2013_CBS_10833 - Kadastergegevens online - Verzoek tot overleg met kadaster - Collegiale brief - Goedkeuring

Een aantal stadsdiensten maken gebruik van de aan de stad Antwerpen ter beschikking gestelde kadastergegevens.
Hierbij stellen zich een aantal problemen die vooral te maken hebben met de snelle veroudering van deze gegevens.

Volgende problemen stellen zich in verband met het gebruik van kadastergegevens door de stedelijke diensten:

Organisatie openbare onderzoeken
Bij aanvragen tot stedenbouwkundige vergunningen, verkavelingsaanvragen en aanvragen milieuvergunningen moet de stad in bepaalde gevallen een openbaar onderzoek organiseren. Dit onderzoek bestaat onder andere uit het aangetekend aanschrijven van de eigenaars van de aanpalende percelen. Bij het opsporen van die eigenaars kan de stad in eerste instantie steunen op de gegevens van het kadaster. Het gemeentebestuur kan zich daartoe evenwel niet beperken. Het komt aan ons toe om na te gaan of de gegevens van het kadaster wel voldoende actueel en volledig zijn (Raad van State, Vangeel, nr. 147.836, 24 september 2007).
In de praktijk stellen onze diensten vast dat er een groot verschil is tussen de beschikbare gegevens en de huidige werkelijke toestand. Hierdoor worden vaak personen aangeschreven die onbekend zijn op het aangeschreven adres, die geen eigenaar meer zijn of die intussen overleden zijn.
Volgens de uitspraak van de Raad van State zou een gemeentebestuur dat vaststelt dat de gegevens verouderd zijn, navraag moeten doen bij de hypotheekbewaarder of de ontvanger van registratie- en successierechten. Dat dergelijke werkwijze onmogelijk is blijkt uit de omvang van het aantal aanvragen bij de stad Antwerpen. Jaarlijks worden er ongeveer 850 openbare onderzoeken gehouden, waarbij 5 000 à 6 000 eigenaars worden aangeschreven. Een controle op de actualiteit van de gegevens is onbegonnen werk binnen de beperkte voorziene tijdsspanne van een openbaar onderzoek.

Stedenbouwkundige uittreksels
Notarissen vragen aan de stad stedenbouwkundige uittreksels (gegevens uit het digitaal vergunningen- en plannenregister) en vastgoedinformatie op basis van de kadastergegevens waarover zij zelf beschikken.
Aangezien de notarissen beschikken over een online toegang tot de kadastergegevens (via applicatie e-notariaat) zijn hun gegevens recenter en komen zij in vele gevallen niet meer overeen met de gegevens waarover onze diensten beschikken.
Per jaar worden ongeveer 17 000 vastgoedaanvragen verwerkt. Het vele manuele controlewerk en telefonisch opvragen van bijkomende aanduidingen op kadastrale planuittreksels bij de notarissen leidt in die gevallen tot een aanzienlijke vertraging van de afleveringstermijn.

Project digitale bouwaanvraag
De stad Antwerpen heeft zich tevens geëngageerd als pilootgemeente voor het behandelen van digitale bouwaanvragen, wat maakt dat de nood aan accuratere kadastergegevens nu nog groter is.

Handhaving
De dienst bestuurlijke handhaving spreekt eigenaars van panden aan als er inbreuken worden vastgesteld op de bepalingen van de Vlaamse Wooncode, het decreet Ruimtelijke Ordening of de stedelijke politiereglementen (o.a. in het raam van de reglementering van uitbatingsvergunningen, carwash, terrastoelatingen). Ook in het kader van maatregelen door de burgemeester zijn correcte eigenaarsgegevens cruciaal, onder meer bij sluikstort op privé-terrein, sluiting van instellingen wegens inbreuken op de drugswet, het herstellen van eigendommen die een gevaar betekenen voor de openbare veiligheid....
Deze handhavingsprocedures zijn vaak tijdsgebonden en het is daarbij van groot belang dat onmiddellijk de juiste eigenaar gecontacteerd kan worden. Het aanschrijven van een verkeerde eigenaar betekent dat het verloop van de procedure in het gedrang komt en dat het beoogde doel niet gerealiseerd wordt terwijl de administratieve kost nodeloos aantikt.

Belastingen
In het kader van de belastingen op leegstaande en/of verwaarloosde woningen, gebouwen en bedrijfsgebouwen, op onbebouwde gronden en percelen en op 2^de verblijven, schrijft de dienst vaststelling fiscaliteit jaarlijks duizenden (in 2012: ongeveer 5 500) eigenaars aan op basis van de eigendomsgegevens van de kadastrale legger. Bij het merendeel van deze belastingen is de belastingplichtige diegene die op 1 januari van het aanslagjaar de eigenaar is.
De kadastrale gegevens worden met vertraging doorgegeven zodat de dienst eigendomsbelasting zich tijdens het lopende aanslagjaar dient te baseren op de eigenaarsgegevens van 1 januari van het jaar voordien (in 2013 baseert onze dienst zich op de gegevens van 1 januari 2012). Daardoor worden er regelmatig vorige eigenaars aangeschreven. Het is niet klantgericht om – in het kader van een belasting – burgers onterecht aan te schrijven en beroep te moeten doen op hun medewerking om de actuele eigenaarssituatie te achterhalen. Bovendien maken verschillende stadsdiensten gebruik van de kadastrale legger zodat een burger soms meermaals wordt aangeschreven, terwijl hij vaak al aan minstens één stadsdienst heeft gemeld dat hij geen eigenaar meer is. Daarnaast leidt het werken met gedateerde kadastergegevens tot vertraging van de procedures en onnodige kosten (zoals verzendkosten) bij de administratie.

Online toegang tot kadastergegevens
Enkele jaren geleden werd voor het eerst gesproken over de realisatie van STIPAD (Geïntegreerd Verwerkingssysteem voor Patrimoniumdocumentatie), waardoor de verschillende administraties (het Kadaster, de Registratie en de Hypotheken en de Domeinen) vlotter zouden kunnen samenwerken. Verschillende databanken zouden daarbij samengevoegd worden tot één patrimoniale databank ‘Patris’. In tweede instantie zou deze databank ontsloten worden naar de gemeenten.
De stad Antwerpen is bereid om in dit project als pilootgemeente te fungeren.
Een andere oplossing zou er in bestaan dat het ministerie van financiën de kadastergegevens online ter beschikking stelt van de stad. Dit naar analogie met de online toepassing waar de notarissen een beroep kunnen doen (via de applicatie e-notariaat) en waarvoor een beheersovereenkomst werd afgesloten.

De stad zou graag een overleg plegen met het kadaster over deze materie.