Volgens het Gemeentedecreet is het verplicht om in het eerste jaar na de volledige vernieuwing van de gemeenteraad een evaluatieverslag op te maken over de uitvoering van de beheers- of samenwerkingsovereenkomsten afgesloten tussen de stad en alle verzelfstandigde entiteiten. Dat verslag moet ook een evaluatie omvatten van de verzelfstandiging. Het verslag moet opgemaakt worden door elke verzelfstandigde entiteit, vervolgens worden voorgelegd aan de gemeenteraad, die zich hierover moet uitspreken binnen een termijn van drie maanden.
Op de niet-uitvoering van deze verplichting is in het Gemeentedecreet geen uitdrukkelijke sanctie voorzien.
In de voorbereidende werken van het Gemeentedecreet wordt de evaluatieverplichting als volgt uitgelegd:
“Elk agentschap (zowel de autonome gemeentebedrijven als de extern verzelfstandigde agentschappen in privaatrechtelijke vorm) legt in het eerste jaar van een nieuwe legislatuur aan de gemeenteraad een evaluatieverslag voor, waarin ook de motieven voor de verzelfstandiging worden beoordeeld. Binnen de 3 maanden na het overmaken van het verslag spreekt de gemeenteraad zich uit over de inhoud van het verslag en over het behoud, de intrekking of de verruiming van de verzelfstandiging van het agentschap.”
De Nieuwe Gemeentewet bevatte geen gelijkaardige bepaling. Dit betekent dat een evaluatie (van de beheers- of samenwerkingsovereenkomst én van de verzelfstandiging op zich) enkel verplicht is voor die entiteiten die momenteel reeds functioneren als verzelfstandigde entiteit conform het Gemeentedecreet. Concreet gaat het om de volgende entiteiten: AG Stedelijk Onderwijs, AG Kinderdagverblijven en dienst voor onthaalouders, AG Energiebesparing, AG Stadsplanning, vzw Studentenstad, vzw Werkhaven.
Het Gemeentedecreet schrijft eveneens voor dat de statuten en de werking van alle entiteiten van gemeentelijk belang in overeenstemming gebracht moeten worden met het Gemeentedecreet tegen uiterlijk 1 januari 2014.
Het stadsbestuur wenst in het kader van deze decretaal verplichte omvormingsoperatie tegelijkertijd de organisatie van de Groep Stad Antwerpen te herbekijken. Hiervoor vond een optimalisatieaudit plaats. De resultaten van deze audit werden voorgesteld aan het college op 18 oktober 2013. Op dit moment bekijkt het stadsbestuur de aanbevelingen en wordt een nieuwe groepsarchitectuur voor de Groep Stad Antwerpen uitgetekend. Dit proces is lopende en zal uitwerking vinden in de loop van 2014.
Het college stelt dan ook de volgende werkwijze voor met betrekking tot de evaluatieverplichting voor de hierboven opgesomde entiteiten:
Het artikel 227 van het Gemeentedecreet luidt als volgt: "Elk gemeentelijk extern verzelfstandigd agentschap legt in de loop van het eerste jaar na de volledige vernieuwing van de gemeenteraden een evaluatieverslag voor aan de gemeenteraad over de uitvoering van de beheers- of samenwerkingsovereenkomst sinds de inwerkingtreding ervan. Dat verslag omvat ook een evaluatie van de verzelfstandiging, waarover de gemeenteraad zich binnen drie maanden uitspreekt.”
Het college beslist de volgende werkwijze goed te keuren voor de evaluatie van de verzelfstandigde entiteiten AG Stedelijk Onderwijs, AG Kinderdagverblijven en dienst voor onthaalouders, AG Energiebesparing, AG Stadsplanning, vzw Studentenstad en vzw Werkhaven:
Het college geeft opdracht aan de verzelfstandigde entiteiten die vallen onder de beschrijving van artikel 1, eerste bullet, om tegen uiterlijk 31 maart 2014 een evaluatieverslag voor te leggen aan de gemeenteraad.
Het college geeft opdracht aan de werkgroep verzelfstandiging om richtlijnen te formuleren voor de opmaak van het evaluatieverslag en deze te bezorgen aan de entiteiten vermeld in artikel 2.