Meer en meer stadsbewoners willen graag tuinieren in de stad. Niet allemaal in eigen tuin, maar ook in gedeelde openbare stukjes groen. Naast de gekende volkstuinen, ontstaan er ook samentuinen waar samenlevingsopbouw hand in hand gaat met groene vrijetijdsinvulling.
Een samentuin laat zich als volgt definiëren: een tuin waarin bewoners samen ecologisch tuinieren, die openstaat voor de buurt, en met een veelheid aan functies.
Samentuinen dragen bij tot het groene netwerk in de stad.
Het stadsbestuur wil samentuinieren in de stad stimuleren. Het bestuursakkoord 2013-2018 stelt onder resolutie 39: ‘De stad voorziet in samenwerking met de districten bijkomende ruimte voor nieuwe volkstuintjes en promoot kleinschalige stadslandbouw. Dit vervult een sociale rol, die we als stadsbestuur koesteren.’
In samenwerking met stedelijke medewerkers en diverse partners dienen zich vier nieuwe samentuinen aan op braakliggende stukken grond verspreid over het grondgebied van de stad Antwerpen:
De samentuinen nemen allen tijdelijk vrijliggende plaatsen in; ze richten zich op het verhogen van de sociale samenhang en de leefbaarheid in de buurt, gevat in een moestuin. Ze hebben een concreet en zichtbaar resultaat en willen de start zijn van een langer durende aanwezigheid in de buurt, die gedragen wordt door een groep bewoners-tuiniers.
Samentuin Recht op Natuur
Tuin in de stad wenst in samenwerking met dienstencentrum Kronenburg van het Zorgbedrijf en met een medewkerster van de vzw POP, de werking van een samentuin een vernieuwd elan te geven.
De Pottentuin Kronenburg, die in 2007 werd opgericht door de toenmalige centrumleiding, heeft in het verleden zijn waarde bewezen als buurttuin, maar ook als ontmoetingsplaats voor vele activiteiten, waaronder de jaarlijkse Lentepoets en eindejaarsfeestjes van Opsinjoren.
Met het verdwijnen van Samenlevingsopbouw Antwerpen Stad uit Kronenburg is veel van het elan van de Pottentuin verloren gegaan. Met Recht op Natuur is er een nieuwe kans om de samentuin in Kronenburg nieuw leven in te blazen. Deelname van de school, van het dienstencentrum, en het deeltijds ter beschikking stellen van begeleiding waarborgen een draagvlak in de buurt. De samentuin kan één van de weinige gemeenschapsvormende elementen worden in de wijk Kronenburg. De samenwerking is besproken met en goedgekeurd door de centrumleiding en school De Bever.
Samentuin Mimicry Drakenhof
Tuin in de stad wenst in samenwerking met de feitelijke vereniging Mimicry en met de lokale volkstuin-vzw een samentuin op te starten. De samentuin is ingericht op de volkstuinsite Drakenhof zelf, nadat dit voorgelegd was aan en goedgekeurd door de raad van beheer.
Mimicry is een vereniging met een sociaal doel, gedragen door vrijwilligers waaronder een aantal ervaren volkstuiniers. In de samentuin is iedereen welkom, maar er wordt extra energie gestoken in het zoeken naar deelnemers in (kans)armoede. Daarnaast rekruteert de vereniging ook onder de omwonenden en bij de volkstuiniers.
De vereniging werkt nauw samen met de toezichters van Drakenhof, die zich trouwens laten betrekken bij beheer en inrichting van de samentuin. De vereniging heeft een vaste kern van een zevental tuiniers, het aantal losvaste tuiniers schommelt rond de 20.
De gevraagde ondersteuning is realistisch en dient om de verdere werking en het aantrekken van meer tuiniers mogelijk te maken.
Samentuin Good Engels
Tuin in de stad wenst in samenwerking met de plaatselijke feitelijke vereniging de werking van een samentuin verder uit te breieden, om in de buurt meer deelname te genereren. De kandidatuur van de samentuin is voorgelegd op het groenoverleg van district Antwerpen, dat groen licht gaf.
De feitelijke vereniging heeft nog geen enkele vorm van ondersteuning van stad of district ontvangen; zij zijn autonoom begonnen met de aanleg van een samentuin. Voorlopig bestaat het draagvlak uit 5 families die allen op de site Good Engels wonen; het is hun bedoeling hier uitbreiding te zoeken.
Met het plaatsen van een serre kunnen ze vroeger beginnen zaaien en planten, en vergroten ze ook het aantal groenten dat ze kunnen telen. Tot op heden gebruiken de tuiniers leidingwater; indien ze over een grote regenton beschikken, kunnen ze deze kost terugdringen en op een meer duurzame manier aroseren. Aankoop van een regenton en een serre zijn verantwoorde aankopen. Het plaatsen van een kippenhok in een dicht bewoonde omgeving is geen goed idee.
Planten in Moretuslei
Buurtregie en tuin in de stad wensen in samenwerking met de vzw Harnomy te onderzoeken of er op de percelen op de hoek Plantin&Moretuslei en de Provinciestraat kan getuinierd worden. De percelen zijn deels eigendom van de stad, deels van een private eigenaar. Van deze locatie komen regelmatig klachten binnen bij buurtregie over sluikstort en andere overlast. De kandidatuur van de samentuin is voorgelegd op het groenoverleg van district Antwerpen, dat groen licht gaf.
Buurtregie onderzoekt of de private eigenaar zijn percelen eveneens tijdelijk wil laten inrichten als samentuin.
De vzw Harnomy hanteert volgende doelstellingen:
Op Zurenborg is een aantal bewoners zoekende partij naar een mogelijkheid om een samentuin te starten. In de Kievitbuurt is een goed werkende bewonersgroep actief, net als in Borgerhout. Beide groepen worden aangesproken om eventuele tuiniers te rekruteren.
Het college beslist de ondersteuning van de vier samentuinen goed te keuren.
Het college geeft opdracht aan:
| Dienst | Opdracht |
| SL/WO-tuin in de stad |
Opstarten van volgende samentuinen:
|
| SL/WO/BR | Onderhandeling opstarten met private eigenaar percelen Planten in Moretuslei. |
| SB/GB | Verwijderen van de struiken op percelen Planten in Moretuslei. |