In steden is omgevingslawaai één van de belangrijkste milieufactoren die de kwaliteit van de leefomgeving bepalen. Van alle milieugerelateerde factoren heeft geluidshinder na luchtkwaliteit de belangrijkste negatieve impact op de volksgezondheid in Europa. Een chronische blootstelling aan omgevingslawaai geeft aanleiding tot verschillende negatieve gezondheidseffecten zoals stress, hoge bloeddruk, cardiovasculaire aandoeningen, cognitieve effecten en slaapstoornissen.
Volgens de studie “Voorstel van maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren en de geluidshinder te beheersen in de stad Antwerpen” die in 2011 in opdracht van de stad Antwerpen werd opgemaakt door Technum Tractebel Engineering en VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek) (6 mei 2011, jaarnummer 10155) worden ongeveer 60.000 inwoners blootgesteld aan geluidsniveaus die negatieve gezondheidseffecten hebben. Ongeveer 30.000 inwoners kampen met ernstige slaapverstoringen ten gevolge van geluidshinder. Uit de Stadsmonitor van 2011 blijkt dat ongeveer 38% van de Antwerpenaren hinder ondervindt van geluidsoverlast door verkeer.
Uit het Bestuursakkoord 2013-2018 van de stad Antwerpen en de districten blijkt een groeiende bezorgdheid over de geluidsoverlast in de stad en de impact daarvan op de leefkwaliteit. Er zal worden ingezet op een efficiënte aanpak van geluidshinder.
Met de Europese richtlijn 2002/49/EG van 25 juni 2002 betreffende de evaluatie en de beheersing van omgevingslawaai (gepubliceerd op 18 juli 2002) wordt gestreefd naar een gemeenschappelijke Europese aanpak om de gezondheidsschadelijke effecten door blootstelling aan omgevingslawaai te voorkomen of te verminderen. Het toepassingsgebied beperkt zich tot weg- en railverkeer, luchtvaart en industriële activiteiten. Volgens de richtlijn is elke lidstaat verplicht elke 5 jaar strategische geluidsbelastingskaarten op te maken waarmee de blootstelling van de bevolking kan worden bepaald. Vervolgens moet ook een actieplan worden aangenomen om de geluidshinder zoals vastgesteld in de geluidsbelastingskaarten zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken.
Opmaak geluidsactieplan
In het kader van de uitvoering van de Europese richtlijn omgevingslawaai betreffende de evaluatie en de beheersing van omgevingslawaai werden in 2010, met ondersteuning van de Vlaamse overheid, strategische geluidbelastingkaarten voor de agglomeratie Antwerpen opgemaakt. In 2011 werd door het Departement Leefmilieu, Natuur en Energie van de Vlaamse overheid een geluidsactieplan opgesteld waarin bestaande, nieuwe en aangepaste maatregelen werden opgenomen. In dit geluidsactieplan ging het vooral om maatregelen die buiten de bevoegdheid van de stad Antwerpen vallen.
Daarnaast zijn er ook acties die op stedelijk niveau kunnen genomen worden én die een direct positief effect hebben op het geluidsklimaat in de stad Antwerpen. Een eerste aanzet naar zo’n maatregelenpakket op stedelijk niveau werd gegeven in de studie "Voorstel van maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren en de geluidshinder te beheersen in de stad Antwerpen". Uit deze studie werden een aantal maatregelen geselecteerd die nu concreet uitgewerkt en aangevuld zullen worden in een geluidsactieplan op maat van de stad Antwerpen. Dit geluidsactieplan zal focussen op de maatregelen die mogelijk zijn binnen de bevoegdheid van de stad Antwerpen en die door de stad Antwerpen op relatief korte termijn kunnen worden uitgevoerd.
In een latere fase kan dit stedelijk geluidsactieplan dienen als aanvulling op het geluidsactieplan dat de Vlaamse overheid zal opmaken in het kader van de tweede fase geluidskaarten en geluidsactieplannen volgens de Europese richtlijn 2002/49/EG. Het gecombineerde eindresultaat zal een concreet actieplan zijn met maatregelen op zowel Vlaams als stedelijk niveau.
Proces opmaak geluidsactieplan
In eerste instantie zal een voorontwerp van geluidsactieplan besproken worden in een aantal werkgroepen waarin, afhankelijk van het te bespreken thema, verschillende stadsdiensten worden vertegenwoordigd. Volgende werkgroepen worden ingericht:
Na deze interne overlegronde wordt het voorontwerp geluidsactieplan afgerond en wordt het voor advies voorgelegd aan de districten, de Adviesraad voor Duurzame Ontwikkeling en Milieu Antwerpen (ADOMA) en de Vlaamse overheid. Hierna volgt een laatste terugkoppeling van het ontwerp geluidsactieplan naar de werkgroepen waarna het zal worden voorgelegd aan het college en de gemeenteraad.
Het college keurt de opmaak van een geluidsactieplan op maat van de stad Antwerpen goed.
Het college keurt de procesnota als basis voor het opmaakproces van het geluidsactieplan goed.