijk toe leidden om een derde partner bij het project te betrekken: de provincie Oost-Vlaanderen, waarvan Pieter Jan De Smet afkomstig is. De provincie stelt het Provinciaal Cultuurcentrum Caermersklooster te Gent ter beschikking om een tentoonstelling rond Pieter Jan De Smet, geboren in Dendermonde, te presenteren en te financieren.

Hoofdtentoonstelling

De verschillende partners beogen een tentoonstellingsproject dat een cultuurhistorische benadering behelst van de figuur van De Smet en zijn relaties met de oorspronkelijke Amerikaanse bevolking in een ruim tijdskader plaatst. De Smets levensverhaal vormt de leidraad tot kennismaking met de ontstaansgeschiedenis van de Amerikaanse natie en met de zeer verscheiden Indiaanse culturen van vroeger en nu. Het gaat hierbij niet om een louter westerse invalshoek, ook de Indiaanse visie wordt in het verhaal meegenomen. De erfenis die De Smet nalaat zowel in Vlaanderen/Europa als in de VSA is immers een voorbeeld van ‘gedeeld erfgoed’ dat mede door en ook voor de source communities kan worden geïnterpreteerd en gevaloriseerd.

Naast het opnieuw in de belangstelling brengen van een historisch figuur, zal ook de hedendaagse Indiaanse visie op De Smet worden geïntegreerd en zal er aandacht zijn voor onze eigen belangstelling en fascinatie voor de 'Indiaan', zowel in het (kinder)spel als in het Indiaans activisme dat op het einde van de vorige eeuw zeer populair was in Vlaanderen.

Deze tentoonstelling is voorzien voor mei-oktober 2016 in het Gentse Provinciaal Cultuurcentrum Caermersklooster.

Neven- en randactiviteiten

Ook via enkele neven- en randactiviteiten willen de tentoonstellingspartners de actuele betekenis van De Smet en de interesse voor de Native Americans tonen. Daarvoor wordt gedacht aan een samenwerking met onder meer het Huis van Alijn, het Museum voor Schone Kunsten, het SMAK en het KASK-HOGent, alle in Gent gelegen, en het Red Star Line Museum (Antwerpen). Ook in de partnerinstellingen MAS en KADOC zullen gedurende de hoofdtentoonstelling in Gent, kleinere presentaties rond aspecten van De Smet en/of de Noord-Amerikaanse Indianen plaatsvinden.

De stad zal in deze context:

1. presentatie in het MAS realiseren met middelen van de vzw Musea en Erfgoed Antwerpen;
2. via de beschikbare kanalen bijdragen tot de bekendmaking en communicatie van het project;
3. de conservator Amerikacollecties van het MAS mee inzetten voor de voorbereiding van het project.