2014_DCBE_00064 - District Berchem - Onderschriften straatnamen - Goedkeuring

De naamgeving van straten wordt geregeld in het decreet van 28 januari 1977 tot bescherming van de namen van de openbare wegen en pleinen. Op basis van artikel 1 van dit decreet is de gemeenteraad bevoegd voor het vaststellen en wijzigen van de straatnamen.

Bij gemeenteraadsbesluit van 20 maart 2000 (jaarnummer 619) werd de overdracht van de bevoegdheden aan de districten geregeld. Voor het geven van nieuwe straatnamen is het district niet bevoegd, maar kan het wel - op basis van artikel 76 van het basisreglement bestuurlijke organisatie - advies uitbrengen over zaken die bovenlokaal zijn maar het district wel aanbelangen.

Het district Berchem wil graag onderschriften laten toevoegen aan volgende bestaande straatnamen aangezien het belang hecht aan de historische achtergrond ervan.
Op basis van een naslagwerk van de Heemkundige Kring van Berchem werden de betekenissen van vele straatnamen opgezocht. Deze werden vervolgens overgemaakt aan het Stadsarchief ter nazicht waarna een lijst werd bezorgd van straatnamen die allen verwijzen naar historische figuren:

• Anna Bijnsstraat;
• Arthur Sterckstraat;
• Auwersstraat;
• Baron de Catersstraat;
• Batkinstraat;
• Beernaertstraat;
• Belpairestraat;
• Berthoutstraat;
• Bourcetstraat;
• Burgemeester Edgard Ryckaertsplein;
• Burgemeester Woutersstraat;
• Callensstraat;
• Cogels-Osylei;
• Coremansstraat;
• Corneel Jaspersstraat;
• Corneel Van Reethstraat;
• Coveliersstraat;
• Daenenstraat;
• De Brouwerstraat;
• De Fourneaustraat;
• De Lescluzestraat;
• De Merodelei;
• De Roest d' Alkemadelaan;
• De Villegasstraat;
• De Wittestraat;
• Deken De Winterstraat;
• Drummondstraat;
• Edgar Tinelstraat;
• Elisabethlaan;
• Ferdinand Coosemansstraat;
• Filip Williotstraat;
• Flor Alpaertsstraat;
• Florent Bauduinstraat;
• Florent Cootmansplein;
• Frans Beckersstraat;
• Frans Birontlaan;
• Frans De Manstraat;
• Frans De Vriendtstraat;
• Frans Jochemsplein;
• Frans Van Hombeeckplein;
• Frans Van Hombeeckstraat;
• Frederik de Merodeplein;
• Frederik de Merodestraat;
• Generaal Capiaumontstraat;
• Generaal Drubbelstraat;
• Generaal Lemanstraat;
• Generaal Van Merlenstraat;
• Gustaaf Garittestraat;
• Hendrik Kuypersstraat;
• Hendrik Marckstraat;
• Henri Prostlaan;
• Herman Vosstraat;
• Hilda Ramstraat;
• Hugo Verrieststraat;
• Jan Breydelstraat;
• Jan De Graefstraat;
• Jan Moorkensstraat;
• Jennevalstraat;
• Jos Ratinckxstraat;
• Josué Duponplaats;
• Jozef Balstraat;
• Jozef Wautersstraat;
• Jules Bilmeyerstraat;
• Kanunnik Peetersstraat;
• Kardinaal Mercierlei;
• Karel Coggestraat;
• Karel Janssensstraat;
• Karmelietenstraat;
• Klauwaardsstraat;
• Krugerstraat;
• Lambert Briesstraat;
• Le Grellelei;
• Leopold De Vriesstraat;
• Lode Vissenaekenstraat;
• Lodewijk De Koninckstraat;
• Lodewijk Gerritslaan;
• Lodewijk Van Berckenlaan;
• Lodewijk Van Sullstraat;
• Lysenstraat;
• Maloustraat;
• Marcel Auburtinlaan;
• Marie-Josélaan;
• Mellinetplein;
• Mevrouw Courtmansstraat;
• Niellonstraat;
• Onze-Lieve-Vrouwstraat;
• Pastoor Baeyensstraat;
• Pastoor Van de Wouwerstraat;
• Patriottenstraat;
• Pieter de Coninckstraat;
• Pieter Jozef Nauwelaertsstraat;
• Pieter Verbertstraat;
• Prins Albertlei;
• Prins Boudewijnlaan;
• Prins Leopoldlaan;
• Prinses Joséphine Charlottelaan;
• Robert Bossaertsstraat;
• Rysheuvelsstraat;
• Sint-Hubertusstraat;
• Sint-Lambertusstraat;
• Sint-Theresiastraat;
• Stanislas Leclefstraat;
• Terlinckstraat;
• Theophiel Roucourtstraat;
• Van Campenhoutstraat;
• Van Marsenillestraat;
• Van Vaerenberghstraat;
• Victor Jacobslei;
• Willem Van Laarstraat;
• Waterfordstraat.

