2013_CBS_09365 - Diamant - Kwaliteitslabel - Resultaat haalbaarheidsstudie - Samenwerkingsovereenkomst - Goedkeuring

In de uitvoering van het diamantbeleid van de stad Antwerpen sinds 2011 - en dit is opnieuw bekrachtigd in het bestuursakkoord 2013 - 2018 - werkt de stad waar mogelijk gezamenlijke projecten uit met de sector. 

Op 23 maart 2012 (jaarnummer 2668) keurde het college het plan van aanpak van de strategische doelstelling diamant goed waarin staat dat het in de ambitie van de stad ligt om voor de implementatie van het plan van aanpak diamant samen te werken met andere actoren. Voorliggend project is een eerste concreet samenwerkingsproject.

De stad wil samen met de diamantsector een ethisch kwaliteitslabel ontwikkelen voor en met de diamantjuweliers. Dit omwille van de bescherming van de consument in het algemeen, de bezoeker in het bijzonder, de promotie naar de internationale reisindustrie en de Business to Consumer- en Business to Businessrelaties. Dankzij het kwaliteitslabel kan de stad opnieuw toeristische producten ontwikkelen zoals een diamantjuwelierswandeling en een luxeproduct-arrangement om Antwerpen als wereldcentrum van de diamant toeristisch uit te spelen op de verre herkomstmarkten.

De vzw Antwerp Diamond Juwellers Association is niet meer actief. Deze vzw werd in het leven geroepen met enkel de diamanthandelaars zelf. Gezien de koepel niet betrokken was, heeft het initiatief te weinig draagvlak gehad. Deze formule heeft in het begin gewerkt met 17 diamantjuweelhandelaars, momenteel zijn het er nog 5.

Vanuit dezelfde behoefte stelde de stad de vraag aan Antwerp World Diamond Centre (AWDC), de koepelorganisatie van de sector, opdat zij het voortouw zou nemen. AWDC is de enige vertegenwoordiger van de sector, die ook op Vlaams en federaal niveau erkend is.

Op 24 oktober 2012 richtte het stadsbestuur een brief aan AWDC (01047, Diamant - studie haalbaarheidsonderzoek kwaliteitslabel, 2013) met de vraag tot samenwerking ter uitwerking van een haalbaarheids- en conceptstudie omtrent een kwaliteitslabel "Cut in Antwerp" / "Diamonds from Antwerp". De stad is in deze belanghebbende en vragende partij en rekent er op dat de sector constructief wil meewerken aan een dergelijk haalbaarheidsonderzoek. 

AWDC is een private stichting die officieel erkend is als de vertegenwoordiger en de koepelorganisatie van de Antwerpse diamantsector. Zij is de enige neutrale partner en vertegenwoordiger van het Antwerps handelscentrum. Zelf heeft zij samenwerkingsverbanden met privé-bedrijven, vzw's en stichtingen voor diverse onderdelen van haar werking die internationaal en lokaal reikt. De raad van bestuur van AWDC bestaat uit 3 leden die de handel vertegenwoordigen, 3 leden die de Beurzen afvaardigen, 1 afgevaardigde uit de diamantnijverheid, 1 afgevaardigde uit de vakbond, 1 academische afvaardiging en 1 onafhankelijke CEO.

Motivatie voor deze studie door AWDC:

• kadert in het Masterplan 2020 van de diamantsector zelf;
• kadert in strategische doelstelling SDAC2801, plan van aanpak actie 6 over compliance, dit is de mate waarin handel wordt gedreven conform de geldende wetgeving;
• is in uitvoering van het streven van de stad Antwerpen en de koepelorganisatie van de sector om gezamenlijke projecten op touw te zetten die de verankering van de sector in de stad Antwerpen versterken en de groeikansen van de sector verhogen;
• de stad Antwerpen is vragende partij naar een kwaliteitslabel voor diamantjuweelhandelaars om economische redenen: ter bescherming van de consument in het algemeen, de bezoeker in het bijzonder en in de promotie naar de reisindustrie;
• vroeger bestond dit onder de naam Antwerp Diamond Jewellers Association, maar dit initiatief is uitgedoofd;
• we vragen daarom aan de sector zélf om deze behoefte te herbekijken in het licht van de recente internationale evolutie hieromtrent - zie daarom de brief aan AWDC, tevens enige en unieke partner in dit verband. 

