2013_CBS_08973 - HoogBouwNota Antwerpen - Beleidskader. Toetsingscriteria en werkwijze - Goedkeuring

Het opstellen van een hoogbouwnota (HBN) is opgenomen in het bindend gedeelte van het strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen (s-RSA). De opmaak is een van de maatregelen en acties die de stad Antwerpen zelf opstart als een prioritaire implementatie van het generieke ruimtelijk beleid. 

Het opstellen van de HBN vinden we ook terug in:

• het bestuursakkoord van de stad Antwerpen (2013-2018, Hfdst 1. Paragraaf 1 alinea 9 op p 5/68” …densiteit in de nieuwe woonontwikkelingen voldoende hoog gelegd. Kwalitatieve en compacte hoogbouw vormt een deel van de oplossing …Hiervoor is de hoogbouwnota het te gebruiken instrument.”
• het voorstel van de doelstellingen van deze beleidsperiode. 

Meer in het bijzonder behoort de uitwerking van een HBN tot de operationele doelstelling SWN02, ND1: de ruimtelijke structuur, identiteit en kwaliteit op het niveau van de stad Antwerpen en de stadsregio zijn versterkt. 

Wat houdt de beslissing in?

• Met de goedkeuring van de hoogbouwnota wordt een blauwdruk neergelegd van gebieden die de stad maximaal wenst aan te duiden voor hoogbouw (Eilandje, Nieuw Zuid en top- en kantoorlocaties Groene Singel).
• Dit sluit niet uit dat elders initiatieven kunnen genomen worden.
• Voor alle initiatieven die genomen worden om hoogbouw te realiseren legt de stad Antwerpen - voor het eerst - een eenduidige werkwijze vast. Deze werkwijze is transparant voor elke initiatiefnemer.

Wat is hoogbouw?

Om een hoogbouwnota op te maken voor de stad Antwerpen, moet er allereerst een zekere consensus zijn over wat hoogbouw nu eigenlijk is. Wat betekent hoogbouw in Antwerpen?  Uit een grondige analyse van de bouwhoogtes van alle bestaande bebouwing in Antwerpen blijkt dat gebouwen met een hoogte vanaf 50 à 60 meter mee vorm geven aan het silhouet of de skyline van de stad. Toch zal de drempelhoogte van 50 meter bewust niet als ijzeren regel worden gehanteerd. Het blijft mogelijk om gebouwen die lager zijn als hoogbouw te beschouwen en beoordelen.

Werkwijze HBN

De adviesprocedure is gebaseerd op het bereiken van een maximaal draagvlak. Naast experten van de stadsdiensten en de Welstandscommissie, wordt nu ook de GECORO om advies gevraagd teneinde ook het standpunt van de maatschappelijke geledingen te kennen bij elk hoogbouwinitiatief.

De afweging gebeurt aan de hand van vooraf vastgelegde criteria. Deze maken dat elke afweging geobjectiveerd wordt (beeldimpact op de skyline, wind, licht, privacy, lucht, energie, verblijfskwaliteit, …). Dit gebeurt in twee fases: eerst wordt de locatiegeschiktheid van een hoogbouw onderzocht vervolgens komen de architecturale criteria aan bod.

Tot slot werken de stad Antwerpen en de initiatiefnemer voor elk project een informatie- en participatietraject op maat uit. Hierbij wordt op verschillende momenten een terugkoppeling naar de Antwerpenaar voorzien (bv opmaak RUP, bekendmaking ontwerp, …).

Concept HBN

De hoogbouwnota legt het accent op het volgende:

• gebieden waar hoogbouw niet kan;
• gebieden waar hoogbouw zeker wenselijk is;
• gebieden waar hoogbouw onderzocht kan worden.

De aanduiding van de gebieden waar het wenselijk is, gebeurt op conceptueel  niveau en zij worden opgesomd in de nota.

De selectie van de gebieden HBN

De gebieden waar hoogbouw zeker wenselijk is, zijn: Eilandje, Nieuw Zuid en top- en kantoorlocaties Groene Singel.

De keuze van de gebieden:

• strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen: opwaardering van de skyline ten noorden en ten zuiden van de stad, accent op de Schelde.
• Visienota Groene Singel: als verfijning van het s-RSA, doet een overwogen uitspraak betreffende de locatie van gebieden voor compacte dense ontwikkelingen met uitstraling op bovenlokaal niveau, namelijk de top- en kantoorlocaties in de ruimte van de Singel.

Hoogbouw is als typologie ook een interessante figuur in de bredere context van een sterk verstedelijkt Vlaanderen dat aankijkt tegen een belangrijke nakende bevolkingsgroei. Hoogbouw is dan ook een van de te onderzoeken figuren voor verschillende ontwikkelingsgebieden zoals  de contactzone Noorderlaan (het gebied tussen Straatsburgdok en Michiganstraat),  het gebied ten noorden van de IJzerlaan (Steenborgerweert), Slachthuislaan, Spoor Oost, Nieuw Zurenborg. Hoogbouw wordt daar en elders niet uitgesloten,  maar andere typologieën kunnen er evenzeer tegemoet komen aan de wens om een hoge dichtheid te realiseren. Voor deze gebieden kan de stad zelf bijkomend onderzoek opstarten.