2013_CBS_09944 - Eilandje. Cadixwijk. Kattendijkdok Oostkaai -deel wijkplein Cadix - definitief ontwerp - Goedkeuring

Met het gemeenteraadsbesluit van 20 maart 2000 (jaarnummer 619), aangepast bij het gemeenteraadsbesluit van 21 oktober 2002 (jaarnummer 2307), kregen de districten de bevoegdheid over het decentraal publiek domein, groenvoorziening en openbare werken. De Kattendijkdok Oostkaai is bovenlokaal openbaar domein en valt onder de bevoegdheid van het college. Het district heeft adviesbevoegdheid.

In functie van de opmaak van het voorontwerp werd er op 14 december 2011 een uitgebreid inspraakmoment georganiseerd voor de wijkbewoners en geïnteresseerden op basis van het wedstrijdontwerp.

Deze informatie werd verwerkt in het voorontwerp. Het goedgekeurde voorontwerp werd aan de wijkbewoners en geïnteresseerden gepresenteerd op het participatiemoment van 27 februari 2013.

Op respectievelijk 13 februari 2009 (jaarnummer 1697) en 9 maart 2009 (jaarnummer 776) keurden het college en het district de concept- en procesnota openbaar domein Cadixwijk goed. Hierin worden de krijtlijnen van de heraanleg van het openbaar domein in de Cadixwijk vastgelegd op basis van het goedgekeurde Beeldkwaliteitplan voor de buitenruimte Eilandje (jaarnummer 2615) en het goedgekeurde Groenplan Eilandje (jaarnummer 7902).

Op 16 februari 2009 (jaarnummer 197) keurde de gemeenteraad het samenwerkingsprotocol tussen de stad Antwerpen en havenbedrijf goed. Hierin wordt de overdracht van de gronden op het Eilandje van haven naar stad geregeld.

Op 3 juli 2009 (jaarnummer 8768) keurde het college het definitief ontwerp goed voor de Kattendijkdok Oostkaai. De verkeerstechnische situatie (trambaan – rijweg) werd hierin bekrachtigd voor het gedeelte wijkplein Cadix dat deel uit maakt van de Kattendijkdok Oostkaai.

Op respectievelijk 5 februari 2010 (jaarnummer 1624) en 1 maart 2010 (jaarnummer 271) keurden het college en de gemeenteraad de samenwerkingsovereenkomst Cadix tussen AG VESPA, AG Stadsplanning en de stad Antwerpen goed. Hierin wordt de wijkontwikkeling van de Cadixwijk volgens een "stolpprincipe" goedgekeurd: de heraanleg van het openbaar domein wordt gefinancierd met de opbrengsten van de verkoop van bouwgronden in de wijk.

De projectdefinitie Cadixplein werd goedgekeurd door het college (1 april 2011, jaarnummer 3405), districtscollege Antwerpen (4 april 2011, jaarnummer 1183) en de raad van bestuur van AG Stadsplanning. In de projectdefinitie werden de krijtlijnen, randvoorwaarden en het gewenste karakter voor het ontwerp van het wijkplein Cadix weergegeven als basis voor de uitvoering van de ontwerp- en studieopdracht.

Op 27 juni 2011 (jaarnummer 846) stelde de gemeenteraad het RUP Eilandje definitief vast. Hierin werden de contouren van het wijkplein bekrachtigd.

Op 21 oktober 2011 keurde de raad van bestuur van AG Stadsplanning de gunning goed van de volledige studieopdracht ontwerp en uitvoering wijkplein Cadix via de Open Oproep. Deze opdracht werd op basis van het juryverslag toegewezen aan PT-architecten. De keuze van ontwerp en ontwerper werd toegelicht aan het college op 21 oktober 2011. 

Op 14 december 2011 werd een uitgebreid inspraakmoment georganiseerd voor de wijkbewoners en geïnteresseerden op basis van het wedstrijdontwerp.

Op 14 december 2012 (jaarnummer 13026) keurde het college het voorontwerp wijkplein Cadix goed.

Op 25 februari 2013 (jaarnummer 46) gaf de districtsraad van Antwerpen een voorwaardelijk gunstig advies voor het integrale voorontwerp wijkplein Cadix. Volgende voorwaarde heeft specifiek betrekking op voorliggend besluit:

• de oversteekbaarheid optimaal veilig organiseren, ook voor slechtzienden en blinden.

Het voorliggend definitief ontwerp vormt het sleutelstuk tussen de heraanleg van de Kattendijkdok Oostkaai en de aanleg van het wijkplein Cadix.

Kattendijkdok oostkaai
Dit ontwerp vormt een aanvulling op een ontbrekend onderdeel van het reeds goedgekeurd definitief ontwerp Kattendijkdok Oostkaai (op 3 juli 2009, jaarnummer 8768). In het ontwerp van de Kattendijkdok Oostkaai werden de hoofdlijnen van het straatprofiel aangegeven, maar werd ter hoogte van het toekomstige wijkplein Cadix de materialisatie en detaillering opengelaten in functie van een maximale afstemming met het ontwerp voor het nieuwe wijkplein Cadix. De vastgestelde hoofdlijnen omvatten voet- en fietspaden, rijweg, trambaan en twee zones voor langsparkeren en een buffer/groenzone ten opzichte van de trambaan.

