Op 20 september besliste het college over de nieuwe "klantgerichte" openingsuren van de loketten. Vanaf 1 januari 2014 zullen de loketten 's maandags gesloten zijn, op dinsdag en donderdag open zijn tot 18u, op donderdag tot 20u en op vrijdag slechts tot 14u. Tweewekelijks is er ook een opening op zaterdagvoormiddag, althans in de districtshuizen maar niet de stadskantoren. De loketten gaan open om 8u 's ochtends op dinsdag, woensdag en vrijdag, om 12u op donderdag en om 9u op zaterdag.
Men kan niet meer een districtshuis binnenwandelen zonder eerst een afspraak te hebben gemaakt, telefonisch of via internet. Je moet bijna boekhouder zijn om aan deze uren uit te kunnen.
In tegenstelling tot wat het stadsbestuur laat uitschijnen, is het personeel verbouwereerd, kwaad en ontgoocheld. Ook de vakbonden lieten reeds verstaan acties voor te bereiden. Ik overloop met u waarom deze collegebeslissing dramatisch is.
Met 1.420 personeelsleden minder een beter dienstverlening? Een illusie.
Voor de loketten van de vreemdelingendienst geldt, samen met Toerisme en de musea, een permanente interne mobiliteitsoproep. Men vindt sinds jaar en dag niet voldoende mensen die deze jobs willen invullen. Toevallig allemaal zijn dit jobs waar avond- en weekendwerk bij horen. Loketwerk is reeds een knelpuntberoep en dat wordt met deze nieuwe regeling alleen versterkt.
Door de nieuwe openingsuren in te voeren zullen nog meer mensen de dienst verlaten en zal men helemaal geen nieuwe mensen meer vinden om de loketten te bemannen. In combinatie met het afvloeien van 1.420 jobs is dit geheel onhoudbaar. Waar voor de loketdiensten het water vandaag dikwijls aan de lippen staat, zal de dienstverlening met de vooropgestelde besparingen nog onmogelijker worden. Om zaterdagwerk mogelijk te maken heb je immers meer, niet minder, personeel nodig. Voor zaterdag hebben medewerkers recht op een vergoeding van 25% (avondwerk is 'gratis' voor de stad; dat doen mensen voor hun gewone loon). Dat wil zeggen dat voor elke inzet op zaterdag, je 25% van je personeelscapaciteit extra opgebruikt. .
ACOD heeft gevraagd om op papier te zien hoe men dit met het huidige personeel wil invullen. Tot nu is dit niet geconcretiseerd. De directie blijft geloven dat het moet gaan. Maar de mensen op de werkvloer zijn meer dan sceptisch : in praktijk heeft niemand er een idee van hoe deze nieuwe regeling kan georganiseerd worden met zo weinig personeel.
Een vrouwonvriendelijk personeelsbeleid
De stad maakt op de website mensen warm om te komen werken met “flexibele werktijden voor een goede balans tussen werk en privé”. De nieuwe openingsuren vormen voor vele medewerkers een regelrechte aanslag op hun privé-leven. Bij de loketwerking zijn veel vrouwen aan de slag die vaak de flexibiliteit van hun man moeten opvangen. Zij zorgen voor de kinderen en het huishouden. Als die vrouwen nu ook flexibel moet gaan werken, wie moet dan voor de kinderen zorgen? Wie doet de was en de plas?
Het gaat ook vaak om alleenstaande moeders met twee en drie kinderen ten laste. Die zitten echt in de knoei om het nog geregeld te krijgen om hun kinderen naar school te brengen en te halen. Om 7u 's ochtends kan je de kinderen nog niet kwijt, om half zeven 's avonds moet je ze niet meer komen ophalen.
Het is anders als je zelf kiest, van bij het begin, voor een flexibele job. Je weet wat je te wachten staat en je wordt er waarschijnlijk goed voor betaald. Maar bij de loketmedewerkers zijn er velen die om sociale redenen gekozen hebben voor vaste werkuren. Zij worden zonder overleg verplicht heel hun weekschema om te vormen: oplossingen zoeken voor kinderopvang, zowel 's ochtends als 's avonds, vrije weekends laten vallen, de helft van de week niet met hun gezin kunnen eten, … In ruil mogen (of is het moeten?) ze dan maandag thuis blijven, maar daar heeft een ouder met jonge kinderen niets aan.
De beslissing om de overuren niet langer af te toppen voorspelt enkel slecht nieuws. Ooit is die maatregel genomen om ervoor te zorgen dat werknemers niet teveel overuren maakten. Nu zet men dus de deur open naar grenzeloos overuren kloppen. Uiteraard komt dit de “balans tussen werk en privé” niet ten goede.
