Met het besluit van de gemeenteraad van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij gemeenteraadsbesluit van 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken. Het stadsbestuur is mee bevoegd voor alle werken afgesloten binnen convenanten met andere overheden.
De ruimings- en inrichtingswerken behoren tot de categorie daden van beheer en die vallen, conform artikel 57 van het gemeentedecreet, onder de bevoegdheid van het college.
De geplande herinrichting van de wachtbekkens Hoofdgracht en Voorgracht in Antwerpen Noord aan het pompstation de Rode Weel, gelegen tussen de A12 en het vormingsstation van de NMBS, vormt een onderdeel van een vernieuwd afwateringsconcept in functie van de ontwikkeling van het Logistiek Park Schijns.
De werken in de wachtbekkens van het pompstation aan de Rode Weel omvatten in hoofdzaak de verplaatsing van het slib van het noordelijke bekken (Voorgracht) naar het zuidelijke bekken (Hoofdgracht). Na ontwatering wordt het slib afgedekt en voorzien van een leeflaag voor rietplanten. De Voorgracht wordt aldus verdiept en behoudt zijn functie als wachtbekken voor het pompgebouw. De Hoofdgracht wordt ondieper en ingericht als natte natuurgebied. Procedureel zal dit verlopen via een grondstofverklaring en een studie van de ontvangende grond, onder toezicht van de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM). De werken worden uitgevoerd door de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), die ook de kosten ten laste neemt.
De OVAM stelt als voorwaarde dat de grondeigenaars zich principieel akkoord verklaren met de geplande uitvoering. Stad Antwerpen is eigenaar van drie percelen in de Hoofd- en Voorgracht. De VMM vroeg op 19 september 2013 de goedkeuring van het college.
Om voldoende berging te hebben in het noordelijke wachtbekken zal dit geruimd worden tot op het peil van -1 m Tweede Algemene Waterpassing (TAW). Volgens plan zal ongeveer 125.000 m³ slib afgegraven worden. Bij een verplaatsing van dit volume naar de zuidelijk boezem zal het slibpeil in de zuidelijke boezem tot een peil van +1,5 m TAW worden aangevuld. De oeverhoogte van de wachtboezem bedraagt minstens +3,45 m TAW zodat de bergingscapaciteit van de zuidelijke boezem ruim voldoende is voor opvang en berging van hemelwater. Ook blijft voldoende ruimte om op de gerijpte en ingeklonken slibmassa een afdekkingslaag te voorzien voor de plantengroei. De duur van het inklinkingsproces wordt ingeschat op 2 tot 3 jaar.
Op 14 mei 2013 werden de noordelijke en zuidelijke boezem bemonsterd. Uit de analyseresultaten blijkt dat de waterbodem in de noordelijke gracht niet voldoet aan de norm voor vrij gebruik als bodem volgens de normen van VLAREBO. Volgende parameters overschrijden de norm: zware metalen, PAK, minerale olie en PCB. Conform art. 161 § 2 van het VLAREBO kan de OVAM voor deze grond wel een toelating ('grondstofverklaring') afgeven voor een specifieke toepassing onder voorwaarden dat het slib niet verplaatst wordt buiten het (grond)watersysteem, dat de grond met verontreinigde stoffen afgedekt wordt en de grondeigenaars akkoord gaan met deze aanpak.
Globaal zal na de slibverplaatsing een situatie gecreëerd worden waarbij de blootstellingsrisico’s die uitgaan van het aanwezige slib verkleinen. Enerzijds vanwege het afdekken van de verontreinigde waterbodem in de zuidelijke boezem met relatief proper slib uit de noorderlijke boezem, anderzijds door een halvering van het blootstellingsoppervlak. Na de slibverplaatsing zal de zuidelijke boezem ondieper zijn wat gunstig is voor de ontwikkeling van een natte natuurvegetatie. Berekeningen tonen aan dat deze aanpak een factor 12 kostenefficienter is dan het afvoeren en reinigen van het slib.
In september 2013 is advies gevraagd aan de bedrijfseenheid patrimoniumonderhoud. Het advies van de bedrijfseenheid patrimoniumonderhoud is gunstig. Ze stelt dat 'de herbestemming is naar kostenefficiëntie de meest aangewezen oplossing rekening houdend met de nabestemming en het behoud van het karakter van het slib in een reducerende omgeving.'
Bovendien is parallel aan deze werken een overleg gaande tussen de VMM en de stad Antwerpen om de percelen over te dragen aan de VMM. Zij is immers waterloopbeheerder van de Voorgracht en Hoofdgracht en heeft bovendien reeds de overgrote delen van de percelen in en langs de wachtbekkens in eigendom. Deze gesprekken worden gevoerd in het kader van de ontwikkeling van het Logistiek Park Schijns. Het is de verwachting dat binnen enkele jaren de overdracht via een aparte besluitvorming gerealiseerd zal worden.
Het college keurt goed om de ruimings- en inrichtingswerken op stadspercelen in de Hoofdgracht en Voorgracht aan het pompstation Rode Weel door de Vlaamse Milieumaatschappij te laten uitvoeren conform de beschrijvende nota bij de aanvraag tot grondstofverklaring van de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij.
Het college geeft opdracht aan:
| dienst | taak |
| SW/O&U/UIT | benodigde documenten overmaken aan de Vlaamse Milieumaatschappij |