2014_CBS_03397 - Toepassing diftar-principes - Grofvuil en steenpuin als betalende afvalfracties op containerparken - Goedkeuring

In het meerjarenbudget zijn de nodige budgetten voorzien voor de aankoop van hard-en software.

Op 1 juni 2012 vervingen het Materialendecreet en het Vlaams reglement voor het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen (Vlarema) respectievelijk het Afvalstoffendecreet en het Vlaams reglement voor afvalvoorkoming en -beheer (Vlarea). Het Materialendecreet bevat onder andere een aantal belangrijke passages over het harmoniseren en innen van gemeentelijke afvalbelastingen. Deze bepalingen zijn geconcretiseerd in het uitvoeringsbesluit Vlarema.

De minimale en maximale afvaltarieven van grofvuil en restafval traden op 1 juli 2013 in voege. Omdat de meeste lokale besturen op dat moment bezig waren met het uitwerken van hun meerjarenplanning, gaf de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) beperkt uitstel om de lokale regelgeving aan te passen conform het materialendecreet. De stad Antwerpen gebruikt deze mogelijkheid om de aanpassing van de lokale regelgeving, en vooral de praktische uitvoering hiervan, grondig voor te bereiden. Streefdoel is de nieuwe regelgeving uiterlijk op 1 januari 2015 in te voeren. In de opmaak van het meerjarenbudget zijn de inkomsten daarom ook pas vanaf 2015 ingeschreven in het ontvangstenbudget.

Afdeling 5.1 van het Vlarema legt een aantal bepalingen over het beheer van huishoudelijke afvalstoffen vast. De gemeenten moeten het principe “de vervuiler betaalt” toepassen bij de berekening van de bijdrage in de kosten door de burger voor het beheer van huishoudelijk afval dat via de gemeentelijke kanalen wordt ingezameld, rekening houdend met de werkelijke kosten overeenkomstig de bepalingen van dit besluit. De gemeente moet volgens bijlage 5.1.4 bij de berekening van het bedrag rekening houden met volgende minima en maxima:

• Op het containerpark:

Bijlage 5.1.4. van het Vlarema stelt eveneens dat 1,00m³ grofvuil overeenkomt met 200 kg.

Daarnaast heeft de stad Antwerpen volgende operationele doelstellingen die stellen dat zij zich in regel wil stellen met de geldende wetgeving:

• 1SWN030205: De containerparken zijn gemoderniseerd en afgestemd op de wet- en regelgeving en behoeften van de klant;
• 1SWN030207: De door het materialendecreet opgelegde principes (onder andere gedifferentieerd tarief) zijn in onze specifieke stedelijke omgeving toegepast.

Op 19 november 2013 besliste de gemeenteraad bij goedkeuring van het meerjarenbudget (jaarnummer 655) dat burgers de fracties grofvuil en steenpuin enkel nog tegen betaling kunnen aanbieden bij de huis-aan-huisophaling en op de containerparken.

1. Principes

Prijsberekening aanbod op containerparken op volumebasis
De hoeveelheid grofvuil en steenpuin kan het best bepaald worden door een effectieve weging. Een weging via een weegbrug is niet haalbaar binnen de huidige infrastructuur van een containerpark zonder zware ingrepen in deze infrastructuur. Er is te weinig ruimte op de containerparken om weegbruggen zo te plaatsen dat een auto, per betalende fractie, twee keer over een weegbrug kan rijden zonder de vlotte doorstroom op het containerpark te hinderen. Dit zou de dagelijkse verwerkingscapaciteit van de containerparken en de klantenservice sterk reduceren.

Antwerpen opteert voor een betalend systeem op basis van een volume-inschatting. Een volume afval is moeilijker in te schatten en kan voor discussies zorgen, maar het is pragmatisch en voor de stad Antwerpen het gemakkelijkste systeem.

De keuze voor prijsberekening op volumebasis heeft bovendien een positief effect op het investeringsbudget omdat de totale investeringskost per containerpark drastisch vermindert. Een inschatting op volumebasis vraagt minder investeringen in infrastructuur, wel in geschikt ICT-materiaal (tablets of handcomputers of zelfkassa) en in opleiding van personeel (gestandaardiseerde volume-schattingen kunnen doen).

