Er zal een openbaar onderzoek worden gehouden van 25 oktober 2013 tot en met 8 november 2013.
De wetgeving over de buurtwegen spreekt alleen over de gemeenteraad als lokaal bestuur. Het college van burgemeester en schepenen en de gemeenteraad zijn dus bevoegd in deze materie.
Buurtweg 1
Buurtweg nummer 1 is gelegen op het grondgebied van de districten Antwerpen en Ekeren. De buurtweg vormde de historische link vanuit het centrum van Ekeren met Antwerpen. Het tracé van de buurtweg is nog slechts gedeeltelijk terug te vinden in het centrum van Ekeren waar het aan de basis ligt van de huidige Steenstraat. Het deeltraject dat nog herkenbaar is en min of meer samenvalt met het huidige openbaar domein van de Steenstraat start vanaf de Markt en loopt in zuidelijke richting tot aan de Ferdinand Verbieststraat. Op dit deeltraject is het openbaar domein van de Steenstraat in de loop der jaren wat ‘rechtgetrokken’ door de realisatie van de rooilijnen van de gewestweg waardoor het oorspronkelijke tracé van de buurtweg niet volledig meer parallel verloopt met de huidige gewestweg.
Vanaf de Ferdinand Verbieststraat doorkruist het tracé richting Antwerpen centrum de wijk Rozemaai in het district Antwerpen. De historische link van de buurtweg werd vervangen door de Ekersesteenweg (N114) die een rechtlijniger verloop kent in aansluiting met de Noorderlaan. De wijk Rozemaai werd ontwikkeld op basis van een orthogonaal patroon in relatie tot de Ekersesteenweg. Bijgevolg is de buurtweg in deze omgeving volledig verdwenen en in grote mate overbouwd. Het tracé loopt grotendeels over private percelen en kan niet meer als publieke doorgang hersteld worden, zelfs niet ten dele. Doorheen de groenstructuur van de wijk Rozemaai zijn wel een aantal nieuwe informele paden ontstaan die door de bewoners worden gebruikt.
Vervolgens doorkruist de infrastructuur van de A12 met bijhorende taluds en langsgrachten het gebied waardoor ook het centrale gedeelte van de buurtweg volledig verdwenen is.
Tenslotte eindigt het tracé van buurtweg nummer 1 in de omgeving van Luchtbal. Deze stadswijk werd volgens modernistische principes ontwikkeld in het interbellum en de na-oorlogse periode, in aansluiting met de Noorderlaan. Ook hier werd geen rekening gehouden met de historische context waardoor er geen enkel restant van de oorspronkelijke buurtweg in het gebied bewaard is gebleven. Het traject loopt quasi volledig over private, bebouwde percelen en eigendommen van de huisvestingsmaatschappijen.
Buurtwegen 3 en 14
Deze buurtwegen vormen de historische link tussen Ekeren, Zwaantjeshoek en het Noordkasteel.
Het tracé van buurtweg nummer 3 vangt aan ter hoogte van het Laar, in het district Ekeren en doorkruist vervolgens het knooppunt ‘Antwerpen Noord’, waar A12 en E19 samenvoegen met de Antwerpse ring, de spoorlijn Antwerpen-Roosendaal en de HST-lijn, de wijk Luchtbal, de Noorderlaan en het havengebied tot aan de Royerssluis.
Met uitzondering van het samenvallen van het tracé met het Laar in Ekeren, is van het verloop van de buurtweg zoals opgetekend in de atlas der buurtwegen geen spoor bewaard gebleven. De ophoging van de terreinen ten westen van de R1 bij aanleg van het havengebied en de uitgraving van de dokken is hiervoor de voornaamste verklaring.
Ter hoogte van de Canadalaan in de wijk Luchtbal bevond zich een kruispunt van de buurtwegen 1, 3 en 14. Het tracé van buurtweg nummer 1 eindigt hier, buurtweg 3 wordt gecontinueerd richting Royerssluis en buurtweg 14 takt af richting Kattendijksluis. Ook deze laatste buurtweg loopt volledig doorheen havengebied waar hij verschillende gebouwen, constructies en infrastructuren doorkruist.
Tenslotte wordt er op de atlas der buurtwegen nog een aftakking aangeduid van buurtweg nummer 3, vanaf de Noorderlaan richting Merksem. Ook dit tracé doorkruist de wijk Luchtbal, de spoorlijn en de R1 zonder dat er nog iets van over blijft.
Buurtweg 5
Buurtweg nummer 5 is volledig gelegen op het grondgebied van het district Antwerpen. De buurtweg doorkruist het havengebied. Het tracé begint in het bedrijventerrein ‘Luithagen’ nabij het Romeynsweel. Het tracé doorkruist de percelen van het bedrijventerrein, de Noorderlaan, volgt vervolgens min of meer het tracé van de Malagastraat en kruist verder het goederenspoor, het Derde Havendok om tenslotte aan te sluiten op buurtweg nummer 3 ter hoogte van het Tweede Havendok. Het traject van de buurtweg loopt voornamelijk over concessiegronden van de Haven van Antwerpen.
Op geen enkele locatie zijn de buurtwegen 1, 3, 5 en 14 nog fysiek waarneembaar of in hun historische context functioneel. Dit is een gevolg van de historische stadsontwikkeling en havenuitbreidingen volgens de toenmalige stedenbouwkundige opvattingen. Bij de aanleg van de dokken en de havenuitbreiding werden de meeste omliggende terreinen opgehoogd. Dit had onder andere tot gevolg dat alle nog aanwezige voet- en buurtwegen in het gebied werden vernietigd en er min of meer kon gestart worden vanuit een tabula rasa met de haven- en stadsontwikkeling. De historische tracés van de buurtwegen kunnen in de huidige omgevingscontext onmogelijk hersteld worden. Ze worden op tientallen plaatsen onderbroken en doorkruist met infrastructuren waaronder spoorlijnen, dokken, wegen, bedrijfsgebouwen, opslagplaatsen.
De bedrijfseenheid stadsontwikkeling heeft geen bezwaar tegen het officieel afschaffen van buurtwegen 1, 3, 5 en 14 en stelt voor de procedure tot de volledige afschaffing van deze wegen te starten. Daartoe dient de gemeenteraad een beslissing te nemen tot het instellen van een openbaar onderzoek en zich akkoord te verklaren de aanvraag in te dienen bij de bestendige deputatie.
De bedrijfseenheid stadsontwikkeling stelt voor het openbaar onderzoek te houden van 25 oktober 2013 tot en met 8 november 2013.
Ter uitvoering van de wet van 10 april 1841 werd destijds een Atlas van de buurtwegen (en voetwegen) opgemaakt. De artikelen 27, 28, 29 van die wet regelen de opheffing van de voornoemde wegen. Het initiatief kan genomen worden door het gemeentebestuur, de bestendige deputatie of een particulier. De beslissing om een buurtweg of voetweg af te schaffen wordt genomen door de bestendige deputatie.
De omzendbrief van 1 februari 1956 van de gouverneur van de provincie Antwerpen verduidelijkt de procedure die de gemeentebesturen moeten volgen bij het afschaffen of verleggen van de buurtwegen en voetwegen.
Het college beslist aan de gemeenteraad voor te stellen een openbaar onderzoek te houden van 25 oktober 2013 tot en met 8 november 2013.
Het college beslist aan de gemeenteraad voor te stellen, na afsluiting van het openbaar onderzoek, om in te stemmen met de aanvraag voor de volledige afschaffing van buurtwegen 1, 3, 5 en 14 in de districten Antwerpen, Ekeren en Merksem.