2014_CBS_01346 - Snelle verkeersveiligheidsmaatregelen - Prioriteitenlijst aan te pakken straten op basis van een aangepaste werkwijze - Goedkeuring

In zitting van 1 juli 2011 (jaarnummer 11722) besliste het college om de principes van het project 'snelle en tijdelijke verkeersveiligheidsingrepen' goed te keuren. De coördinatie van dit project gebeurt binnen de 'stedelijke Staten-Generaal van de verkeersveiligheid in Antwerpen'. Vanuit een technische werkgroep (samengesteld uit vertegenwoordigers van de verkeerspolitie, de dienst stadsontwikkeling/ontwerp en uitvoering, de dienst stadsontwikkeling/beheer en onderhoud, de mobiliteitsdienst, de Staten-Generaal en GAPA) worden er verkeersremmende maatregelen aan het college voorgesteld na adviesvraag aan de betrokken districten.

Uit een interne evaluatie van dit project, bleek dat er nood was aan een prioritering van de aan te pakken straten in het kader van de snelheidsproblematiek om zo, mensen en middelen, zo efficiënt mogelijk in te zetten daar waar de verkeersonveiligheid het grootst is. Uit de evaluatie werd ook duidelijk dat - hoewel deze maatregelen een tijdelijk karakter hebben - de omzetting ervan door de districten in meer structurele oplossingen vaak nog niet gerealiseerd is.

Het is de bedoeling om dit project, in de toekomst, ook verder uit te breiden naar schoolomgevingen, schoolroutes, zwarte punten en gevaarlijke wegsegmenten. Daar waar mogelijk werden nu al zwarte punten en schoolomgevingen meegenomen.

De focus ligt op straten in woon- en schoolomgeving met daaraan verbonden functies. In praktijk betekent dit dat vooral straten in zones 30 in aanmerking zullen komen.

Prioritering
Vanuit verschillende hoeken (burgers, districten, mobiliteitsdienst, ...) worden er vragen gesteld om de snelheid in straten te meten. Gevolg hiervan is een basislijst van straten die in aanmerking komen voor snelheidsremmende maatregelen en dit op basis van volgende selectiecriteria, namelijk het overschrijden van de V85 en van de maximumsnelheid met meer dan 10%. Hierbij is de V85 de maximale snelheid die door 85 % van de weggebruikers wordt gereden.

Om tot een efficiëntere inzet van mensen en middelen te komen, werd op deze basislijst volgende wegingscriteria toegepast om zo deze lijst verder uit te zuiveren en te prioriteren:

1. de objectieve verkeersonveiligheid: de weerhouden straten worden in eerste instantie gerangschikt volgens de ernst van de eventuele letselongevallen. Basis hiervoor zijn de objectieve ongevallengegevens van de betreffende straat (of wegsegment) van de laatste drie jaren, aangereikt door de lokale verkeerspolitie. Straten waarvan het ongevallenbeeld weergeeft dat er onder zwakke weggebruikers (dodelijke, zwaargewonde of lichtgewonde) slachtoffers zijn gevallen, krijgen een hogere prioriteit in de lijst volgens hun weegfactor
2. de subjectieve verkeersonveiligheid: vervolgens wordt de gevoelsmatige of subjectieve verkeersonveiligheid in de geselecteerde straten in rekening gebracht. Als basis worden hiervoor een aantal relevante gegevens uit de Antwerpse Monitor (2010-2012) gebruikt. Straten die gelegen zijn in een wijk waarvan de Antwerpse Monitor aangeeft dat de bewoners een verhoogd verkeersonveiligheidsgevoel hebben, genieten een hogere prioriteit. Concreet wordt er gescreend op hinder door onaangepaste snelheid, op agressief verkeersgedrag en op het gepercipieerd risico op een verkeersongeval. Als op twee van de drie onderzoeksvragen méér dan circa 50% van de respondenten uit de wijk een probleem aangeven, dan wordt een hogere prioriteit toegekend
3. de aanwezigheid van voorzieningen en functies: in een volgende stap wordt rekening gehouden met de (eventuele) aanwezigheid van aanliggende voorzieningen als een school, rusthuis, ziekenhuis, speelplein- of tuin, enzovoort. Ook indien de straat onderdeel uitmaakt van een belangrijke fiets- en/of schoolroute, krijgt de straat een hogere prioriteit dan straten zonder deze voorziening
4. de ernst van de snelheidsovertredingen: in een laatste, ondergeschikte stap wordt de onderlinge rangschikking ook bepaald door de ernst van de snelheidsovertreding. De ernst van de snelheidsovertreding wordt pragmatisch bepaald door de V85 én het percentage zware snelheidsovertreders ten opzichte van alle gemeten voertuigen samen te nemen.

