Het Joint Programming Initiative (JPI) Urban Europe is een Europees transnationaal onderzoeksprogramma dat basis-, toegepast en innovatief onderzoek rond stedelijke problematieken financiert. Volgende landen nemen deel aan het programma: België, Cyprus, Denemarken, Italië, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Turkije, het Verenigd Koninkrijk en Zweden. Vanuit Vlaanderen staan het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (FWO) en het Agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie (IWT) in voor de financiering van projecten waaraan Vlaamse partners deelnemen.
In het kader van de huidige oproep voor onderzoeksvoorstellen, die op 18 juni 2013 gelanceerd werd, vraagt VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek) aan stad Antwerpen om als 'stedelijke gebruiker' op te treden bij het projectvoorstel UCCA.
UCCA staat voor Urban Climate Comfort: Adaptation measures to mitigate urban heat stress (vrij te vertalen als 'Stedelijk klimaatcomfort: adaptatiemaatregelen ter beperking van stedelijke hittestress'). Doelen van dit projectvoorstel zijn de ontwikkeling van een nieuw en gedetailleerd stedelijk klimaatmodel, de toepassing ervan in stedelijke context en de simulatie van stedelijke klimaatprojecties en scenario's voor stedelijke planning. De grootste belangstelling hierbij gaat uit naar het zogenaamde stedelijk hitte-eilandeffect, een fenomeen dat nog versterkt wordt door klimaatsverandering, en naar de impact van mogelijke verzachtende maatregelen (waaronder de toename van stedelijk groen, bijvoorbeeld door middel van groendaken).
Naast VITO nemen volgende partners deel aan het projectvoorstel: Austrian Institute of Technology (AIT - coördinator, Oostenrijk), Norwegian University of Science and Technology (NTNU, Noorwegen), University of West England (UWE, Verenigd Koninkrijk), Universiteit Twente (Nederland), Zentralanstalt für Meteorologie und Geodynamik (ZAMG, Oostenrijk). Naast Antwerpen zeggen ook volgende steden toe om op te treden als stedelijke gebruiker: Wenen (Oostenrijk), Bristol (Verenigd Koninkrijk) en Enschede (Nederland).
Indien het UCCA-projectvoorstel wordt goedgekeurd, zal de looptijd 30 maanden bedragen. De stad Antwerpen wordt gevraagd om als testgebied te fungeren voor de modellering en simulaties, alsook om - in het kader van workshops - de nodige feedback te leveren aangaande stedelijke klimaatadaptatiemaatregelen. Binnen stad Antwerpen wordt de projectopvolging waargenomen door de dienst energie en milieu Antwerpen (bedrijfseenheid stadsontwikkeling).
Hoewel het projectvoorstelvoor stad Antwerpen geen rechtstreekse subsidies oplevert (de Vlaamse financiering voor dit project verloopt via IWT en laat geen subsidiëring van publieke overheden toe), kunnen de projectresultaten en -producten een grote meerwaarde voor de stad betekenen. Bovendien sluiten de projectdoelstellingen nauwkeurig aan bij de meerjarenplanning 2014-2019.
Indien goedgekeurd, zal het UCCA-project zorgen voor de toepassing van klimaatmodellering in Antwerpse context, in het bijzonder op vlak van het stedelijk hitte-eilandeffect, en voor simulaties van de impact van klimaatadaptatiemaatregelen. Dit sluit aan bij de ambitie van de stad om leefmilieu en duurzaamheid te integreren binnen stedelijke beleidsplanning en -uitvoering, alsook bij de doelstelling om verduurzaming teweeg te brengen op vlak van de stedelijke groenstructuur.
De projectselectie verloopt in twee fasen. De deadline voor indiening van beknopte voorstellen is 18 september 2013. Geselecteerde consortia worden uitgenodigd om tegen 21 januari 2014 volledig uitgewerkte voorstellen in te dienen. In juni 2014 kunnen de winnende consortia van start gaan. Als onderdeel van de eerste fase van de projectselectie wordt stedelijke gebruikers gevraagd om intentieverklaringen te ondertekenen. Hiermee uiten de steden hun engagement om bij de projectuitvoering betrokken te worden. De intentieverklaring die door VITO werd opgesteld, gaat als bijlage bij dit besluit.
Het college keurt de deelname aan het projectvoorstel UCCA in het kader van JPI Urban Europe goed, en ondertekent hiertoe de nodige intentieverklaring.