De beoogde maximumlengte van onderschriften is 65 karakters, met een maximale speling tot 75 karakters.
Het stadsarchief stelt volgende onderschriften voor:

• Anna Bijnsstraat: (1493-1575), Antwerpse refreindichteres, onderwijzeres en contrareformist;
• Arthur Sterckstraat: (1868-1897), graveur, won Prijs van Rome (1896), woonde in deze straat;
• Auwersstraat: Jan Frans Auwers-Bals, eigenaar van de gronden tot 1850;
• Baron de Catersstraat: Petrus de Caters (1769-1861), eerste burgemeester van Berchem (1816-1831);
• Batkinstraat: Benedikt C. Batkin, drossaard (hoofd van de wet) van Berchem (1729-1742);
• Beernaertstraat: Auguste Beernaert (1829-1912), katholiek minister, Nobelprijswinnaar (1909);
• Belpairestraat: Marie Elisabeth Belpaire (1853-1948), Vlaams schrijfster en mecenas;
• Berthoutstraat: Wouter Berthout van Ranst (13de eeuw), eerste heer “van Berchem”;
• Bourcetstraat: Auguste Bourcet (1797-1874), patriot, hielp Frederik de Merode, gewond in 1830;
• Burgemeester: Edgard Ryckaertsplein   (1917-1991), burgemeester van Berchem (1967-1976);
• Burgemeester Woutersstraat: Karel Frans Wouters (1896-1967), burgemeester (1951-53 en 1959-67);
• Callensstraat: Constant Callens (1849-1927), notaris in Antwerpen en eigenaar van de gronden;
• Cogels-Osylei: John Cogels (1814-1885) en barones Joséphine Osy (1821-1882), verkavelaars;
• Coremansstraat: Edward Coremans (1835-1910), Antwerps katholiek Vlaamsgezind politicus;
• Corneel Jaspersstraat: Cornelius Jaspers, gemeenteraadslid en schepen (1872-1887);
• Corneel Van Reethstraat: Cornelius Van Reeth (1769-1853), bakker-herbergier en schepen (1769-1836);
• Coveliersstraat: Jan Baptist Coveliers, grondeigenaar vóór 1830;
• Daenenstraat: Jan Lambert Daenen (1817-1884), arts cholerabestrijder en schepen;
• De Brouwerstraat: Jozef De Brouwer, grondeigenaar vanaf 1885;
• De Fourneaustraat: Philips Th. de Fourneau, man van Maria-Anna van Berchem, 1673 heer van Berchem;
• De Lescluzestraat: Jules De Lescluze (1851-1935), priester, eigenaar en grondverkavelaar;
• De Merodelei: Marie gravin de Merode (1820-1899), mecenas bouwen Heilig Hartbasiliek (1875);
• De Roest d' Alkemadelaan: Guy baron de Roest d’Alkemade (1915-2001), vroeger eigenaar van de gronden;
• De Villegasstraat: Ferdinand Melchior De Villegas, schout van Berchem (1742-1764);
• De Wittestraat: Henry Alphonse baron De Witte (1851-1919), vroeger eigenaar van de gronden;
• Deken De Winterstraat: Emilius De Winter (1882-1948),schooldirecteur en pastoor-deken (1928-1948);
• Drummondstraat: mogelijk verwant aan de familie Auwers, voormalige grondeigenaars;
• Edgar Tinelstraat: (1854-1912), Vlaams componist;
• Elisabethlaan: (1876-1965), koningin der Belgen, echtgenote van koning Albert I;
• Ferdinand Coosemansstraat: (1821-1895), eigenaar oliefabriek en burgemeester (1862-1872);
• Filip Williotstraat: (1860-1923), gemeenteraadslid (1903-1911) en schepen (1908-1911);
• Flor Alpaertsstraat: (1876-1954), Vlaams impressionistisch componist en muziekpedagoog;
• Florent Bauduinstraat: Jacques Florent Bauduin (1813-1899), raadslid en schepen (1852-1857);
• Florent Cootmansplein: (1853-1940), burgemeester (1907-1921), promotor eerste tuinwijk;
• Frans Beckersstraat: (1854-1951), gemeentelijk onderwijzer en schoolbestuurder (1876-1917);
• Frans Birontlaan: (1884-1937), raadslid en schepen (1921-1927 en 1933-1937);
