2014_DRME_00028 - Gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan Zwaantjeshoek, district Merksem - Voorontwerp. Advies - Goedkeuring

Het collegebesluit van 10 juli 2008 (jaarnummer 8600) dat de decretale procedure van opmaak van een gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan aanvult. In dit collegebesluit is de advisering door de districtsraad opgenomen.

Op 7 juni 2013 besliste het college (jaarnummer 5753) om een positief planologisch attest af te leveren naar aanleiding van de vraag van Landrover Metropool nv om het mogelijk te maken een parking aan te leggen in buffergebied. Het plangebied is gesitueerd binnen de op- en afrit Kleine Bareel van de E19 en wordt begrensd door de Bredabaan en de Kapelsesteenweg.

Twee randvoorwaarden werden opgelegd:

• slechts 1 in- en afrit voorzien ter hoogte van de Kapelsesteenweg;
• een zuiniger ruimtegebruik van het terrein en aangrenzende terreinen dient verder onderzocht.

Het afleveren van een positief planologisch attest heeft tot gevolg dat het college ertoe verplicht is om, binnen het jaar na de afgifte van het attest, een voorontwerp van ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) op te maken en te agenderen op de plenaire vergadering.

Op 31 januari 2014 heeft het college de proces- en richtnota voor het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan Zwaantjeshoek goedgekeurd (jaarnummer 1018). In deze proces- en richtnota zijn volgende doelstellingen vooropgesteld:

• conform het strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen (s-RSA) en het Ruimtelijk Structuurplan voor de Provincie Antwerpen (RSPA), is de Bredabaan de locatie voor een kleinhandelslint;
• om het conflict tussen verkeer dat op- en af de parkings rijdt en fietsers te minimaliseren en in het kader van optimaal ruimtegebruik, wordt gestreefd naar gezamenlijk parkeren en gebundelde inritten;
• om verdroging en wateroverlast te verminderen, wordt gestreefd naar waterneutrale ontwikkelingen;
• om het Laaglandpark te verbinden met de bossen in de omgeving van Brasschaat, worden groene stapstenen voorzien.

De doelstellingen werden vertaald in een gewenste ruimtelijke structuur met de volgende krachtlijnen:

• de bouwvrije zones langs de snelweg en de gewestweg bepalen de structuur;
• langs de Bredabaan wordt ruimte voor detailhandel voorzien. Achterin is er ruimte voor kleinschalige bedrijvigheid. Dit betekent dat voor de aanwezige huizen de bestaande wetgeving wordt verduidelijkt en verankerd in het RUP en dat er een uitdoofscenario wordt voorzien;
• ten opzichte van de E19 wordt de bouwvrije zone als groene buffer ingetekend. De opgelegde voortuinstrook langs de Kapelsesteenweg en de Bredabaan wordt ingetekend. Zolang de huizen bewoond worden, moet er een buffer ten opzichte van die huizen in stand worden gehouden;
• de bestaande bebouwing behoudt zijn rechten. Om duidelijkheid te creëren, krijgen de huizen de bestemming wonen met nabestemming bedrijvigheid. Het huidige perceel van de garage kan volledig benut worden voor bebouwing;
• er mag slechts één gebundelde in- en uitrit worden aangelegd. Deze in- en uitrit bedient de parking van de Landrover-garage en de achterliggende woningen.

Op 25 april 2014 (jaarnummer 4594):

• nam het college kennis van het voorontwerp-RUP Zwaantjeshoek;
• gaf het college opdracht de vereiste adviezen voor het voorontwerp-RUP in te winnen en een communicatietraject te organiseren.

Op basis van de krachtlijnen uit de proces- en richtnota is een voorontwerp ruimtelijk uitvoeringsplan uitgewerkt met de stedenbouwkundige voorschriften, een bestemmingsplan en een toelichtingsnota.

Binnen het RUP zijn de volgende bestemmingen afgebakend:

• zone voor groen 1: waarbinnen de buffer ten opzichte van de E19 wordt vastgelegd
• zone voor groen 2: deze zone zorgt voor het vrijwaren van een voortuinstrook. Deze zone moet groen worden aangelegd. Het wordt mogelijk gemaakt om twee wagens tentoon te stellen;
• zone voor detailhandel 1: in deze zone is het mogelijk om detailhandel met de bijhorende nevenfuncties te voorzien. Het is mogelijk om de bebouwbare ruimte te bebouwen met een vloerterreinindex van 2;
• zone voor groen met nabestemming detailhandel: deze zone moet als buffer tussen de detailhandel en de achterliggende woningen worden ingericht. Zodra beide woningen verlaten zijn, wordt deze zone bestemd als detailhandel;
• zone voor wonen met nabestemming bedrijvigheid: De rechten van de bestaande woningen worden in dit voorschrift uitgeklaard. Bij verkoop treedt de nabestemming in werking en wordt het betrokken perceel zone voor bedrijvigheid;
• zone voor ontsluiting: Dit is een indicatieve aanduiding waarin wordt opgelegd dat er slechts één uitrit mag zijn.

-          Het districtscollege van Merksem  formuleerde op 31 januari 2013 een ongunstig advies naar aanleiding van de aanvraag tot het bekomen van een planologisch attest met volgende motivering: het behoud van een groene buffer is noodzakelijk in deze omgeving van de drukke Bredabaan en de autosnelweg. Door een meer gestapelde oplossing in overweging te nemen is er minder nood aan bijkomend ruimtegebruik in deze zone. Bovendien dienen de conflictzones tussen voetpad, fietspad en de rijbaan maximaal vermeden te worden door het aantal bijkomende afslagbewegingen van en naar de parking te beperken.

