2013_CBS_08970 - Singel Noord - IJzerlaan - heraanleg van gevel tot gevel - ruimtelijke uitgangspunten - Goedkeuring

De stad Antwerpen zet in september 2013 een lokaal informatie- en inspraaktraject op om bewoners, handelaars en bedrijven uit de betrokken wijken te informeren en te consulteren over de uitgangpunten van de IJzerlaan. Op die manier wil de stad Antwerpen input verzamelen vanuit het gebruikersperspectief, die THV ROTS meeneemt in de verdere uitwerking van het ontwerp.

Doelgroep
Lokaal in de omgeving van de IJzerlaan:

• de bewoners van de wijken Dam en Steenborgerweert;
• de kinderen en jongeren in de lokale jeugdverenigingen en de scholen ’t Groene Eilandje en CDO-Noord;
• de bedrijven in de wijken Dam en Steenborgerweert;
• handelaars en horeca-uitbaters in de wijken Dam en Steenborgerweert.

Doelstelling

• informeren over de plannen voor de heraanleg van de IJzerlaan;
• laten inspreken over de plannen vanuit gebruiksperspectief hetzij online of tijdens een inspraakmoment.

Timing

Voorgeschiedenis

Situering
De samenwerkingsovereenkomst wordt op 19 september 2013 ter goedkeuring voorgelegd aan de gemeenteraad.

De IJzerlaan is een deelproject van de gebiedsontwikkeling Singel Noord binnen het programma Groene Singel. In het project IJzerlaan, heraanleg van gevel tot gevel, zitten volgende deelgebieden vervat:

• deelgebied IJzerlaanbrug: Door de afbraak van de IJzerlaanbrug inclusief aanloophellingen verdwijnt de verbinding voor gemotoriseerd verkeer. Er wordt een nieuwe fietsbrug inclusief plaatselijke verbreding van het Albertkanaal gerealiseerd;
• deelgebied IJzerlaan: In de IJzerlaan komt het IJzerlaankanaal dat de verbinding maakt van het Lobroekdok met het Asiadok. De huidige bottleneck met de Slachthuislaan wordt weggewerkt. De IJzerlaan wordt heraangelegd van gevel tot gevel, ten zuiden van het kanaal is dit conform het profiel van de nieuwe Singel volgens het Beelkwaliteitsplan Groene Singel (2x2 rijstroken, 3 bomenrijen).

Samenwerkingsovereenkomst
De samenwerkingsovereenkomst legt de betrokkenheid, verantwoordelijkheden en afspraken vast tussen de partijen nv Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM), het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV), nv De Scheepvaart en de stad Antwerpen voor de realisatie van het project IJzerlaan/IJzerlaanbrug. Deze samenwerkingsovereenkomst formuleert de afspraken over de financiering, de samenwerking, de taken en de verantwoordelijkheden voor de realisatie van het project en de eigendom, de zakelijke rechten en de gebruiksrechten in de nieuwe eindsituatie. BAM staat in voor de financiering van de fietsbrug en de aanleg van het kanaal. De stad, waarvoor AG Stadsplanning zal optreden als coördinator, is verantwoordelijk voor de heraanleg van gevel tot gevel, de architecturale uitwerking van het kanaal (kesp), de riolering, het verplaatsen van de nutsleidingen en de bodemsanering van het stedelijk gedeelte. 

Aanstelling THV Rots
AG Stadsplanning heeft THV Rots aangesteld om het stedelijk deel van het ontwerp verder technisch uit te werken. De stad levert de ontwerpuitgangspunten aan voor de IJzerlaan.

Ruimtelijke randvoorwaarden
Een integraal ontwerp voor project IJzerlaan/IJzerlaanbrug wordt opgemaakt waarbij een hoge ruimtelijk kwaliteit wordt nagestreefd. Het project zal zich inpassen in het plannenkader Singel Noord (stedelijke visienota en globaal masterplan publieke ruimte Singel Noord). Voor de IJzerlaanbrug wordt vertrokken van het concept uit het Masterplan Bruggen Albertkanaal en het daarbinnen uitgewerkte fietsbrugontwerp met uitzondering van de zuidelijke aanloophelling welke volledig herzien wordt. De nieuwe fietsbrug dient te voldoen aan het fietsvademecum.

Timing
Er is een strikte timing vooropgesteld voor het project IJzerlaan/IJzerlaanbrug. Het project moet voorafgaandelijk aan de hoofdwerken van de Oosterweelverbinding uitgevoerd worden. Alle betrokken partijen hebben bovendien belangrijke voordelen bij dit project en wensen tot een snelle realisatie van het project IJzerlaan/IJzerlaanbrug te komen.

Om het ontwerp verder te kunnen laten uitwerken door THV Rots legt de stad een aantal ruimtelijke uitgangspunten vast, die aangevuld zullen worden met de input verkregen uit het inspraakproject.

Uitgangspunten
Volgende aspecten worden ter goedkeuring aan het college voorgelegd:

• profiel IJzerlaan;
• kruispuntconfiguratie;
• groenstructuur;
• fietspaden;
• wijkcirculatie;
• parkeren.

Profiel IJzerlaan: Als uitgangspunt voor de IJzerlaan worden 2 rijvakken per richting vastgelegd. Een 2x2 voldoet voor de te verwachten verkeersintensiteiten. Hierbij wordt er rekening gehouden met het toekomstige mobiliteitskader waaronder de realisatie van Brabo 2 en de bereikbaarheid van het nieuw te realiseren ziekenhuis in de Kempenstraat. Ook de afbraak van de IJzerlaanbrug, de volwaardige aantakking van de IJzerlaan op de Slachthuislaan en de realisatie van de fietsbrug over het Albertkanaal worden ingepast in dit profiel. Met een 2x2 wordt ook het profiel van de nieuwe Singel volgens het Beeldkwaliteitsplan Groene Singel doorgetrokken in de IJzerlaan.

