Terug

2013_CBS_13064 - Houtdok-Zuidkaai 32, voormalige wijnopslagplaats - Bescherming als monument - Ongunstig advies - Goedkeuring

college van burgemeester en schepenen
vr 20/12/2013 - 09:00 Collegezaal, stadhuis
Goedgekeurd

Samenstelling

Aanwezig

Bart De Wever, burgemeester; Koen Kennis, schepen; Philip Heylen, schepen; Ludo Van Campenhout, schepen; Claude Marinower, schepen; Marc Van Peel, schepen; Rob Van de Velde, schepen; Nabilla Ait Daoud, schepen; Liesbeth Homans, schepen; Serge Muyters, korpschef; Roel Verhaert, stadssecretaris

Secretaris

Roel Verhaert, stadssecretaris

Voorzitter

Bart De Wever, burgemeester
2013_CBS_13064 - Houtdok-Zuidkaai 32, voormalige wijnopslagplaats - Bescherming als monument - Ongunstig advies - Goedkeuring 2013_CBS_13064 - Houtdok-Zuidkaai 32, voormalige wijnopslagplaats - Bescherming als monument - Ongunstig advies - Goedkeuring

Motivering

Onderzoek

In het kader van het openbaar onderzoek, dat een onderdeel is van de wettelijke procedure, werd een bekendmaking door de dienst stadsontwikkeling/onroerend erfgoed/monumentenzorg op 3 oktober 2013 aan het stadhuis en op het gebouw zelf aangeplakt. Binnen de voorziene periode van 30 dagen werden bij het stadsbestuur geen bezwaarschriften ingediend.

Aanleiding en context

Op 29 oktober 2013 ontving de stad Antwerpen een aangetekende brief van de Vlaamse minister van bestuurszaken, binnenlands bestuur, inburgering, toerisme en Vlaamse rand die bevoegd is voor onroerend erfgoed met in bijlage een ministerieel besluit houdende de vaststelling van een ontwerp van lijst met de bescherming als monument van de voormalige wijnopslagplaats Houtdok-Zuidkaai 32, 2030 Antwerpen, met inbegrip van twee pompen Guinard, één pomp type Gasquet en een wijnzuiveringsmachine.

Het beschermingsdossier werd opgemaakt door het agentschap Onroerend Erfgoed van de Vlaamse overheid. De wijnopslagplaats wordt beschermd omwille van de industrieel-archeologische en historische waarde.

Argumentatie

De wijnopslagplaats aan het Houtdok was de eerste in Antwerpen, gericht op wijnopslag en -overslag in bulk. De wijnopslagplaats is in 1960 geboud door de Franse firma Pislor en de enige gekende opslagplaats van dit type in Vlaanderen. De skeletbouw van staal en beton met drie niveau's opslagtanks is integraal bewaard, met behoud van de tanks met glastegelbekleding en het vaste buizensysteem met technische infrastructuur. Ook twee pompen voor wijnoverslag en een wijnzuiveringsmachine bleven bewaard.

De wijnopslagplaats is een getuige van de evolutie in de wijntransportmarkt in de 2de helft van de 20ste eeuw, waarbij de wijnhandel in bulk kortstondig aan belang won. Door de evolutie van de wijntransportmarkt raakte de wijnopslagplaats in de jaren 1990 in onbruik.

Het beschermingsdossier omvat een goede inhoudelijke onderbouwing en argumentatie van de verschillende erfgoedwaarden. Voor alle criteria die bij een bescherming als monument afgetoetst worden (zeldzaamheid, gaafheid en herkenbaarheid, authenticiteit, representativiteit, ensemblewaarde, contextwaarde) scoort de wijnopslagplaats hoog. De opname van de pompen en wijnzuiveringsmachine in het beschermnigsbesluit gebeurde in overleg met de eigenaars.

De dienst stadsontwikkeling/onroerend erfgoed/monumentenzorg adviseert de bescherming van de wijnopslagplaats gunstig. Deze bescherming vormt een belangrijke aanvulling op het reeds beschermd havenindustrieel erfgoed. Om de historische rol van Antwerpen als wereldhaven te duiden is het essentieel dat ook in het stadsbeeld een aantal erfgoedrelicten bewaard blijven. De wijnopslagplaats kan hierin een belangrijke rol spelen. Zeker wanneer het Eilandje, in casu de Cadixwijk, herontwikkeld is tot een woonzone is de referentie naar het industrieel verleden van groot belang om het oorspronkelijk DNA van de wijk zowel aan de nieuwe bewoners als aan bezoekers mee te geven. Alhoewel het gebouw op het eerste gezicht zeer monofunctioneel is door de specifieke inrichting, laat de grote open ruimte toch mogelijkheden tot herbestemming open. Het zou interessant zijn om voor het gebouw een (semi-)openbare functie te voorzien. De bescherming als monument heeft het voordeel dat bij restauratiewerken aanspraak kan gemaakt worden op een restauratiepremie ten belope van 80 procent van de kosten wanneer de eigenaar op het moment van de werken een openbaar bestuur is of 40 procent wanneer de eigenaar een privaatrechterlijk persoon is.

AG Stadsplanning adviseert de bescherming van de wijnopslagplaats gunstig. Voor de ontwikkeling van het Kempeneiland is het een meerwaarde om dit historische gebouw, dat een tastbare herinnering vormt aan het maritieme verleden van het Eilandje, te behouden en van een passende functie te voorzien.

AG VESPA, toekomstig beheerder van de door de haven over te dragen eigendommen op het Eilandje, adviseert de bescherming ongunstig. AG VESPA argumenteert dat de bescherming op onredelijke wijze een belemmering vormt voor de stedenbouwkundige ontwikkeling van het Eilandje tot een volwaardig stedelijk gebied.

Het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen adviseert de bescherming eveneens ongunstig en diende als eigenaar rechtstreeks een bezwaarschrift in bij het Agentschap Onroerend Erfgoed. In het bezwaarschrift wordt de argumentatie van AG VESPA overgenomen.

Juridische grond

Er werd een ministerieel besluit houdende vaststelling van een ontwerp van lijst van voor bescherming vatbare monumenten opgemaakt, overeenkomstig de bepalingen van het decreet van 3 maart 1976 tot bescherming van monumenten, stads- en dorpsgezichten.

Adviezen

Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen Ongunstig advies
AG Vespa Ongunstig advies
AG Stan Gunstig advies

Beleidsdoelstellingen

5 - Bruisende stad
Antwerpen staat op de kaart als (onroerend) erfgoedstad: onroerend erfgoed is een troef in het ruimtelijk beleid en een hefboom voor stadsontwikkeling

Besluit

Het college van burgemeester en schepenen beslist:

Artikel 1

Het college neemt kennis van het resultaat van het openbaar onderzoek naar aanleiding van de voorgenomen bescherming als monument van de wijnopslagplaats Houtdok-Zuidkaai 32, 2030 Antwerpen met inbegrip van twee pompen en een wijnzuiveringsmachine.

Artikel 2

Het college beslist de voorgenomen bescherming ongunstig te adviseren.

Artikel 3

Dit besluit heeft in principe geen financiƫle gevolgen voor de stad of het OCMW.