2014_CBS_00709 - Duurzame stad - Actualisatie klimaatactieplan. Proces - Goedkeuring

De stad ondertekende op 9 januari 2009 (jaarnummer 102) het Europese Covenant of Mayors of Burgemeestersconvenant. Het Burgemeestersconvenant ligt aan de basis van het goedkeuren van het stedelijke klimaatplan en de integratie daarvan in de beleidsnota "Antwerpen, duurzame stad voor iedereen" (goedgekeurd door de gemeenteraad op 27 juni 2011, jaarnummer 920). Daarin engageerde Antwerpen zich tot het behalen van de volgende doelstellingen gerelateerd aan energie en klimaat:

• een vermindering van 20% van de CO2-uitstoot over heel het stedelijke grondgebied tegen 2020 ten opzichte van 2005;
• een vermindering van 50% van de CO2-uitstoot voor de eigen stedelijke werking tegen 2020 ten opzichte van 2005;
• het aandeel van de totale energievraag geproduceerd op het eigen grondgebied in de vorm van hernieuwbare energie bedraagt 13% tegen 2020;
• een vermindering van het elektriciteit- en gasverbruik met 20% tegen 2020 ten opzichte van 1990;
• een CO2-neutrale stad tegen 2050.

De emissie-inventaris voor het jaar 2010 (goedgekeurd door het college op 17 mei 2013, jaarnummer 4880) toont aan dat Antwerpen bijna op koers zit om de eerste doelstelling te halen en op koers zit om de tweede doelstelling te halen. Voor de derde en vierde doelstelling zit Antwerpen niet op koers. Voor de eerste doelstelling is de bijdrage van de verschillende sectoren onevenwichtig verspreid. Huishoudens kennen een substantiële daling, industrie en handel kennen een beperkte reductie, transport hinkt achterop. Een actualisatie van het klimaatactieplan is wenselijk om voldoende te kunnen bijsturen met het oog op het bereiken van de vooropgestelde doelstellingen in het kader van het Burgemeestersconvenant.

Om het klimaatbeleid sterker te kunnen onderbouwen en op te volgen gaf het college de opdracht aan Futureproofed om een beleidsinstrument uit te werken waarmee het potentieel en de haalbaarheid van klimaatmaatregelen ingeschat kan worden (beslist door het college op 26 juli 2013, jaarnummer 7574). Dit klimaatmaatregeleninstrument verduidelijkt waar de stad prioritair op kan inzetten in het kader van haar klimaatactieplan.

Voor de actualisatie van het klimaatactieplan wordt ingezet op het verbreden van de kennisbasis, thematische en sectorale werkgroepen om nieuwe of vernieuwde acties te definiëren en participatie. Naast mitigerende maatregelen (gericht op vermindering van CO2-uitstoot) is er ook aandacht voor adaptatie  (aanpassing aan te verwachten klimaatwijzigingen).

1. Kennisbasis

De kennisbasis wordt verbreed door de actualisatie van de emissie-inventaris met de cijfers over 2012. Deze actualisatie vindt plaats in de periode januari-april 2014. Daarnaast wordt tegen mei 2014 door Futureproofed het bovenvermelde beleidsinstrument uitgewerkt om:

• De fijnmazigheid van de CO₂-cijfers te verhogen zodat de oorsprong ervan aan concretere doelgroepen kan toegewezen worden;
• Per doelgroep (residentieel, mobiliteit, tertiair en industrie) maatregelen gedefinieerd en geprioriteerd kunnen worden aan de hand van harde en zachte criteria. Harde maatregelen zijn opbrengst/kost /financiering van een gegeven maatregel. Zachte maatregelen zijn onder meer visibiliteit, kopieergedrag, sociale correctheid, implementeerbaarheid. Dit gebeurt binnen de speelruimte van die doelgroep.
• De verwachte emissies van nabij te monitoren en, via een risico-rapportage, toe te laten de succesrijke/beloftevolle projecten te versnellen en andere af te bouwen. Tevens integreert het deze data in de rapporteringssystemen van stad Antwerpen en het Burgemeestersconvenant.

