Artikel57 §3, 4° van het Gemeentedecreet bepaalt dat het college van burgemeester en schepenen bevoegd is voor het voeren van de gunningsprocedure, de gunning en de uitvoering van overheidsopdrachten.
Het masterplan Jos Van Geellaan is opgemaakt voor een bouwblok te Deurne, gelegen tussen de Herentalsebaan, de Florent Pauwelslei, de Boterlaarbaan en de Stevenslei. Het bouwblok in kwestie is intern georganiseerd rond de Jos Van Geellaan.
Het bouwblok omvat diverse stedelijke fragmenten van uiteenlopende gebouwtypes en functies: rijwoningen langs de Boterlaarbaan en de Herentalsebaan, een tuinwijk aan de Langeveldstraat, het grootschalige gebouwencomplex van AZ Monica en een naoorlogse modernistische woonwijk van Renaat Braem. Vooral deze wijk, gerealiseerd in de periode 1956 – 1960, heeft zijn stempel gedrukt op het bouwblok. Door de orthogonale plaatsing van de gebouwen ontstaat vanuit elk gebouw een ruim zicht op de groenaanleg. De woonwijk bestaat uit dertien gebouwen, waarvan er acht door Braem werden ontworpen.
Woonhaven die de woonwijk beheert, investeert sinds begin jaren ’90 in herstellings- en renovatiewerken aan de gebouwen. Duidelijk is echter dat een louter technische aanpak niet langer voldoende is om op de verschillende problemen in de woonwijk een antwoord te bieden. Een grondige en structurele insteek is nodig.
AZ Monica is momenteel georganiseerd in een hoofdgebouw op de hoek van de Florent Pauwelslei en de Herentalsebaan en een tweede medische cluster aan de Stevenslei. Omwille van een interne reorganisatie heeft het ziekenhuis nood aan een aanzienlijke uitbreiding. Bijkomend is er de vraag naar een efficiëntere organisatie en een fysieke verbinding voor het transport van patiënten. Een uitbreiding die nauw aansluit bij het hoofdgebouw is hiervoor de meest optimale oplossing.
De vaststelling dat Woonhaven en AZ Monica al meerdere jaren plannen hebben om structurele ingrepen te doen in het bouwblok heeft geleid tot het masterplan Jos Van Geellaan. Aan de grondslag ligt een samenwerking tussen Woonhaven en AZ Monica, opdat de individuele belangen worden overstegen en een ruimere, geïntegreerde visie wordt ontwikkeld voor het ganse bouwblok.
Een belangrijke insteek voor het ruimtelijk kader binnen het masterplan is de mogelijkheid tot een grondruil tussen Woonhaven en AZ Monica. De grondruil maakt het mogelijk een visie te ontwikkelen die boven de bestaande eigendomsgrenzen staat. Het principe van de grondruil werd door beide partijen goedgekeurd in een intentieverklaring.
Op 26 juni 2009 (jaarnummer 8513) besliste het college de projectdefinitie voor het masterplan Jos Van Geellaan goed te keuren.
Op 3 december 2010 (jaarnummer 15135) besliste het college Buro II & Mint aan te stellen als ontwerper voor het masterplan Jos Van Geellaan. De offerte ging uit van het behoud van drie van de gebouwen van Braem. De afbraak van de overige vijf is nodig om de grondruil tussen Woonhaven en AZ Monica mogelijk te maken.
Na de aanstelling van Buro II & Mint als ontwerper werd een werkgroep opgericht met afvaardiging van stedelijke diensten, Woonhaven, AZ Monica, de VMSW (Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen) en het Agentschap Onroerend Erfgoed. Deze werkgroep kwam in een periode van twee jaar geregeld samen in volledige of beperkte bezetting. Eind 2012 vonden de laatste contacten plaats.
In de werkgroep werden de ambitie en de krachtlijnen uitgewerkt.
Ambitie van het masterplan
Bij de diagnose voor de sociale woonwijk wordt al te vaak de nadruk gelegd op problemen: de verkeersdruk is toegenomen, de woningen zijn te klein volgens de geldende normering, bouwtechnisch voldoen ze niet aan huidige comforteisen en het woningaanbod is te eenzijdig. Open ruimten worden op bepaalde momenten zelfs als onveilig ervaren.
Niettemin heeft deze wijk onmiskenbaar kwaliteiten, zowel cultuurhistorisch als in woonkwaliteit. Door zijn ontwerp heeft Braem een woonomgeving gecreëerd met een groot aandeel aan open, groene ruimte met beplanting die na ongeveer 50 jaar tot volle groei is gekomen. De woningen bieden licht, lucht en ruimte. Deze kwaliteiten ontbraken veelal in het klassieke stedelijke patrimonium in de naoorlogse periode.
Het masterplan Jos Van Geellaan ambieert een transformatie van de wijk waarin de kwaliteiten worden erkend en als basis worden genomen voor vernieuwing.
De drie resterende gebouwen van Braem worden aangewend als referentie en katalysator voor de herontwikkeling van het bouwblok.
Krachtlijnen van het masterplan
De herontwikkeling gebeurt volgens volgende ruimtelijke principes:
De ambitie en de ruimtelijke krachtlijnen werden door Buro II & Mint in een ontwerp masterplan verwerkt dat eind 2013 werd overgemaakt.
De hypothese van het masterplan is dat drie gebouwen van Braem behouden blijven. Parallel met het masterplan werd daarom in opdracht van Woonhaven door Buro II & Mint een haalbaarheidsstudie naar de aanpassingsmogelijkheden van twee Braemblokken opgemaakt.
Bepalend voor de studie is het spanningsveld tussen de normering waaraan sociale woningbouw moet voldoen volgens de VMSW-richtlijnen, de focus vanuit erfgoed op de erfgoedwaarde met daaraan gekoppeld de wenselijkheid van behoud en tenslotte de financiële inspanningen die nodig zijn voor renovatie. Deze laatste zijn voor Woonhaven en voor VMSW van belang.
Door alle betrokkenen wordt erkend dat de verschillende verwachtingen in dit spanningsveld zeer moeilijk te verzoenen zijn. Een algemene consensus over hoe met de Braemgebouwen moet omgegaan worden, wordt niet bereikt. De haalbaarheidsstudie wordt sinds het voorjaar van 2012 niet langer geagendeerd.
Het masterplan Jos Van Geellaan is tijdens de bestuursperiode 2013 – 2018 geen beleidsprioriteit. Noch het bestuursakkoord van Deurne, noch het bestuursakkoord ‘Respect voor A’ van de stad Antwerpen vermeldt het masterplan.
Gelet op het spaningsveld en gezien het masterplan geen beleidsprioriteit meer heeft, kan het masterplan in de huidige vorm opgeleverd worden. De vastgestelde ambitie en krachtlijnen kunnen als leidraad dienen voor toekomstige ontwikkelingen.
De gemeenteraadsbeslissing van 20 oktober 2008 (jaarnummer 1870) houdende goedkeuring van het bestek GAC/2008/8132 voor een raamovereenkomst voor het aanstellen van een pool van ontwerpers voor masterplannen.
Het college neemt kennis van de ambitie en de krachtlijnen van het masterplan Jos Van Geellaan.