Duidelijkheid
De lijst met prioritair op te nemen straten in functie van snelheidsbeheersing door infrastructurele maatregelen als bijlage geeft een duidelijk overzicht van de Antwerpse straten in woonerven (20 km/u), zones 30 en straten met een 50 km/u-regime waar de snelheidsproblematiek met snelheidsremmende maatregelen zal aangepakt worden alsook de chronologie van de aanpak van deze straten.

De lijst biedt enerzijds de intern betrokken diensten de mogelijkheid om op een heldere manier te communiceren over welke straten er wel en welke er niet in aanmerking komen voor deze bovenlokale aanpak van de snelheidsproblematiek. Anderzijds biedt de lijst aan de Antwerpse districten duidelijkheid over welke straten er niet in aanmerking komen voor dit project, zodat zij - indien gewenst - de niet weerhouden of vermelde straten met eigen middelen kunnen aanpakken.

Duurzaamheid
Bij een evaluatie van al eerder geplaatste tijdelijke maatregelen, bleek dat er slechts weinige al omgezet zijn in een meer structurele maatregel. Aangezien het om tijdelijke maatregelen gaat (met een zekere 'houdsbaarheidsdatum') verhoogt dit tevens op middellange termijn de onderhoudskost van deze maatregelen.

Door de technische werkgroep werd een pakket van snelheidsremmende maatregelen uitgewerkt die een meer duurzaam karakter hebben. Deze duurzaamheid vertaalt zich in een verhoging van de levensduur van deze maatregelen. Voorbeeld: wegmarkeringen en plooibakens in functie van het realiseren van een wegversmalling kunnen worden vervangen door boordstenen en verharding. Een prefab rijbaankussen kan als verticale snelheidsremmer vervangen worden door een betonnen versie.

Het principe van een minimale levensduur van 6 maanden voor de voorgestelde maatregelen blijft behouden. Als er dus in de technische werkgroep een straat besproken wordt die al voorkomt op de meerjarenbegroting van de districten, zal deze straat:
- niet aangepakt worden in het kader van dit project als deze straat reeds binnen een termijn van 6 maanden heraangelegd wordt;
- aangepakt worden met snelheidsremmende maatregelen met een tijdelijk karakter als deze straat pas ten vroegste na 6 maanden heraangelegd wordt.

Voor alle andere straten (die niet in de meerjarenbegroting zijn opgenomen) zullen vanuit de technische werkgroep maatregelen met een meer duurzaam karakter voorgesteld worden en dit op voorwaarde dat de meerkost voor een meer duurzame aanpak beperkt is. Is dit laatste niet het geval, zal er vanuit de werkgroep een tijdelijke verkeersremmende maatregel voorgesteld worden. Hierbij staat het de districten natuurlijk vrij om deze straten alsnog in hun begroting op te nemen.

Financiering
Momenteel worden de snelle verkeersveiligheidsmaatregelen in straten die voldoen aan de selectiecriteria vanuit een bovenlokaal budget gefinancierd. Het is de bedoeling om dit ook de volgende jaren te blijven doen, met dien verstande dat bij een (volledige) structurele heraanleg van een straat die op de prioriteitenlijst voorkomt, de bovenlokale bijdrage zich beperkt tot de geschatte kostprijs van de tijdelijke maatregelen.

Chronologie
De prioriteitenlijst zal in volgorde van vermelding integraal behandeld worden door de technische werkgroep. Bij uitputting van deze lijst, zal er - op basis van nieuwe snelheidsmetingen waarop de bovenvermelde selectie- en wegingscriteria toegepast worden - een nieuwe prioriteitenlijst, ter goedkeuring, aan het college voorgelegd worden.