2013_VVA_00041 - 2013_VVA_00041 - Voorstel tot advies van raadsleden Jeroen Denissen, Jan van der Vloet: Monument Peter Benoit

Naar aanleiding van de honderdste verjaardag van zijn geboorte werd op 12 augustus 1934 een monument ter ere van de componist Peter Benoit opgericht. Het monument was van de hand van niemand minder dan Henry Van De Velde, een groot bewonderaar van Benoit en op dat moment een internationaal gerenommeerd architect, docent, ontwerper en kunstenaar. De oorspronkelijke locatie van het werk was symbolisch, het werd geplaats vlak voor de door Peter Benoit opgerichte Vlaamse Opera. Samen met het door hem opgerichte Antwerpse conservatorium speelde de opera immers een belangrijke rol in het Vervlaamsen van het toen nog grotendeels Franstalige culturele leven in Antwerpen. Als componist stond Benoit bovendien aan de wieg van de ontwikkeling van een zelfstandig Vlaams muziekleven.

De combinatie van de componist aan wie dit monument werd gewijd en de ontwerper die het monument maakte maakten van het monument een belangrijke aanwinst voor de stad. Naar aanleiding van de inhuldiging die op heel veel publieke belangstelling kon rekenen verklaarde toenmalig burgemeester Camille Huysmans: “Het zal de taak zijn van de stad te waken op dit Benoitmonument dat een onschatbare verrijking is van ons artistiek patrimonium.” Helaas hield de stad de belofte van burgemeester Huysmans niet. Nauwelijks twintig jaar later, in 1953, moest het monument wijken voor het toenemend verkeer. Het kreeg een nieuwe plaats in het Harmoniepark. Een merkwaardige keuze, want de strakke lijnen van het art deco-ontwerp stonden compleet haaks op het romantische parkontwerp en het neo-classicistisch Harmoniegebouw. Maar wat veel erger was, was dat het monument vanaf dan aan zijn lot werd overgelaten en reeds decennia staat te verkommeren. Onderhoudsbeurten gebeurden slechts sporadisch, het monument werd het slachtoffer van graffitispuiters en werd gebruikt als voetbal- en skateterrein.

Meerdere malen werd geprotesteerd tegen de toestand waarin het monument verkeerde, en meerdere malen beloofde het stadsbestuur het monument te restaureren, maar tot op vandaag werd deze belofte nooit gehouden. Er werd ook meermaals gepleit om het monument terug op zijn oorspronkelijke plaats te zetten. Zo werd nog in 2001 een petitie met meer dan 3.000 handtekeningen overhandigd aan burgemeester Leona Detiege om het monument zijn oorspronkelijke plaats terug te geven.

De geplande herinrichting van de leien ter hoogte van de opera maken het mogelijk het monument terug te brengen naar zijn oorspronkelijke plaats. Door het verkeer ter hoogte van de opera via ondergrondse tunnels te laten verlopen wordt een grotendeels verkeersvrijplein gecreëerd. Het zou bijzonder symbolisch zijn voor een vernieuwde visie op stedelijke mobiliteit dat een monument dat ooit voor het verkeer moest wijken door een meer doordachte aanpak van de verkeersproblematiek zijn oorspronkelijke plaats kan terugkrijgen. Het monument zou bovendien een absolute meerwaarde betekenen voor een plein dat volgens de voorliggende ontwerpen vooral zal uitblinken in grijs- en kaalheid.

Advies

Artikel 1

De districtsraad adviseert het stadscollege het Peter Benoitmonument uit het Harmoniepark weg te halen, te restaureren en op zijn oorspronkelijke plaats voor de opera terug te plaatsen.