• Frans De Manstraat: (°1785) herbergier-beenhouwer, schepen in Berchem (1836-1840);
• Frans De Vriendtstraat: (1829-1919), Borgerhouts beeldhouwer, o.m. boerenkrijgmonument Hasselt;
• Frans Jochemsplein: (1880-1949), beeldhouwer o.m. van het beeld Kameroenantilope;
• Frans Van Hombeeckplein: sr. (1825-79) en jr. (1855-1907), resp. burgemeester (1872-79 en 1884-1907);
• Frans Van Hombeeckstraat: sr. (1825-79) en jr. (1855-1907), resp. burgemeester (1872-79 en 1884-1907);
• Frederik de Merodeplein: (1792-1830), graaf, aanvoerder Belgische revolutie, gewond in Berchem;
• Frederik de Merodestraat: (1792-1830), graaf, aanvoerder Belgische revolutie, gewond in Berchem;
• Generaal Capiaumontstraat: Alexis graaf Capiaumont(1798-1879), officier in Waterloo en in 1830;
• Generaal Drubbelstraat: Honoré Drubbel (1855-1924), aanvoerder van de 7e brigade in 1914;
• Generaal Lemanstraat: Gérard Mathieu graaf Leman (1851-1920), verdediger van Luikse forten in 1914;
• Generaal Van Merlenstraat: Jean Baptiste baron van Merlen (1773-1815), generaal gesneuveld in Waterloo;
• Gustaaf Garittestraat: (1875-1957), burgemeester (1924-1933);
• Hendrik Kuypersstraat: (1875-1946), algemeen technisch directeur bij Agfa-Gevaert;
• Hendrik Marckstraat: (1883-1957), raadslid (1927-38), schepen (1927-32) en minister (1937-40);
• Henri Prostlaan: (1874-1959), Frans bouwmeester, won 1ste prijs aanleg krijgsgronden (1910);
• Herman Vosstraat: Armandus Vos (1889-1952), Vlaams-nationalistisch en socialistisch politicus;
• Hilda Ramstraat: (1858-1901), pseudoniem van Mathilde Ramboux, Vlaams schrijfster;
• Hugo Verrieststraat: (1840-1922), Vlaams priester-schrijver, leerling van Guido Gezelle;
• Jan Breydelstraat: Brugs slager en verzetsheld betrokken bij de Guldensporenslag (1302);
• Jan De Graefstraat: (1877-1952), leraar academie, kunstschilder en lithograaf;
• Jan Moorkensstraat: (1852-1917), stichtte afdeling Berchem van Rode Kruis België;
• Jennevalstraat:  (1801-1830), pseudoniem van Alexandre Dechet, auteur van de Brabançonne (1830);
• Jos Ratinckxstraat: (1860-1937), kunstschilder, tekenschool Berchem(1896), Juwelenstoet(1923);
• Josué Duponplaats: (1864-1935), beeldend kunstenaar, leefde en werkte in de Guldenvliesstraat;
• Jozef Balstraat: (1820-1867), graveur, Romeprijs (1848), leraar Academie (1862);
• Jozef Wautersstraat: (1875-1929), natuur- en scheikundige, professor en socialistisch minister;
• Jules Bilmeyerstraat: (1850-1920), architect en ontwerper Heilig Hartbasiliek;
• Kanunnik Peetersstraat: Johannes Franciscus Peeters (1856-1930), pastoor in Antwerpen (1899-1930);
• Kardinaal Mercierlei: Désiré Joseph Mercier (1851-1926), aartsbisschop van Mechelen;
• Karel Coggestraat: (1855-1922), sassenier, liet eind oktober 1914 de IJzervkakte overstromen;
• Karel Janssensstraat: (1809-1874), schepen (1858-1872);
• Karmelietenstraat: kloosterorde geïnspireerd door kluizenaars op de berg Karmel;
• Klauwaardsstraat: naam voor de Vlaamsgezinden tijdens de Guldensporenslag in 1302;
• Krugerstraat: Paul Kruger (1825-1904), Boerenleider (1880), president van Transvaal (1882);
• Lambert Briesstraat: (1884-1964), raadslid (1921-33), schepen (1933-47 en 1953-59);
• Le Grellelei: Caroline Le Grelle-Dhanis (1817-1887), medebezieler bouw H.Hartbasiliek (1875);
• Leopold De Vriesstraat: (1866-1940), burgemeester (1914-1915);