Het districtscollege stelt aan de districtsraad voor ongunstig advies te geven over het voorliggend voorontwerp GRUP Zwaantjeshoek met volgende  motivering:

-           Het huidig voorontwerp komt niet tegemoet aan de bezorgdheid van het district om de resterende natuurwaarden van het gebied te beschermen. Er dient een  oplossing te worden gevonden die voldoet aan de behoefte van de aanvrager en tevens aan deze van andere bewoners en gebruikers van het gebied. Het huidige groene terrein vormt een essentiële schakel bij de  uitbouw van een groen netwerk van het Laaglandpark naar de groene omgeving van Brasschaat. Gezien het uitdoofscenario van de bewoonde zone zal in de toekomst de groene verbinding nog meer gehypothekeerd worden door het huidig voorontwerp.

-          Volgens het strategisch Ruimtelijk Structuurplan van de stad Antwerpen bevindt het gebied zich in het programma van het Noorderpark. Het doel van dit park is om het bebouwde perifere landschap in Brasschaat en Schoten te verbinden met de Schelde en het centrum. Een andere doelstelling is de ontwikkeling van ecologische waarden langs de Laarse- en Donksebeek.

-          Door het rooien van bomen en het verkleinen van het biologisch waardevolle gebied vermindert de ecologische waarde langs de bestaande gracht en de Laarsebeek.

-          In het strategisch Ruimtelijk Structuurplan van de stad Antwerpen is langs de Bredabaan een zone aangeduid voor grootschalige handelscluster. De aanvraag bevindt zich binnen deze cluster. De idee van deze cluster is een mogelijke versterking van een aantal elementen op grond van hun verzameling en vermenigvuldiging op een plek. Door de creatie van specifieke voorwaarden en de mogelijkheid om algemene kosten te delen is een grotere aanpassing van de omgeving mogelijk. Vanuit het oogpunt van efficiënt ruimtegebruik is er nood aan dit model van clustering. Het voorstel om een parkeerterrein aan te leggen past in deze optiek. Deze zullen echter voor heel wat conflicten zorgen op de reeds drukke Kapelsesteenweg. Daarnaast zou het eerder wenselijk zijn om een nieuwe parking gemeenschappelijk te gebruiken met de andere handelszaken.

-          Volgens het gewestplan ligt de aanvraag in bufferzone. Deze dienen in hun staat bewaard te worden om als groene ruimte ingericht te worden. In het kader van de goede ruimtelijke ordening is het wenselijk om deze buffer op die plaats te houden.

-          De aanvraag bevindt zich in een bouwvrije strook langs autosnelwegen. Afwijkingen zijn enkel mogelijk voorbij de tiende meter door de minister van openbare werken of zijn gemachtigde.   

-          4 JUNI 1958. - Koninklijk besluit betreffende de vrije stroken langs de autosnelwegen. 

-          Artikel 1. De vrije stroken beslaan een breedte van dertig meter aan weerszijden van de grens van het domein van de autosnelweg. Benevens de rijbanen, de stationeerstroken en de als zodanig gerangschikte toegangswegen, omvat het domein van de autosnelweg, gans het Rijksdomein aan weerszijden van de weg, dat met het oog op de behoeften en voor de dienst van de autosnelweg is ingericht.

-          Art. 2. Het is verboden in die stroken te bouwen, te herbouwen of bestaande bouwwerken te  verbouwen. Dat verbod geldt niet voor instandhoudings- en onderhoudswerken. Het is verboden in die stroken onwettig opgerichte bouwwerken te handhaven. Voorbij de tiende meter, gemeten van de grens van het domein van de autosnelweg, kan de Minister van Openbare Werken en van  Wederopbouw of zijn gemachtigde echter afwijkingen van het in lid 1 gestelde verbod toestaan binnen bestaande of in plannen van aanleg, goedgekeurd overeenkomstig de wetgeving op de stedenbouw, ontworpen bebouwde gedeelten. Hetzelfde geldt buiten de bebouwde gedeelten en voorbij de tiende meter, gemeten van de grens van de autosnelweg, voor het verbouwen van en bijbouwen bij bestaande bouwwerken.

-          De watergevoeligheid van het gebied is ook in dit noordelijk deel van Merksem hoog. Met het oog op de toekomstige aanleg van een spoorontsluiting en een bijkomende snelweg in de onmiddellijke omgeving dienen alle watergevoelige gebieden in de omgeving gevrijwaard te worden van extra bebouwing. De aanleg van een waterdoorlatende parking weegt niet op tegen een volwaardige groene bufferzone. Op het terrein staan een aantal waardevolle bomen; deze dienen alle bewaard te blijven.

-          De aanvraag is gelegen in een mogelijk overstromingsgevoelig gebied. De inrichting zal gebeuren  met waterdoorlatende materialen. Hierdoor kan de impact beperkt worden. Het terrein is aangeduid als biologisch waardevol. Door de aanleg van de parking verdwijnen er bomen en verkleint het biologisch waardevolle gebied dat als stapsteen voor fauna en avifauna kan gebruikt worden. Ook verdwijnt de bufferfunctie met de autosnelweg.

-          Tot slot kan de vraag gesteld worden of er enig initiatief wordt genomen tot compensatie van de voorgestelde ontbossing.

Art. 2.2.13 en volgende van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) die de procedure vastleggen voor de opmaak van de gemeentelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen (RUP).

Data in vet cursief zijn raming