2013_DCBZL_00274 - District Berendrecht-Zandvliet-Lillo - Structuurschets. Projectdefinitie. Advies - Goedkeuring

In het strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen (s-RSA), dat op 18 september 2006 door de gemeenteraad werd goedgekeurd (jaarnummer 1779), is de opmaak van een structuurschets voor Berendrecht en Zandvliet als bindende bepaling opgesomd. Deze actie was noodzakelijk door het specifieke karakter van de dorpen Berendrecht en Zandvliet.

In het bestuursakkoord voor de stad Antwerpen is opgenomen dat “om het eigen karakter van de landelijke gebieden op het grondgebied maximaal te bewaren, zal voldoende detaillering in het nieuw s-RSA voorzien worden voor het district Berendrecht-Zandvliet-Lillo.” Door de structuurschets nu, tegelijkertijd met de evaluatie en actualisering van het s-RSA (bij collegebesluit van 3 mei 2013, jaarnummer 4521), uit te werken, is het mogelijk om beide processen op elkaar af te stemmen.

Ook in het bestuursakkoord voor het district Berendrecht-Zandvliet-Lillo wordt de structuurschets expliciet opgenomen: “een structuurschets zal ervoor zorgen dat in onze omgeving, waar wonen, werken, leren, spelen, ontspannen, natuur, industrie, cultuur en landbouw elkaar ontmoeten, elk onderdeel zijn plaats krijgt en behoudt.”

Op 25 oktober 2013 heeft het college (jaarnummer 10834), na een positief advies van de districtsraad van Berendrecht-Zandvliet-Lillo op de districtsraad van 21 oktober 2013 (jaarnummer 59), het participatietraject goedgekeurd.

De structuurschets geeft de toekomstige ruimtelijk-functionele organisatie en vormgeving van het stedelijk en/of buitengebied aan, zodat de ligging, verschijningsvorm van bebouwing en landschap, het grondgebruik en de netwerken voor de toekomst vastgelegd kunnen worden. Kortom de structuurschets tekent de ruimtelijke structuur voor Berendrecht en Zandvliet, een visie op hoe Berendrecht en Zandvliet er in 2040 moeten uitzien, uit.

Het proces voor de opmaak van de structuurschets bestaat uit drie fasen:

1. het opstellen van de projectdefinitie met een analyse en doelstellingen, en aanstellen van een ontwerper (tot voorjaar 2014);
2. uitwerken van een ruimtelijke visie op Berendrecht en Zandvliet (tot najaar 2014);
3. uitwerken van deelgebieden en de strategische acties (tot voorjaar 2015).

Om deze structuurschets op te stellen, wordt via de pool masterplannen een ontwerper aangeduid. In dit systeem wordt aan drie ontwerpers gevraagd om op basis van de projectdefinitie een voorstel uit te werken. Uit deze drie wordt het beste voorstel gekozen. Dit is de eerste fase. Nadien zal de ontwerper samen met het district en de stad Antwerpen de structuurschets uitwerken. 

In de projectdefinitie zijn de volgende elementen opgenomen:

• de ruimtelijke, socio-culturele en beleidscontext;
• de ambitie van de opdrachtgever;
• de doelstellingen;
• het te lopen traject;
• de samenstelling van de opdracht.

De ambitie geeft aan dat er visie moet zijn op het Berendrecht en Zandvliet van 2040. Daarnaast wordt daarin benadrukt dat de structuurschets afgewerkt moet zijn tegen midden 2015.

De doelstellingen zijn onderverdeeld in twee grote clusters:

1. Berendrecht en Zandvliet: gescheiden dorpen, 1 district;
2. aspecten die leven in Berendrecht en Zandvliet.

Berendrecht en Zandvliet: gescheiden dorpen, 1 district

1. Behoud van de landelijke dorpen: hoe staan de dorpen tegenover elkaar in 2040? Hoe ziet deze ruimte er uit in 2040? Hoe kan deze natuur niet enkel dienen als scherm maar ook effectief een bruikbare ruimte zijn voor de inwoners van Berendrecht en Zandvliet? Waar wordt gekozen voor het open houden? Waar wordt het bestaande weefsel vervolledigd? Is bijkomende sociale woningbouw nodig, mogelijk en aangewezen? Hoe is de evolutie van verpaarding en versnippering van de open ruimte inpasbaar in een visie die kiest voor het behoud van het landelijke karakter?
2. Behoud historisch en dorpskarakter: Welke elementen zijn cruciaal om het dorpse karakter te bepalen? Hoe kunnen deze elementen beschermd worden en ingeschakeld blijven in het hedendaagse en toekomstige leven? Is er nood aan nog appartementen? Zo ja, waar kunnen die appartementen komen? Hoe en waar kan het parkeerprobleem in de centra worden opgelost?
3. Zorgen voor droge dorpen: hoe kan de relatie met het polderverleden van Berendrecht en Zandvliet hersteld worden? Hoe werkt de waterhuishouding sturend voor de functies die bepaalde gebieden toegewezen krijgen?
4. Veilig en aangenaam bewegen: hoe kan het voortbestaan van de trage wegen verzekerd worden? Hoe kunnen zij worden ingeschakeld in een het toegankelijk maken en houden van de groene ruimte in en rond Berendrecht en Zandvliet? Is er nood aan meer trage wegen voor een veiligere mobiliteit?

Aspecten die leven in Berendrecht en Zandvliet

Berendrecht en Zandvliet: actief

• Ruimte benutten: bepaalde publieke gebouwen, scholen, kerken, post…, verliezen hun huidige functie. Welke invulling kunnen deze gebouwen krijgen?
• Ruimte om samen te komen: hoe en waar kan de nood van verenigingen om samen te komen en activiteiten te kunnen organiseren, worden ondervangen? Kan er een evenementenweide worden voorzien?
• Ruimte om te spelen en te sporten: welke ruimte kan benut worden om spelen mogelijk te maken? Hoe kan de Zouten hierin een rol spelen? Waar zou een zwembad kunnen worden ingeplant? Zijn er potenties voor een mountainbikeroute? Kan de sport meer optimaal worden voorzien rekening houdende met de nevenfuncties (parkeren cfr. BPA Zandweg)?
• Ruimte voor bedrijven en het containerpark: is er nood aan een lokaal bedrijventerrein, een kleinschalig KMO-terrein? Hoe kan door ruimtelijke ingrepen het verdwalen van vrachtwagens voor de haven bijgestuurd worden?

Berendrecht en Zandvliet: tot aan de grens

• Behoud van Kabeljauwpolder: de Kabeljauwpolder is nog een open polderlandschap. Moet deze kwaliteit behouden blijven? Kunnen er windturbines bijkomen? Zo ja, waar?
• Verstevigen van groenstructuur: hoe kan het groen ten oosten van de A12 behouden en verstevigd worden? Hoe staat dit ten opzichte van de bestaande activiteiten? Hoe kunnen de aanwezige barrières zoals de A12 verlicht worden?
• Bepalen van de toekomst van de sport en recreatie: hoe verhouden de sportvelden, camping, jeugdverblijf… op de Brabantse Wal zich ten opzichte van de natuurlijke functie? Wat is de toekomst van deze functies?
• Bepalen van de toekomst van de weekendhuisjes: tussen A12 en de Nederlandse grens staan er heel wat. Welk toekomstbeeld wordt aan verspreide woningen, boerderijen en weekendhuisjes op de Brabantse Wal geboden?
• Behouden van de rust: hoe kan op landschappelijk verantwoorde wijze geluidsbermen ten opzicht van de voornaamste geluidsbronnen (Stocatra, A12…) worden voorzien?