Tot slot zal aan het college de goedkeuring gevraagd worden om een financieringsplan voor het geactualiseerde klimaatactieplan te laten opmaken. 

2. Werkgroepen

Het klimaatactieplan wordt voorbereid in verschillende werkgroepen waarin verschillende stadsdiensten en externen worden gegroepeerd in functie van het te behandelen thema. De werkgroepen hebben tot doel het reductiepotentieel voor hun thema of sector in te schatten, de voorgelegde maatregelen die het externe bureau Futureproofed voorstelt te valideren en/of nieuwe maatregelen voor te stellen. De weerhouden maatregelen worden onderdeel van het klimaatmaatregeleninstrument. De betrokken diensten zijn ook betrokken bij de feitelijke implementatie. De werkgroepvergaderingen starten na de goedkeuring van de procesnota. De feitelijke coördinatie is in handen van de afdeling energie en milieu Antwerpen van de bedrijfseenheid stadsontwikkeling. De volgende ad hoc werkgroepen worden in functie van de actualisatie van het klimaatactieplan samengesteld:

Werkgroep eigen patrimonium

• Stadsbeheer/vastgoed;
• AG Vespa;
• AG Stedelijk Onderwijs;
• Gemeentelijk havenbedrijf Antwerpen;
• Zorgbedrijf;
• Stadsontwikkeling/energie en milieu Antwerpen.

Werkgroep eigen voertuigen

• Stadsbeheer/voertuigen;
• Lokale Politie Antwerpen;
• Brandweer;
• Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen;
• Zorgbedrijf;
• Stadsontwikkeling/energie en milieu Antwerpen.

Werkgroep havengebied

• Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen
• Stadsontwikkeling/energie en milieu Antwerpen

Werkgroep residentiële gebouwen en gebruikers

• Samenleven/woondienst;
• OCMW/energiecel;
• Woonhaven;
• AG Vespa;
• Zorgbedrijf;
• AG Stadsplanning (zoals opgenomen in stadsontwikkeling en AG Vespa, deel ruimtelijke planning en ruimtelijke uitvoering);
• AG EnergiebesparingsfondsStadsontwikkeling/energie en milieu Antwerpen.

Werkgroep tertiair en industrie

• Ondernemen en Stadsmarketing/werk en economie/ondernemen;
• Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen;
• Stadsontwikkeling/energie en milieu Antwerpen.

Werkgroep mobiliteit

• Stadsontwikkeling/mobiliteit;
• Ondernemen en stadsmarketing/werk en economie/ ondernemingen;
• AG GAPA (zoals opgenomen in stadsontwikkeling en AG Vespa);
• AG Stadsplaning (zoals opgenomen in stadsontwikkeling en AG Vespa);
• Stadsontwikkeling/energie en milieu Antwerpen.

Communicatie en participatie

• Ondernemen en stadsmarketing/werk en economie/ ondernemingen;
• Samenleven/stedelijk wijkoverleg;
• Stadslab 2050;
• Stadsontwikkeling/energie en milieu Antwerpen/Ecohuis.

3. Participatie

De stadsgemeenschap is een belangrijke betrokken partij om de doelstellingen op vlak van energie en klimaat mee te realiseren. In de werkgroep communicatie en participatie wordt bekekeken welke acties hiervoor wenselijk en mogelijk zijn. Voorgesteld wordt bijvoorbeeld om in het voorjaar van 2014 met Stadslab2050 een ontmoetingsruimte energie en klimaat te organiseren. De projecten die hieruit ontstaan kunnen mee geïntegreerd worden in het klimaatactieplan. Verder wordt de Adoma (Adviesraad duurzame ontwikkeling en milieu Antwerpen) om advies gevraagd.

4. Tijdpad

Het tijdpad voor de actualisatie van het klimaatactieplan ziet er als volgt uit: