2013_CBS_09371 - Wet op de openingsuren - Toepassingscriteria verlenen afwijkingen op basis van artikel 15 - Goedkeuring

Artikel 15 van de wet op de openingsuren vermeldt het college als het orgaan dat bevoegd is om afwijkingen op de sluitingsuren en de wekelijkse rustdag toe te kennen. Bijgevolg is het college ook bevoegd om binnen het wettelijke kader de criteria vast te leggen waarop deze aanvragen zullen worden behandeld.

Handelaars die een activiteit uitoefenen in de directe verkoop van producten (of in heel specifieke gevallen de levering van diensten) en die een rechtstreeks contact met het cliënteel vereisen, zijn onderworpen aan de wet die sluitingsuren en een verplichte wekelijkse rustdag oplegt.

Op initiatief van één of meerdere handelaars handelend in eigen naam of in naam van een groepering van handelaars, kan het college afwijkingen toestaan op zowel de wettelijke sluitingsuren als op de wekelijkse rustdag.

De gemeente kan maximum 15 kalenderdagen afwijkingen toestaan met betrekking tot de openingsuren. Zo telt een laatavondopening in de gemeente (waarbij de winkels geopend zijn tot 22u in plaats van tot 20u) als 1 van de 15 afwijkingen.

Daarnaast kan de gemeente per jaar ook maximum 15 weken afwijkingen toestaan met betrekking tot de wekelijkse rustdag. Deze afwijkingen worden uitgedrukt in weken omdat niet alle handelaars de rustdag op dezelfde dag nemen. Op deze manier kan elke handelaar 15 keer genieten van een afwijking.

Gemeenten kunnen de afwijkingen toekennen aan een deelgebied of aan de volledige stad, maar nooit aan één individuele winkel. Bovendien kan de lijst van afwijkingen verschillend zijn per deelgebied, zolang het totale aantal toekenningen per deelgebied telkens het wettelijke maximum van 15 niet overschrijdt.

In Antwerpen worden de winkeliersverenigingen jaarlijks in het najaar door het Bedrijvenloket bevraagd over welke afwijkingen ze wensen aan te vragen voor het volgende jaar, bijvoorbeeld voor soldenperiodes, braderijen en andere evenementen en acties. Op basis van deze aanvragen maakt het college een lijst met afwijkingsperiodes op. Wat betreft de wekelijkse rustdag worden 12 afwijkingen stadsbreed toegestaan en 3 per district. Voor de afwijkingen op de sluitingsuren, waar het aantal aanvragen veel kleiner is, wordt met een stadbrede lijst van maximaal 15 afwijkingen gewerkt, een aantal dat de voorbije jaren nooit volledig werd ingevuld.

Wat afwijkingen op de wekelijkse rustdag betreft, is er een grote variatie in aantal aanvragen tussen de verschillende districten. In sommige districten worden jaarlijks alle 3 de opties benut, in sommige andere geen enkele. De opdeling van de toegekende afwijkingen was in 2013 als volgt:

Terwijl in sommige districten zelden of nooit aanvragen worden ingediend, ligt het aantal aanvragen in het district Antwerpen, met zijn grote aantal winkelgebieden, redelijk hoog. Om zoveel mogelijk aanvragen uit dat district goed te kunnen keuren, worden aanvragen die over een gelijkaardige periode gaan regelmatig gebundeld stadsbreed toegekend.

Om het potentiële aantal afwijkingen optimaal te kunnen benutten, is een herziening van de huidige opdeling noodzakelijk. Op dit moment worden een aantal lokale aanvragen oneigenlijk samengebundeld en stadsbreed toegekend. Daarbovenop stelt zich vooral in het district Antwerpen het probleem dat de grootte en de diversiteit in winkelgebieden (zowel de binnenstad als lokale kernen in bijvoorbeeld het Kiel en Antwerpen-Noord) ervoor zorgt dat 3 afwijkingen onvoldoende zijn.

Het college kiest er daarom voor om vanaf 2014 9 afwijkingen stadsbreed toe te kennen en 6 per postcode, wat een verdubbeling is tegenover het aantal lokale afwijkingen die nu worden toegekend. Hierdoor krijgen de verschillende winkeliersverenigingen meer mogelijkheden om afwijkingen aan te vragen voor hun evenementen. Behalve in het district Antwerpen vallen alle andere postcodes samen met de districten. In het district Antwerpen kunnen op deze manier lokale evenementen in de verschillende wijken van het district aparte afwijkingen krijgen.

Deze opdeling wordt zowel gehanteerd voor de afwijkingen op de wekelijkse rustdag als voor afwijkingen op de sluitingsuren.

De 9 stadsbrede afwijkingen zullen prioritair worden ingezet voor bovenlokale aangelegenheden zoals de start van de solden en de eindejaarsperiode, terwijl de 6 afwijkingen per postcode in de eerste plaats bedoeld zijn voor lokale aangelegenheden zoals o.m. braderijen en evenementen.

Wat het behandelen van afwijkingsaanvragen betreft, gaat de voorkeur nog steeds naar aanvragen waarbij een volledige winkelstraat of winkelkern gepromoot wordt en waarbij zoveel mogelijk handelaars betrokken zijn. De bevraging in het najaar zal zich dan ook in de eerste instantie op winkeliersverenigingen toespitsen en aanvragen die aan die omschrijving voldoen zullen prioritair worden toegekend.

Aanvragen die na deze bevraging binnenkomen, zullen worden behandeld volgens de volgorde van aanvraag, en steeds worden toegekend aan de volledige postcode waar de aanvraag betrekking op heeft. Hierbij zal geen onderscheid worden gemaakt tussen aanvragen van winkeliersverenigingen en aanvragen van individuele winkels.

Artikel 15 van de wet van 10 november 2006 betreffende de openingsuren in handel, ambacht en dienstverlening zegt het volgende: “Op aanvraag van één of meerdere handelaars of ambachtslieden handelend in eigen naam of op aanvraag van een vereniging van handelaars of ambachtslieden kan het college, in bijzondere en voorbijgaande omstandigheden of ter gelegenheid van jaarbeurzen en jaarmarkten, afwijkingen toestaan op de in artikel 6 en 8 bedoelde verplichtingen verlenen aan de vestigingseenheden gelegen op het grondgebied van de gemeente of op een deel ervan.”

Daarbij is de in artikel 6 bedoelde verplichting het respecteren van de in de wet verplichte sluitingsuren en de in artikel 8 bedoelde verplichting het respecteren van de in de wet opgelegde wekelijkse rustdag.