Motivering

De stadsontwikkeling binnen het gebied Singel Noord komt in een stroomversnelling en in de buurt is er een sterk pro-actief participatietraject opgestart. Dit wordt als zeer positief ervaren. Zo krijgen de buurtbewoners reeds inspraak in een stuk stadsontwikkeling al voor de projectdefinitie definitief is gemaakt.

Ook de districtsraad ziet grote kansen in het pro-actief adviseren van een project vooraleer de projectdefinitie definitief is. Zo kan ook de districtsraad voluit zijn democratische rol spelen en mee de richting bepalen binnen die domeinen waarvoor het district bevoegd is (publiek domein, groenvoorziening, jeugd, sport).

Globaal genomen wordt de stadsontwikkeling binnen het gebied Singel Noord overigens gezien als een bijzonder positieve ontwikkeling voor den Dam en specifiek de Slachthuiswijk:

• Het invullen van de in onbruik geraakte zones in de dit gebied: de slachthuissite, de oevers van het Lobroekdok, het zuidelijk deel van het Noordschippersdok.
• De sanering van het Lobroekdok.
• Het omvormen van de Slachthuislaan volgens hetzelfde beeld als de rest van de Singel.
• Het aanleggen van een fietsersbrug over het Albertkanaal en het doortrekken van het singelfietspad en het ringfietspad.
• De bedoelde gemengde invulling van het hele project: wonen, zorg, onderwijs, spelen, jeugd, buurtsport, detailhandel, … kortom bijna alle stedelijke noden.
• De parkeergelegenheid voor de evenementen in het Sportpaleis en de Lotto Arena.
• De aandacht voor een ecologische verbinding van zuid naar noord.
• De aandacht voor een vermindering van de geluidsoverlast door de ring.

Dat neemt niet weg dat er toch enkele bijsturingen gewenst zijn.

Den Dam is een dorp in de stad en onder de bewoners leeft een grote zorg om de eigenheid van de buurt. Die eigenheid uit zich in verschillende aspecten.
Zo is de binnenscheepvaart reeds lang gelinkt met de buurt. Zowel het gedempte Noordschippersdok als het huidige Lobroekdok spelen daarin een rol. En ook nu nog wonen een aantal gepensioneerde binnenschippers in de wijk.
Ook is er een sterke link met “het vlees”, getuige natuurlijk het oude slachthuis met daar rond de vleesverwerkende bedrijfjes en bekende vleesrestaurants die nog steeds beeldbepalend zijn.
Maar de wijk is ook bekend omwille van zijn ruime horeca-aanbod. Naast het sterke aanbod aan restaurants nabij het oude slachthuis zijn er ook de vele volkscafés. De interactie daarvan met de activiteiten in het Sportpaleis en de Lotto Arena is niet te onderschatten.

Zeker op het en rond het Noordschippersdok zijn er momenteel een aantal functies te vinden die belangrijk zijn voor de buurt en waarvoor continuïteit belangrijk is.
Zo is er behoorlijk wat infrastructuur voor o.a. kinderen en jongeren aanwezig:

• Het avontuurlijke bouwspeelplein is een sterk verankerde jeugdwerking die een belangrijke rol speelt in de buurt en waarvoor continuïteit binnen die buurt essentieel is. Het bouwspeelplein ligt nu in recreatiezone.
• De buurtsporthal en het voetbalveld worden behoorlijk veel gebruikt, weliswaar niet enkel door de buurt. Deze infrastructuur ligt momenteel binnen recreatiezone.
• Binnen het parkgebied bevinden zich speeltoestellen voor kinderen van verschillende leeftijden, er bevinden zich ook nog een trapveldje en meerdere petanquebanen.
• Op de site van het slachthuis aan de Lange Lobroekstraat bevindt zich ook nog een pannaveldje.
• Naast de brug van de IJzerlaan ligt binnen de recreatiezone ook nog een hondenloopzone. Mogelijk is dit niet de meest bezochte hondenloopzone maar afwezigheid van dergelijke zones leidt meestal snel tot samenlevingsproblemen. Dat bleek ook bij het plaatsen van de tijdelijke school het Weilandje toen een informele hondenloopzone sneuvelde.

Ook op het vlak van groenvoorziening biedt het Noordschippersdok behoorlijk wat ruimte aan de buurt. De parkzone en de recreatiezones samengeteld zorgen al snel voor meer dan twee hectare recreatief én avontuurlijk groen en passen als geheel sterk in de recent (oktober 2013) goedgekeurde “visienota bovenlokaal groenplan”. De kwaliteit van deze groenzones laat wel behoorlijk te wensen over. Dat neemt echter niet weg dat er, snel geteld, meer dan 130, vooral jongvolwassen, bomen te vinden zijn.
Naast het behoud van de verschillende functies die hierboven worden opgesomd, is het dan ook essentieel om eveneens een behoorlijk grote parkzone te behouden waarvoor de inwoners niet de Slachthuislaan/Singel moeten oversteken. Daarom pleiten we voor het behoud van eenzelfde oppervlakte niet verharde groene ruimte binnen de Singel.
Wat het bomenbestand betreft pleiten we voor een volledige inventaris van bestaande bomen. Aangezien het vooral om jongvolwassen exemplaren gaat, moet het perfect mogelijk zijn om ze eventueel binnen het gebied te verplaatsen indien wenselijk. Voor de echt grote exemplaren pleiten we om ze te behouden op de locatie waar ze staan.