De studie moet de stad in staat stellen te beslissen over het verder uitwerken van het kwaliteitslabel. De concrete op te leveren resultaten van de studie door AWDC zijn:

• welk type van kwaliteitslabel is er mogelijk zodat de Antwerpse diamant- en juwelenhandelaars dit label ondersteunen en onderschrijven;
• welke compliance standaarden moeten onontbeerlijk gelinkt worden aan het label;
• hoe zal het label geverifieerd en gecontroleerd worden;
• hoe zal het label marketing- en brandinggewijs bijdragen tot een betere commerciële positie van de diamant- en juwelensector, zowel in de stad Antwerpen als op termijn, wereldwijd? Hoe kan dit logo opgenomen worden in het city marketing programma van de stad;
• hoe kan het label dat lokaal zal ingevoerd worden, tevens geïntegreerd worden en gelinkt worden aan een internationaal wijzigende ethische, juridische en commerciële context;
• hoe kan dit label bijdragen tot een verhoogd consumenten vertrouwen;

• welke tijd is nodig om het label uit te werken en in te voeren zodat het goed verankerd wordt in de Antwerpse diamant- en juwelenindustrie;

Op 22 november 2012 ontving het stadsbestuur het antwoord dat AWDC bereid is om een concept- en haalbaarheidsstudie omtrent dergelijk keurmerk uit te voeren, onder begeleiding van de betrokken partners waarvan de stad deel zal uitmaken.

De concept- en haalbaarheidsstudie werd door AWDC opgemaakt in samenwerking met een onafhankelijk studiebureau.

De haalbaarheidsstudie werd begeleid door vertegenwoordigers van de stad Antwerpen, AWDC, FOD Economie, de vzw Hoge Raad voor Juwelen en Uurwerken (Ars Nobilis) en diamantjuweliers (voormalig leden van de vzw Antwerp Diamond Juwellers Association). Onder begeleiding van het onafhankelijk studiebureau KIWA werden de principes, de procedure, de rol en taken van een stuurgroep, de naam en de criteria voor het kwaliteitslabel uitgewerkt. In samenwerking met AWDC werd het resultaat door KIWA verwerkt in een rapport. Het rapport werd gunstig geadviseerd door alle betrokken partners: een kwaliteitslabel voor diamantjuweliers is haalbaar en wenselijk.

De criteria zijn gevalideerd en meetbaar gemaakt door de partners en dus ook gedragen door de diamantjuweliers. De criteria hebben betrekking op: de mate waarin handel wordt gedreven conform de geldende wetgeving, het aanbod, de veiligheid, de klantvriendelijkheid, de productkwaliteit, de stabiliteit in zaakvoering en het uitdragen van het label.

Binnen het kader van het haalbaarheidsonderzoek worden proefaudits voorzien ter validatie van de criteria. Vier juweliers stelden zich inmiddels kandidaat om mee te werken aan een proefaudit. De audits vinden plaats in de maanden september en oktober.

Potentieel komen 243 diamantjuweliers in aanmerking gespreid over de stad en haar districten. Het label wordt telkens toegekend voor de duur van één jaar.

Een samenwerkingsovereenkomst tussen de stad, AWDC, FOD Economie en de vzw Hoge Raad voor Juwelen en Uurwerken wordt afgesloten. 

De stad Antwerpen wordt eigenaar van het label en zal het label deponeren. Een creatieve studie werd uitgevoerd voor een passend woord- en beeldmerk dat aansluit bij het juweelgebeuren. De stad voert promotie voor het label. Op basis van het label zal de stad producten ontwikkelen via alle kanalen van de bedrijfseenheid ondernemen en stadsmarketing. De stad zal zich ook engageren in de stuurgroep.