• Lode Vissenaekenstraat: (1869-1945), schrijver-dichter van o.m. de Merodecantate (1905);
• Lodewijk De Koninckstraat: (1838-1924), leraar-dichter, o.m. het libretto Fransciscus van Edgar Tinel;
• Lodewijk Gerritslaan: (1827-1873), stichter van de Nederduitsche Bond (1861), Vlaamse politicus;
• Lodewijk Van Berckenlaan: vermoedelijk uitvinder van het diamantslijpen in 1476;
• Lodewijk Van Sullstraat: (1857-1933), gemeentesecretaris (1898-1933);
• Lysenstraat: Cornelis Frans Lysen-Van Lerius, eigenaar van Troyentenhof (1833-1876);
• Maloustraat: Jules Malou (1810-1886), minister van Financiën (1845-47, 1871-78, 1884);
• Marcel Auburtinlaan: (1872-1926), Frans bouwmeester, won 2de prijs aanleg krijgsgronden in 1910;
• Marie-Josélaan: (1906-2001), prinses van België, dochter van Koning Albert I en Koningin Elisabeth, koningin van Italië (1946);
• Mellinetplein: Anne François Mellinet (1768-1852), generaal bij de Belgische Revolutie (1830);
• Mevrouw Courtmansstraat: Johanna Courtmans, geboren Berchmans (1811-1890), Vlaamse schrijfster;
• Niellonstraat: Charles Niellon (1795-1871), generaal bij de Belgische Revolutie (1830);
• Onze-Lieve-Vrouwstraat: naar het Onze-Lieve-Vrouwebeeld op de hoek van de straat;
• Pastoor Baeyensstraat: Laurentius Baeyens (1874-1950), pastoor parochie H. Sacrament (1923-1950);
• Pastoor Van de Wouwerstraat Petrus Van De Wouwer, (1744-1829), pastoor van Berchem (1781-1825);
• Patriottenstraat: vaderlandslievenden, voorvechters van de Belgische onafhankelijkheid;
• Pieter de Coninckstraat: Brugs weversdeken en held van de Guldensporenslag (1302);
• Pieter Jozef Nauwelaertsstraat: (1798-1882), schepen (1836-1871);
• Pieter Verbertstraat: (1771-1858), schepen (1836-1851);
• Prins Albertlei: (1875-1934), kroonprins (1891), later koning van België (1909-1934);
• Prins Boudewijnlaan: (1930-1993), kroonprins, later koning der Belgen (1951 tot 1993);
• Prins Leopoldlaan: (1901-1983), kroonprins, later koning Leopold III van België (1934-1951);
• Prinses Joséphine Charlottelaan: (1927-2005), dochter van koning Leopold III en koningin Astrid, groothertogin van Luxemburg;
• Robert Bossaertsstraat: (1884-1961), burgemeester (1953-1958);
• Rysheuvelsstraat: familie tot 1632 eigenaar van kasteel Ruytenborch;
• Sint-Hubertusstraat: (655-727), bisschop van Luik, patroonheilige van de jagers;
• Sint-Lambertusstraat: (638-706), bisschop van Maastricht, geloofsprediker en martelaar;
• Sint-Theresiastraat: Thérèse Martin (1873-1897), zuster karmelietes in Lisieux;
• Stanislas Leclefstraat: (1872-1927), notaris en voorzitter burgerlijke godshuizen Berchem;
• Terlinckstraat: Louis Terlinck (1813-1880), liet gronden na aan E.H. Jules De Lescluze;
• Theophiel Roucourtstraat: (1834-1926), pastoor-deken (1878-1921), taalkundige en scholenstichter;
• Van Campenhoutstraat: Frans Van Campenhout (1779-1848), componist van de Brabançonne (1830);
• Van Marsenillestraat: Carolus van Marsenille (1811-1890), landmeter, verkavelde deze wijk;
• Van Vaerenberghstraat: dokter Joannes van Vaerenbergh, in 1830 eigenaar van het Posthof;
• Victor Jacobslei: (1838-1891), katholiek volksvertegenwoordiger en minister;
• Willem Van Laarstraat: (1892-1945), medestichter Atheneum, schepen Berchem, gestorven in Dachau;
• Waterfordstraat: benaming in 1885 gegeven door de familie Ommeganck, voormalige eigenaars.