Kruispuntconfiguratie: De stad Antwerpen en BAM onderzochten de 2 belangrijkste kruispunten in de IJzerlaan, namelijk IJzerlaan-Bredastraat en IJzerlaan-Noorderlaan. Op het kruispunt met de Noorderlaan moet er één bijkomende afslagstrook voorzien worden in de IJzerlaan richting westen. Aan de Bredastraat is er één bijkomende afslagstrook op de IJzerlaan richting oosten nodig.

Een aparte vrije busbaan in de IJzerlaan is wegens de beperkte profielbreedte in de IJzerlaan met de aanleg van het kanaal niet mogelijk. De stad zal in het kader van het groter geheel van de toekomstige afwikkeling van het openbaar vervoer in het noorden van Antwerpen verder overleggen met De Lijn.

Groenstructuur: In de nieuwe IJzerlaan wordt de groenstructuur van de nieuwe Singel volgens het Beeldkwaliteitsplan Groene Singel zoveel mogelijk doorgetrokken. Met name een rij bomen langs beide zijden van de rijweg en een groene middenberm met bomen. Bijkomend komt er nog een rij bomen langs de noordelijke zijde van het kanaal. In de IJzerlaan zullen er na de aanleg aanzienlijk meer bomen zijn dan vandaag. In de IJzerlaan staan vandaag 27 waardevolle platanen. 13 moeten verdwijnen voor de aanleg van het kanaal.

De stad Antwerpen onderzocht of de 14 overblijvende bomen konden behouden blijven. Dit is mogelijk mits rekening te houden met de volgende randvoorwaarden:

• het huidige niveau van de boomspiegel moet behouden blijven;
• de breedte van het groenvak moet behouden blijven;
• er mogen geen opritten voorzien worden in de wortelzones.

Gezien het vooropgestelde programma van de straat (2x2 rijweg, fietspaden, parkeerstroken, voetpaden, kanaal, bediening handelszaken) blijkt dit niet haalbaar.

Fietspaden: De huidige IJzerlaanbrug wordt vervangen door een nieuwe fiets- en wandelbrug. Vandaag worden de fietspaden op het zuidelijk deel van de Singel reeds vernieuwd. Vanuit de ambitie van een continu Singelprofiel worden deze fietspaden doorgetrokken in de vernieuwde IJzerlaan. De IJzerlaan wordt een belangrijke schakel in het noordelijk fietsroutenetwerk. In het ontwerp worden daarom fietspaden voorzien in beide richtingen. Aan de noordzijde, aansluitende op de fietsbrug, een fietspad van 3m en aan de zuidzijde waar mogelijk een fietspad van 2,5m (indien niet mogelijk minimum 2m). De fietspaden worden voorzien van een bufferstrook en gereglementeerd als enkelrichting fietspaden.

Wijkcirculatie: Door de ingrijpende wijziging die de IJzerlaan in de toekomst zal ondergaan moet ook de afwikkeling van de omliggende wijken herbekeken worden. Volgende voorstellen tot aanpassingen worden verder onderzocht:

• de kruispunten met de Noorderlaan en Bredastraat blijven lichtengeregeld, ter hoogte van de oversteek voor fietsers en voetgangers, aan de fietsbrug worden verkeerslichten op aanvraag voorzien;
• In de wijk Steenborgerweert, ten westen van de Bredastraat, wordt de rijrichting omgekeerd, namelijk tegenwijzerszin. Dit vormt geen probleem voor de ontsluiting van de huidige functies. Zo kan het uitgaande verkeer uit deze wijk conflictvrij het kruispunt met de Bredastraat oprijden en is er minder gevaar voor congestie op dit kruispunt met de IJzerlaan. Er wordt in de wijk een zone 30 ingevoerd;
• in de IJzerlaan, ten noorden van het kanaal en ten oosten van de Bredastraat bevinden zich vooral woningen met enkele bedrijven. Hier wordt een woonerf voorzien. De Merksemsestraat wordt dubbelrichting, zo moeten vrachtwagens niet door het woonerf langs de IJzerlaan. Op het einde van de Merksemsestraat blijft een terugkeerbeweging mogelijk;
• de Kalkstraat wordt enkelrichting richting IJzerlaan met een verplichte rechtsaf. Zo wordt sluikverkeer in de Damwijk vermeden;
• de Maasstraat behoudt de rijrichting van vandaag. Er zal enkel een rechtsaf vanuit de IJzerlaan mogelijk zijn. Een doorsteek in de middenberm voor linksafslaand verkeer vanuit de IJzerlaan wordt niet voorzien in functie van de verkeersveiligheid;
• de aansluiting van het Noordschippersdok op de IJzerlaan zal wijzigen. Afhankelijk van de verdere uitwerking wordt dit een plein, woonerf of zone 30.

De definitieve wijkcirculatie zal na verdere studie worden opgenomen in het voorontwerp.

Parkeren: Het vooropgestelde programma met het afwateringskanaal en de beschikbare profielbreedte in de IJzerlaan heeft onvermijdelijk consequenties op de parkeerbalans en het parkeren in de straat. In het afgebakende projectgebied bevinden zich momenteel circa 280 parkeerplaatsen.

Het aantal parkeerplaatsen wordt in de verdere uitwerking van het ontwerp gemaximaliseerd in evenwicht met de ruimtelijke beleving van het nieuwe kanaal en de toekomstige ontwikkelingsmogelijkheden.