Wijkplein Cadix
In het goedgekeurde voorontwerp werden deze hoofdlijnen geïntegreerd en vormgegeven volgens de principes van een shared space om een veilige en comfortabele kruising te creëren voor alle gebruikers. Het belang van de oversteekbaarheid van de verkeerassen wordt als prioritair beschouwd om het “wijkplein Cadix als verblijfplaats” te kunnen garanderen, zonder de doorstroming op deze hoofdas te hinderen. Binnen deze ruimte wordt het STOP-principe gehanteerd:

Stappers: De kruising wordt afgebakend door de tramhalte en door haaientanden. Op deze manier wordt de oversteek duidelijk zichtbaar voor de voetganger en wordt deze aangemoedigd om centraal over te steken. Dit effect wordt versterkt door de inplanting van de groene lobben die de voetganger naar de oversteekplaats leiden. Er wordt een tweede oversteekplaats voorzien ten noorden van de halte.

Trappers: Voor de fietsers langs de Kattendijkdok Oostkaai wordt het fietspad onderbroken ter hoogte van het plein. Dit enerzijds omdat ze in verschillende richtingen zullen uitwaaieren maar ook omdat ze attent gemaakt moeten worden op het feit dat ze een plein oprijden. Voor doorgaande fietsers wordt een obstakelvrije strook van 4m breed voorzien in hetzelfde materiaal maar een aangepast uitvoeringsformaat.

Openbaar vervoer: De tram- en bushalte wordt dertig meter lang. Ze ligt 35 cm hoger dan de pleinhoogte om gelijkvloers instappen mogelijk te maken. Vanuit de centrale oversteek zijn er dan ook toegankelijke hellingen voorzien naar deze haltes. Aan de noordzijde en over de volledige breedte is de halte bereikbaar via een trede. De strook waarop de trams rijden wordt uitgevoerd in gegroefd beton. Op deze manier worden de kruisende voetgangers attent gemaakt op de nieuwe situatie als ze deze bedding oversteken.

Personenwagens: Voor de automobilisten wordt een zone 30 ingericht over de hele breedte van het plein. Dit wordt afgedwongen door de rijweg te verhogen naar pleinhoogte. Bovendien wordt de weg ook versmald en begrensd door haaientanden of de tram/bushaltes. Net als bij de tramstrook, wordt de weg uitgevoerd in gegroefd beton. Ook hier betekent dit een materiaalovergang voor zowel voetgangers als automobilisten.

Definitief ontwerp 
Aanpassingen voorontwerp – definitief ontwerp
Volgende elementen werden aangepast – uitgewerkt ten opzichte van het voorontwerp: 

• de materialisatie van de grenszone tussen ‘shared space’ / ‘verblijfsruimte’ blijft behouden maar wordt uitgevoerd in een veel kleiner formaat, zodat voor de gebruikers van deze ruimtes een duidelijker verschil aanvoelen bij het betreden van deze zone. Deze aangepaste textuur zal ook voor de fietsers in deze zone een duidelijkere richting aangeven;
• de materialisatie/afbakening tussen de wegenis en de trambaan werd verder uitgewerkt. De gegroefde materialisatie van de rij- en trambaan blijft behouden om het verschil te duiden tussen verkeersas en wandel/fietszone. Om het verschil tussen de trambaan en de rijbaan verder te verduidelijken worden de ‘haaientanden’ uitsluitend rond de rijbaan voorzien. Deze zullen tevens verhinderen dat doorgaande voertuigen het wijkplein oprijden;
• de infrastructuur voor minder-valide personen werd verder uitgewerkt in overleg met het centrum voor toegankelijkheid. De infrastructuur werd, conform de geldende richtlijnen, aangepast zodat de bereikbaarheid, toegankelijkheid en veiligheid, naar en op de perrons, optimaal georganiseerd zijn;
• om de gefaseerde aanleg van wegenis en trambaan te kunnen realiseren worden de trampalen ten oosten van de trambaan voorzien. Deze aanpassing heeft geen gevolgen voor de verlichting op het plein en/of Kattendijkdok oostkaai.

Riolering: Antwerpse Waterwerken bevoegd
Sinds 1 juli 2004 is de riolering een bevoegdheid van de Antwerpse Waterwerken. De gemeenteraad keurde op 1 maart 2010 (jaarnummer 287) een overeenkomst met de Antwerpse Waterwerken goed. Voor de realisatie van de riolering in het project Kattendijkdok Oostkaai heeft AG Stadsplanning een samenwerking met Aquafin - Riolink.

Stedenbouwkundige vergunning: bijzondere aanvraag 
De bouwaanvraag voor dit project wordt gelijktijdig ingediend met de bouwaanvraag voor het project Brabo II, gezien de trambedding Kattendijkdok Oostkaai een onderdeel vormt van het project Brabo II.

De aanleg van de Kattendijkdok Oostkaai vormt één geïntegreerd project, dat gerealiseerd wordt in twee fasen. Om het aanbestedingstraject van Brabo II correct op te bouwen is het noodzakelijk om het definitief ontwerp van het deel Kattendijkdok oostkaai - wijkplein Cadix voorafgaand aan het volledige definitief ontwerp van het wijkplein goed te keuren.

In de goedgekeurde fasering voor de aanleg van de Cadixwijk is voorzien om de Kattendijkdok Oostkaai aan te leggen tegen het einde van 2014, aansluitende op de aanleg van de Binnenvaartstraat. Voorafgaand aan deze werken zullen ook alle nutsinfrastructuren aangelegd worden in functie van de ontwikkeling van de bouwblokken langsheen het Kattendijkdok.

De aanleg van de Kattendijkdok Oostkaai werd, in overleg met Brabo II, opgesplitst in twee fases. In de eerste fase wordt de volledige wegenis aangelegd in functie van de verkaveling van de bouwblokken aan de dokrand, de trambedding wordt dan aangelegd in een tijdelijke verharding. In een latere fase zal de trambedding gerealiseerd worden door Brabo II, in combinatie met de trambeddingen Londenstraat en Mexicostraat.