Vanaf 1 januari hebben Roemenen en Bulgaren geen arbeidsvergunning meer nodig om in ons land te kunnen komen werken. Na de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot de EU in 2007 legden een reeks EU-lidstaten gedurende enkele overvangsfasen beperkingen op aan het vrij verkeer voor werknemers uit beide landen. De laatste (derde) overgangsfase liep af op 31 december 2013, waardoor het vrij verkeer van personen nu ook volop speelt voor inwoners van Roemenië en Bulgarije.
In verschillende West-Europese landen is men bevreesd voor de gevolgen van het openstellen van de grenzen voor Roemenen en Bulgaren. Men vreest bijvoorbeeld nog meer sociale dumping in sectoren zoals de bouw, de vleesverwerking, de schoonmaak en het transport. Onder meer het NSZ vroeg al strenge controle op de loon- en arbeidsvoorwaarden van de nieuwe werknemers.
Men vreest ook uitkeringsfraude. Als EU-burger zullen de Roemeense en Bulgaarse werknemers recht hebben op een werkloosheidsuitkering. Krijgen ze die niet of worden ze geschorst, dan hebben ze recht op een OCMW-uitkering. Het recht op een OCMW-uitkering is van toepassing op de EU-burger of het familielid dat hem begeleidt of zich bij hem voegt met een verblijfsrecht van meer dan drie maanden. Het is geweten dat er zich onder de Roemeense en Bulgaarse migranten die zich in West-Europa vestigden veel Roma bevinden die zeer moeilijk activeerbaar zijn en vaak ten laste komen van het OCMW.
In Vlaamse kranten liet de schepen weten “een golf van Roemenen en te vrezen” (zie titel artikel De Standaard van 27 december). Volgens de schepen zou “de komst van deze groep potentiële stuntrekkers voor een financiële kater kunnen zorgen”. Eén van de redenen is dat de federale overheid het leefloon of het equivalent leefloon dat het Antwerpse OCMW toekent aan niet-EU-stuntrekkers volledig terugbetaalt, maar dat bij EU-steuntrekkers 33% voor eigen rekening is.
De schepen liet ook weten: “Als die mensen niet allemaal werk vinden of hun job verliezen, komen ze bij het Antwerpse OCMW terecht. En zonder federale steun wordt dat onbetaalbaar.”
Mijn vragen: