2013_CBS_08893 - Stadsprogramma's - onderwerp stad Antwerpen in piloottraject - Goedkeuring

De Vlaamse minister van stedenbeleid stelt voor het instrument stadscontracten te heroriënteren naar stadsprogramma’s. De Vlaamse regering keurde een conceptnota met aanpak, kader en werkwijze goed op vrijdag 14 juni 2013.

Op basis van de ervaringen uit de stadscontracten, de Vlaamse ambities binnen het stedenbeleid en het VIA-thema ‘naar een duurzame en creatieve stad’ wil de Vlaamse overheid een stap vooruit zetten.

Inhoudelijk wordt gefocust op drie domeinen van transitie:

• ruimtelijke uitdaging: meer mensen en functies in dezelfde ruimte;
• sociale uitdaging: het samen-leven heruitvinden;
• klimaatuitdaging: de stad als buffer tegen klimaatverandering.

Deze domeinen liggen in lijn met de ViA-transitiethema’s en de Europa 2020-strategie.

De Vlaamse overheid wil met de steden één of meerdere transitiedoelstellingen uitwerken en vervolgens aanpakken binnen een programma. De uitdagingen zijn van die aard dat ze een multi-level, multi-actor en intersectorale aanpak vereisen. Voor de concrete uitwerking worden gezamenlijk realisatie-overeenkomsten opgesteld.

Per programma wordt een sturing op maat voorzien. Hiervoor denkt men aan een formule waarin burgemeester namens stad en gouverneur namens Vlaamse overheid het programma leiden.

De Vlaamse overheid richt zich met de stadsprogramma's op de 13 centrumsteden en de VGC. In 2013 starten drie pilootsteden aan de uitwerking van een stadsprogramma. De Vlaamse overheid voorziet in het piloottraject drie fases:

- Fase 1: sleutelfiguren binnen stad en Vlaamse overheid samenbrengen rond basisbeginselen werken met programma’s

- Fase 2: overlegproces dat leidt naar onderhandelingsnota – op te leveren in najaar 2013

- Fase 3: uitwerken definitief programmavoorstel met set realisatie-overeenkomsten.

Het doel is na de verkiezingen in 2014 per stad een gezamenlijk uitgewerkt voorstel van stadsprogramma voor te kunnen leggen aan de nieuwe Vlaamse regering.

De stad Antwerpen kreeg de vraag als pilootstad in te stappen in dit traject. De steden Roeselare en Gent stapten eerder al in. Het piloottraject wordt begeleid door professor Filip De Rynck (Hogeschool Gent).

Op een ambtelijk overleg van 26 augustus 2013 werd de aanpak en het mogelijke onderwerp van stadsprogramma besproken voor de stad Antwerpen.
Hierop waren aanwezig:

• Filip De Rynck, begeleiding piloottraject;
• Wout Baert, accountmanager stadsprogramma's team stedenbeleid;
• Joris Scheers, transitiemanager ViA;
• Roel Verhaert, stadssecretaris;
• Roeland Gielen, uittredend strategisch coördinator;
• Sven Cauwelier, toekomstig strategisch coördinator.

Er werd afgesproken het voorstel spoedig door het college te laten goedkeuren.

We stellen voor dat de stad Antwerpen instapt in het piloottraject rond stadsprogramma's.

Voorstel onderwerp: multifunctioneel ruimtegebruik

De overige pilootsteden stelden volgende thema's voor:

• Roeselare: Mobiliteit in regionaal verband;
• Gent: Duurzaamheid / Capaciteitsproblematiek in onderwijs en kinderopvang, gelinkt aan ruimtegebruik.

Voor Antwerpen stellen we voor een stadsprogramma uit te werken rond ruimtegebruik in de stad, en meer bepaald multifunctioneel ruimtegebruik. En dit zowel voor publiek domein als voor publieke gebouwen. Dit ligt in het verlengde van het Gentse voorstel.

Dit thema sluit aan bij enkele aandachtspunten uit het bestuursakkoord:

• functionele vermenging binnen gebouwen;
• functionele vermenging / nabijheid in publiek domein;
• ruimtelijke veiligheid door ingrepen in publiek domein.

Daarnaast heeft het raakpunten met verschillende voorgestelde doelstellingen binnen het ontwerp van meerjarenplan 2014-2019:

• HHM01 - Duurzaamheid: duurzaamheid door rationeel ruimtegebruik
• SWN02 – Dorpen en metropool: ruimtelijke planning ifv optimaal ruimtegebruik (zie ook: hoogbouwstudie)
• SWN07 – wonen: beschikbare woonruimte
• SLW01 – kinderopvang: beschikbare kinderopvang
• SLW02 – onderwijs: onderwijscapaciteit
• SLW03 – stedelijk onderwijs: onderwijscapaciteit
• SBR05 – jeugd: ruimte voor jeugd
• SBR06 – sport: ruimte voor sportinfrastructuur
• SHM06 – senioren: zorgvoorzieningen

Verdere aanpak piloottraject stad Antwerpen

• Binnen de groep stad Antwerpen wordt al transversaal en programmagericht gewerkt. Een introductie van de methodiek is niet nodig. De inhoudelijke discussie rond het meerjarenplan is groepsbreed gevoerd volgens programmamethodiek en achter de rug. We stellen voor in het piloottraject te focussen op het inhoudelijk uitwerken van het voorgestelde thema, en minder stil te staan bij de introductie van de programma-methodiek.
• De strategisch coördinator krijgt als opdracht de verdere uitwerking van het stadsprogramma te coördineren in overleg met de Vlaamse overheid.

Op korte termijn houdt dit in:

• organiseren overleg college met team stedenbeleid en Filip De Rynck over onderwerp en aanpak stadsprogramma;
• organiseren overleg uitgebreid managementteam groep stad Antwerpen met team stedenbeleid en Filip De Rynck over het onderwerp 'multifunctioneel ruimtegebruik' om raakpunten naar doelstellingen en werking stad te detecteren;
• uitwerken analyse problematiek door de studiedienst.