Om discussies te vermijden zorgt de bedrijfseenheid stadsbeheer voor visuele hulpmiddelen, zodat klanten en medewerkers het volume in kunnen schatten, en een zeer eenvoudige tarifering dat afgerond kan worden in voordeel van de klant.

De klant zal bij het binnenrijden op de containerparken ook kunnen werken met een zelfkassa waarbij hij zelf aangeeft wat hij bij heeft en vervolgens betaalt. Op deze manier kunnen de parkwachters beter de zuiverheid van de fracties garanderen en burgers begeleiden bij het correct aanbieden van hun afval. Het gebruik van de zelfkassa zal in eerste instantie getest worden op de vernieuwde containerparken en bij succes verder uitgerold worden op de andere containerparken.

Voordeel van dit systeem is dat de inschatting bij het binnenrijden of zelfs in de wachtrij kan plaatsvinden waardoor doorstroom, wachttijd en capaciteit van het containerpark minimaal wordt beïnvloed.

Elektronische betaling of post-facturatie
De bedrijfseenheid stadsbeheer stelt voor om, bij voorkeur, de klant op het moment dat hij afval brengt of laat ophalen te laten betalen met een bankkaart. De klant kan ook, mits een toeslag, opteren voor postfacturatie. Dit soort betalingen sluit veiligheidsrisico's uit.

Een te verwachten positief neveneffect van de toepassing van het principe van het gedifferentieerd tarief (diftar) is de vermindering van het afvaltoerisme dat vandaag bestaat doordat de stedelijke containerparken nog fracties gratis aannemen die in andere gemeenten al betalend zijn. De indijking van het afvaltoerisme heeft dan weer een positieve invloed op de wachtrijen en de globale verwerkingskost van het afval.

2. Tarieven

Andere gemeenten passen volgende tarieven toe:

Ivago (intercommunale voor afvalbeheer in Gent en omstreken)

12 beurtenkaart, nadien

Ivarem (intergemeentelijke vereniging voor duurzaam afvalbeheer regio Mechelen)

Ook andere fracties betalend ( treinbielzen , sloophout, hout, grond)

Ilva (intercommunale vereniging voor verwijdering van huishoudelijke afvalstoffen Vlaamse Ardennen) 

Igean milieu en veiligheid (Intercommunale grondbeleid en expansie Antwerpen)

Ook andere fracties betalend, prijsverschillen tussen de betrokken gemeenten.

Ibogem (Intercommunale voor Burcht en omliggende gemeenten)

Om het afvaltoerisme te beperken en de geest van het Vlarema te volgen, adviseert de directie van stadsbeheer om de tarieven in lijn van de andere gemeenten en intercommunales te leggen zodat er sprake is van een harmonisering van de tarieven. Het directiecomité van stadsbeheer onderzoekt nog welke tarieven Antwerpen zou kunnen toepassen.

3. Uitzonderingen

Volgens het huidige huishoudelijke reglement kunnen enkel particuliere inwoners terecht in de containerparken. Verenigingen of niet-inwoners die toch gebruik willen maken van de Antwerpse containerparken, kunnen een toegangsbadge of elektronische toegangskaart krijgen na schriftelijke motivatie. Om het Vlarema correct toe te passen, zullen deze bezoekers geen vrijstelling van betaling krijgen. Alle bezoekers zullen dezelfde prijs voor de betalende fracties betalen.

4. Toegangssysteem

Om diftar toe te kunnen passen is er nood aan een elektronisch opvolgingssysteem zodat de toegang kan gecontroleerd worden, het aanbod afvalfracties aangeduid kan worden, de toezichters het aanbod kunnen monitoren, de afrekening, betaling en facturatie uitgevoerd kan worden. De huidig beschikbare kassa-en toegangssystemen zijn ontoereikend voor de containerparken. De stad Antwerpen moet op zoek naar een nieuw toegang-en kassasysteem dat alle noden dekt en schat de kostprijs van dergelijk systeem op 420.000,00 euro.

Het decreet van 23 december 2011 betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen, kortweg "Materialendecreet", en de bijhorende uitvoeringsbesluiten.

Artikels 5.1.1 tot en met 5.1.5 van het Vlarema, het Vlaams Reglement voor het duurzaam beheer van Materiaalkringlopen en Afvalstoffen.