Vooraleer deze onderschriften kunnen worden aangebracht op straatnaamborden dienen deze ter goedkeuring te worden voorgelegd aan het districtscollege en de districtsraad.

Artikel 4 van het decreet van 28 januari 1977 tot bescherming van de namen van de openbare wegen en pleinen bepaalt de voorschriften betreffende het vaststellen en wijzigen van de naam van openbare wegen en pleinen.

Artikel 7 van het decreet van 28 januari 1977 tot bescherming van de namen van de openbare wegen en pleinen bepaalt dat indien in de naam van openbare wegen en pleinen gebruik wordt gemaakt van een eigennaam, de naamborden een beknopte toelichting van de gekozen benaming bevatten.

In de stad Antwerpen bestaat er een straatnamencommissie. Op basis van de opzoekingen van het stadsarchief blijkt dat dergelijke commissie al meer dan 100 jaar bestaat in een wisselende samenstelling.

De huidige straatnamencommissie is een ambtelijke commissie die het beleidsvoorbereidend werk coördineert. De stadssecretaris zit de commissie voor. Het stadsarchief en de districten nemen een adviserende rol op.

De gemeenteraad keurde in zitting van 21 september 2009 de procedures die de straatnamencommissie volgt goed. De rol van de districten wordt hier aangescherpt. Bij de benoeming van de lokale straten worden de districten maximaal betrokken en wordt er maximaal rekening gehouden met hun advies.Om tot een advies te komen raadpleegt het districtscollege de lokale cultuurraad en de districtsraad. De maximum termijn om advies te verstrekken wordt vastgesteld op twee maanden.