De stuurgroep is samengesteld uit een vertegenwoordiging van de verschillende deelnemende partners: de stad Antwerpen, AWDC, FOD Economie, de vzw Hoge Raad voor Juwelen en Uurwerken. Pas nadat een eerste lichting labelhoudende diamantjuweliers is bekend, wordt een vertegenwoordiging toegevoegd aan de stuurgroep. De stuurgroep is het overlegorgaan tussen de deelnemende partners voor het uitreiken van een kwaliteitslabel diamantjuweliers in de stad Antwerpen en is verantwoordelijk voor de uitvoering van de samenwerkingsovereenkomst.

De stuurgroep is bevoegd voor:

• de uitvoering van de samenwerkingsovereenkomst;
• de opmaak van de criteria, de reglementen, de procedures;
• de evalutie en bijsturing voor de uitreiking van een kwaliteitslabel;
• de bewaking van de procedures;
• de afstemming over wederzijdse promotie-inspanningen;
• advies aan AWDC over de werking van het onafhankelijk geaccrediteerd audit- en controlemechanisme (auditor genoemd);
• kennisname van het auditrapport opgemaakt door de auditor voor AWDC de eindbeslissing neemt en het kwaliteitslabel uitreikt. De kennisname door de stuurgroep gebeurt om haar rol van bewaken, evalueren en bijsturen van het proces kwaliteitslabel uit te voeren.

De stuurgroep komt op geen enkel moment tussen in de procedure of de beslissingen over het uitreiken van de individuele toegekende kwaliteitslabels. De stuurgroep bepaalt zelf zijn huishoudelijk reglement.

AWDC krijgt van de stad het exclusieve gebruiksrecht van het kwaliteitslabel ter beschikking. AWDC engageert zich om het label enkel toe te kennen aan diamantjuweliers voorgedragen door een onafhankelijk geaccrediteerd audit- en controlemechanisme (auditor). Hiervoor sluit AWDC een contract af met een auditor. AWDC engageert zich in de stuurgroep, voert promotie en doet aan productontwikkeling via al haar kanalen. De stad en AWDC stemmen hun inspanningen op elkaar af.

De FOD Economie stelt zijn volle medewerking ter beschikking: op het niveau van de samenwerkingsovereenkomst, in het ter beschikking stellen van expertise in de stuurgroep en in de behandeling van consumentenklachten.

De vzw Hoge Raad voor Juwelen en Uurwerken werkt mee op niveau van de samenwerkingsovereenkomst, engageert zich in de stuurgroep en verzorgt mee de oproepen voor het label en voert promotie via hun kanalen.  

De stad, AWDC en de vzw Hoge Raad voor Juwelen en Uurwerken zullen samen in het najaar een open oproep lanceren met de criteria. 

Binnen de stad Antwerpen werd er afgestemd met: 

• de dienst ondernemen en stadsmarketing/ werk en economie voor de procedure en criteria;
• de bedrijfseenheid samen leven voor afstemming met een mogelijke uitbatingsvergunning voor diamantjuweliers;
• de ombudsvrouw voor de klachtenbehandeling;
• de bedrijfseenheid samen leven en lokale politie voor de naleving van de wetgeving met betrekking tot handeldrijven.
• de dienst bestuurszaken/juridische dienst voor de uitwerking van de overeenkomsten en reglementen.
• de dienst ondernemen en stadsmarketing/toerisme en congres voor promotie en het in de markt zetten van het label;
• de dienst ondernemen en stadsmarketing/marketing en communicatie voor het woord- en beeldmerk.

Voor de deponering van het label werd gebruik gemaakt van bestek GAC/2012/1303, goedgekeurd door het college op 9 november 2012 (jaarnummer 2012_CBS_11499).