Verplicht afspraak maken: betere dienstverlening?
In Wilrijk heeft men een pilootproject uitgevoerd met loket-op-afspraak. In het districtshuis van Wilrijk was de gemiddelde wachttijd (na de verhuis van de dienst vreemdelingenzaken) gezakt tot enkele minuten. Op afspraak werken om wachttijden te mijden was voor Wilrijk echt geen argument. Voor de bevolking betekent het wel dat ze niet meer even tussendoor kunnen binnen springen in het districtshuis, maar telkens eerst een afspraak moeten maken. Dit biedt geen voordeel voor de bewoners van onze stad.
Uit de praktijk van het vreemdelingenloket, dat ook op afspraak werkt, zien we volgende problemen:
bewoners geraken regelmatig niet binnen bij het callcenter wegens overbelasting
bewoners moeten soms soms ettelijke euro’s opbellen voor ze een afspraak te pakken krijgen
aanleiding van agressie aan de loketten is vaak dat men niet zomaar terecht kan bij een medewerker van de stad. Dat zal met het afspraak-systeem enkel toenemen.
het snelloket sluit bijna dagelijks vroegtijdig omdat het volzet is. Bezoekers moeten dan toch op een ander moment terugkomen: dubbel tijdverlies.
computertoepassingen vallen vaak uit waardoor afspraken terug omgeboekt moeten worden.
De vreemdelingendienst is na meer dan een jaar werking nog niet door zijn kinderziektes heen. Men probeert daar op allerlei manieren met een tekort aan personeel de boel te doen draaien. Maar er blijven organisatorisch ernstige problemen.
Als men dit in 1 gecentraliseerde dienst nog niet deftig kan organiseren, waarom dan de chaos overbrengen naar de hele loketwerking?
En wat zijn nu eigenlijk de voordelen voor de bewoners van Antwerpen? Hun dossiers zullen op voorhand worden voorbereid door experts, zegt Districts- en Loketwerking. Niemand die het gelooft : de loketmedewerkers krijgen nu reeds amper de loketten gevuld. Met langere openingsuren en minder personeel is er helemaal geen tijd voor degelijke back-office, laat staan het voorbereiden van dossiers.
Democratisch bestuur ?
Schepen Homans beweert dat de vakbonden eerder akkoord waren, en zich nu terugtrekken. In werkelijkheid is er nooit een formeel overleg geweest, laat staan een akkoord Een zoveelste voorbeeld van spookoverleg, waarbij informele contacten met vakbonden maar moeten volstaan als sociaal overleg.
Ook de communicatie van de directie DL benadrukt dat: de openingsuren zijn "het resultaat van een overlegtraject" en het oorspronkelijke "voorstel werd aanzienlijk bijgestuurd". De vakbonden spreken dit duidelijk tegen (zie ACOD-pamflet van 23 september). Ook de districtssecretaris van Wilrijk zei, ernaar gevraagd op de districtsraad, dat de collegebeslissing louter werd gecommuniceerd, niet in overleg.
Het stadsbestuur moet de regels van de democratie leren. Drastische veranderingen in het functioneren van de loketdiensten doe je in overleg met de vakbonden en personeel. In een enquête afgenomen door leidinggevenden (!) en met heel wat sturing, zegt 65% van de werknemers “neen” tegen de nieuwe regeling. In een ernstig afgenomen enquête zou dit getal veel hoger liggen. Ook de vakbonden zeggen “neen”, na raadpleging van hun leden.
Dit zomaar naast zich neerleggen is ondemocratisch en getuigt van bijzonder slecht bestuur.
Graag had ik antwoord gekregen op volgende vragen :
1. Wat is de aanleiding voor deze verandering? Is er een behoeftestudie uitgevoerd onder de Antwerpse bevolking? Mogen wij deze studie bekijken?
2. Als uit die behoeftestudie zou blijken dat er een grote vraag is naar ruimere openingsuren en zaterdagopening, zal er dan ook bijkomend personeel aangeworven worden dat op zaterdag wil werken. Zal dan het cijfer van 1420 afvloeiingen verminderd worden?
3. Als uit die behoeftestudie zou blijken dat er een grote vraag is om enkel nog op afspraak te komen, zullen dan de ondersteunende diensten versterkt en beter bemand worden (voorbereiding dossiers, informatica, telefooncentrale)?
4. Houdt schepen Homans er rekening mee dat dienstverlening 'enkel op afspraak' en 'via digitale weg' een hogere drempel opwerpt voor kansengroepen. Welke maatregelen zal zij hiertoe nemen?