2013_CBS_09061 - Traject Pilootprojecten Wonen - Kandidatuurstelling - Goedkeuring

Op 9 mei 2008 (jaarnummer 5519) keurde het college de samenwerkingsovereenkomst stad Antwerpen/AG VESPA addendum goed.

Eind vorig jaar startte de Vlaams Bouwmeester het traject Pilootprojecten Wonen op. In het kader van dit traject wil men een aantal urgente kwesties onderzoeken. Hoe kunnen bijkomende wooneenheden bijdragen tot een beter ruimtelijk beleid? Hoe kunnen we aantrekkelijke en betaalbare woonomgevingen realiseren op een sociaal geïntegreerde wijze? Hoe kunnen we individuele woonwensen opvangen met minder maatschappelijke lasten en kosten?

Het traject moet leiden naar de effectieve realisatie van vijf pilootprojecten op het vlak van wonen. Men gaat op zoek naar nieuwe vormen van collectiviteit binnen de woonproductie en gaat na hoe ze kunnen worden ingezet binnen een innovatief en grensverleggend woonbeleid. Tegelijk wordt er ingezet op de betaalbaarheid van het wonen. De pilootprojecten moeten model staan voor gewenste toekomstige ontwikkelingen.

Gedurende een aantal maanden werkten vijf ontwerpteams een kader uit voor innovatieve woonprojecten. Dit ontwerpend onderzoek vormt de vertrekbasis. Als tweede stap naar een daadwerkelijke realisatie, werd in april 2013 een oproep gelanceerd voor bouwheren met visie en ambitie.

Aan de geselecteerde bouwheren wordt een professionele begeleiding en de opmaak van een masterplan aangeboden. Een kwaliteitskamer, die uit de ingediende projectvoorstellen 5 projecten selecteert die uitgewerkt worden als pilootprojecten, stelt per project een projectteam samen, met een aantal deskundigen die gekozen worden vanuit een specifieke, projectgebonden functie. Het projectteam stuurt het multidisciplinair ontwerpteam masterplan aan. Na afronding van het traject staat de bouwheer zelf in voor de opmaak van een architectuurplan. Hij engageert zich voor een realisatie op korte termijn (2015-2020).

Ondanks de gelijkaardige naamgeving houdt het beschreven traject Pilootprojecten Wonen geen enkel verband met het Vlaamse piloottraject voor de stadsprogramma's, dat in de collegezitting van 6 september 2013 (jaarnummer 8893) werd behandeld.

Het Bestuursakkoord Stad Antwerpen 2013-2018 stelt dat de bevolkingsgroei in de stad vraagt om een voldoende aanbod van verschillende woontypologiën van betaalbare en kwaliteitsvolle gezinswoningen en appartementen. De nadruk wordt hierbij gelegd op inbreiding met voldoende hoge densiteit, in het bijzonder in de 20^ste eeuwse gordel.

Ook wil de stad creatieve nieuwe woonvormen stimuleren. AG VESPA krijgt hierin een voortrekkersrol toegekend: ‘AG VESPA zal in opdracht van het stadsbestuur experimenten opzetten met alternatieve woonvormen teneinde typologiën te ontwikkelen die aan de reële woonbehoeften kunnen voldoen, en de weg te openen voor vergelijkbare private ontwikkelingen.’

Door deel te nemen aan het traject Pilootprojecten Wonen, kunnen hoger vermelde beleidsdoelstellingen op korte termijn worden geconcretiseerd onder de kwalitatieve begeleiding van experts. Een multidisciplinair ontwerpteam maakt kosteloos een masterplan op. De voortrekkersrol van de stad Antwerpen en AG VESPA op vlak van stadsontwikkeling en wonen wordt door een deelname opnieuw bevestigd en onder de aandacht gebracht.

AG VESPA stelt dan ook voor de site gelegen aan de Dokter Veeckmanslaan te Wilrijk in dit kader te ontwikkelen. Deze site van 23 750 m² bevindt zich vlakbij de A12 ter hoogte van de Valaartunnel, en is eigendom van AG VESPA. De site is op verschillende vlakken exemplarisch voor de overgebleven terreinen in de 20^ste eeuwse gordel, en daarom bijzonder interessant als testcase. De resultaten van het onderzoek op dit terrein zullen van nut zijn in het kader van de herziening van het s-RSA die momenteel loopt. Daarenboven kan een kwalitatieve ontwikkeling een grote meerwaarde betekenen voor de buurt.

In het kader van de selectie door de hoger vernoemde kwaliteitskamer werd een dossier opgemaakt. In dit dossier werden de volgende elementen opgenomen:

• De huidige open en groene ruimte vormt een troef voor de buurt. Het behoud en de optimalisatie van deze open ruimte moet centraal staan. Dit betekent dat er gestreefd moet worden naar een hoge densiteit op geselecteerde plekken op de site, eerder dan naar een uniform gespreide bebouwing.
• Er wordt een honderdtal woningen vooropgesteld. Uiteraard zal dit vooropgestelde aantal gedurende de opmaak van het masterplan worden geëvalueerd, en indien nodig bijgesteld.
• Met een groot aandeel betaalbare gezinswoningen moeten de troeven van deze gezinsvriendelijke buurt worden uitgespeeld en verder uitgebreid.
• Daarnaast dient er te worden ingezet op alternatieve huisvesting voor senioren. Zoals blijkt uit het bestuursakkoord, wenst de stad initiatieven uit te bouwen die ouderen helpen om zo lang mogelijk zelfstandig te wonen. In dit kader is een samenwerking met de vzw Abbeyfield, een organisatie die cohousing voor senioren organiseert, mogelijk.
• De ligging nabij de A12 belast de site op vlak van akoestiek en verkeersdrukte. Het project moet aantonen dat hiervoor rationele en kostenefficiënte oplossingen gevonden kunnen worden. Dit kan andere eigenaars van dergelijke ‘restpercelen’ overtuigen ook tot ontwikkeling over te gaan.
• De nieuwe ontwikkeling moet weefselversterkend en landschapsparend zijn. Het moet de missende schakel tussen de woonbuurt en de steenweg invullen. Het aanwezige groen moet kwalitatiever, toegankelijker en meer geïntegreerd worden. Daarnaast kan de integratie van een extra toegang tot de Rozenkransschool en een speelbos de return voor de buurt nog vergroten.
• Tijdens de opmaak van het masterplan dient te worden onderzocht hoe zal worden samengewerkt met private partners.

Indien de deelname aan het traject Pilootprojecten Wonen door het college wordt goedgekeurd, zal AG VESPA het kandidaatsdossier op 19 september 2013 verdedigen voor de kwaliteitskamer, die uit 10 projecten 5 laureaten zal kiezen.