Wat de aanleg van de publieke ruimte betreft, zijn we van mening dat Antwerpen binnen de ring reeds voldoende grijze en verharde oppervlaktes telt. Ook de analyses van het nieuwe groenplan geven dat ten overvloede aan.
We pleiten er dan ook voor om niet het uitgangspunt te volgen van de voorbereidende nota’s en plannen die pleiten voor grote versteende vlaktes met groene stapstenen. Draai deze logica om en kies voor groen ingevulde ruimtes met stapstenen in verharding.
En om het publieke domein aantrekkelijk te maken pleiten we ook om er voldoende aandacht te geven aan kleur, fleur, creativiteit en kunst.
Aanleg van publieke ruimte gebeurt ook bij voorkeur met duurzame kwaliteitsvolle materialen die onderhoudsvriendelijk zijn. Toegankelijkheid is de norm, zeker ook voor ouderen, mensen met een beperking en kinderen. Ook (verkeers)veiligheid voor alle weggebruikers staat voorop.

Een groot project als dit roept natuurlijk ook een reeks vragen op in verband met mobiliteit in al zijn hoedanigheden. Delen van den Dam zijn daarenboven zeer congestiegevoelig en de verkeersprognoses zijn er niet al te best. Daarenboven is er een grote parkeervraag van het bovenlokaal verkeer. Bij de invulling van het programma voor heel Singel Noord moet daar rekening mee gehouden worden, er vallen op dat vlak veel lessen te trekken uit de ontwikkeling van het Eilandje.
Ook voor den Dam is doorstroming een belangrijk thema. Voor gemotoriseerd vervoer biedt het doortrekken van het profiel van de Singel naar de Slachthuislaan en de IJzerlaan hiertoe kansen, evenals een naadloze aansluiting van die twee wegen op elkaar. Wat niet wegneemt dat we hierop extra aandacht willen blijven vestigen, zeker wat betreft de aansluitingen ter hoogte van de Noorderlaan en de Schijnpoort. Voor fietsers zal de fietsersbrug een belangrijke link vormen tussen de fietsostrades langs het Albertkanaal en, via Luchtbal, naar Essen, het ringfietspad en het singelfietspad. Goede en veilige doorstroming van het fietsverkeer vanaf de fietsersbrug naar Antwerpen Noord en het centrum van de stad is dan ook essentieel.
“Zachte” verbindingen voor voetgangers en fietsers zijn essentieel en dan heel specifiek aangepast aan kinderen en mensen met verminderde mobiliteit. Deze verbindingen zijn nodig tussen de verschillende wijken binnen den Dam, maar ook met de rest van Antwerpen Noord en Deurne en Merksem.
Het spreekt voor zich dat er voor het hele project Singel Noord een parkeerbalans wordt opgemaakt. Voor het Sportpaleis en de Lotto Arena worden heel specifieke parkeeroplossingen gezocht, maar ook de bovenlokale functies (bedrijfjes, horeca, …) binnen de wijk vereisen dat een positieve parkeerbalans wordt gerespecteerd.

Advies

Artikel 1:
De districtsraad adviseert het stadscollege om in de projectdefinitie en het verdere verloop van de ontwikkeling van Singel Noord volgende elementen op te nemen:

A. Het sterke participatietraject wordt verdergezet en ondersteund.

B. Er wordt in het project rekening gehouden met de eigenheid van Den Dam en het “dorpse” karakter, drie elementen springen er uit:

• De vleesverwerking in de Slachthuiswijk.
• De binnenschippers gelinkt aan het Noordschippersdok en het Lobroekdok.
• De sterk aanwezige horeca, gaande van de vele volkscafés tot de gerenommeerde vleesrestaurants.

C. Bestaande functies worden zowel kwalitatief als kwantitatief vervangen binnen de wijk, tijdens de uitvoering van de werken wordt ook voorzien in continuïteit:

• De jeugdinfrastructuur: het avontuurlijk bouwspeelplein en de speelruimte
• Voetbalveld, buurtsporthal, petanquebanen, trapveldje en pannaveldje
• Hondenloopzone

D. De oppervlakte van de bestaande parkzone wordt volledig gecompenseerd binnen de Singel onder de vorm van onverharde groene ruimte. Er wordt een bomeninventaris gemaakt voor het ganse project én een grote meerderheid van de aanwezige bomen wordt behouden.

E. De publieke ruimte (kaaien, straten, pleintjes, plantsoenen, … ):

• wordt ingevuld met aandacht voor spel, kunst, kleur en fleur.
• wordt maximaal ingevuld met onverharde groene ruimtes, grijze verharde ruimtes worden beperkt.
• wordt toegankelijk, veilig en onderhoudsvriendelijk ingevuld.

F. Bij de invulling van het programma voor heel Singel Noord is mobiliteit een belangrijk uitgangspunt. Specifieke aandachtspunten:

• Verbetering van de doorstroming van gemotoriseerd verkeer op de Slachthuislaan-IJzerlaan
• Realiseren van doorstroming voor fietsverkeer van de nieuwe fietsbrug richting het centrum.
• Voorzien van zachte verbindingen binnen den Dam en naar omliggende wijken.
• De parkeerbalans voor heel Singel Noord wordt gerespecteerd.