2013_CBS_09577 - District Merksem. Van Heybeeckstraat 28 - Bijkomende motivering onteigening - Kennisneming

De basisvergoeding bedraagt 1.190.000,00 euro. In geval van onteigening moet deze waarde verhoogd worden met de wederbeleggingsvergoeding en de wachtintresten (3,8125 %). Bijgevolg bedraagt de totale onteigeningsvergoeding 1.235.368,75 euro verdeeld over volgende budgetposities:
220_Terreinen- BUBA090101A00000: + 308.842,19 euro
221_Gebouwen - BUBA090101A00000: + 926.526,56 euro

De gebruikersvergoeding bedraagt 59.500,00 euro op jaarbasis en wordt eveneens via de buitengewone begroting verrekend.  Deze vergoeding vervalt uiteraard met de verwerving van het gebouw.

Deze onteigening zal worden gefinancierd door middel van een verlaging van de uitbetaling van de dotatie aan AG Stedelijk Onderwijs.

De stedelijke academie voor beeldende kunsten ‘Runcvoorthof’ was gehuisvest in een kasteel gelegen te Terlindenhofstraat 204 in Merksem. 

In januari 2005 besluit de toenmalige directeur noodgedwongen om het schoolgebouw te verlaten omdat bij het uitvoeren van herstellingswerken vastgesteld werd dat de in het gebouw aanwezige lucht de maximum toegelaten hoeveelheid asbestpartikels per m³ overschrijdt.

Na een controle van de gebouwstructuur, bleek dat bijna alle vloeren voorzien waren van gevaarlijke asbesthoudende platen. Vermoedelijk werden deze aangebracht bij renovatiewerken in de jaren ’70. Gezien het intensief gebruik van het gebouw, waren er op diverse plaatsen beschadigingen, en bleef het risico pertinent aanwezig. Verder gebruik van het gebouw was dan ook niet aanvaardbaar. Het verwijderen van de asbestplaten alleen was geen oplossing omdat de westvleugel ook te kampen heeft met een stabiliteitsprobleem.

Een oplossing op korte termijn drong zich dus op. De lessen werden tijdelijk in verschillende vestigingsplaatsen ondergebracht. Om de continuïteit van de lessen echter te kunnen verzekeren, alsook het bestaan van de academie niet in gedrang te brengen, werd er gezocht naar een stabielere oplossing. Het pand in de Van Heybeeckstraat 28 is het resultaat van uitgebreid buurtonderzoek in de onmiddellijke omgeving van het kasteel.

Het eigendom Van Heybeeckstraat 28 is kadastraal gekend onder Antwerpen, 24ste afdeling, sectie C, perceelnummer 200 F2 met een oppervlakte van 627 m². Het pand is blote eigendom van Staatsdomein - Goederen beheerd door de Regie der Gebouwenpatrimonium. De stad Antwerpen is geregistreerd gebruiker.

Het eigendom is staatsdomein dat beheerd wordt door de Regie der Gebouwen. Aangezien het hier een verwerving van een andere overheid betreft, werd met het aankoopcomité afgesproken dat de stad Antwerpen een onteigeningsprocedure zou opstarten om tot verwerving te kunnen overgaan. 

In zitting van 19 december 2005 (jaarnummer 2946) besliste de gemeenteraad opdracht te geven aan de bedrijfseenheid lerende stad om de onteigeningsprocedure op te starten voor het eigendom Van Heybeeckstraat 28 te Merksem.

In zitting van 23 otober 2006 (jaarnummer 2145) werd het onteigeningsplan door de gemeenteraad voorlopig vastgesteld.
Op 22 december 2006 (jaarnummer 16049) besliste het college een openbaar onderzoek in te stellen van 10 januari 2007 tot 24 januari 2007. Het college keurde in zitting van 20 april 2007 (jaarnummer 5210) de afsluiting van het openbaar onderzoek goed. Op 17 september 2007 (jaarnummer 1943) werd het onteigeningsplan definitief vastgesteld.

Het dossier werd overgemaakt aan de minister teneinde een onteigeningsmachtiging te bekomen. Omwille van het ontbreken van het advies van de functioneel bevoegde minister, liep het dossier vertraging op. Door een wijziging in de wetgeving is het advies van de functioneel bevoegde minister niet langer vereist. De Vlaame administratie vroeg het dossier te actualiseren en bijkomend te motiveren.

Het inrichten van lessen en cursussen door de overheid wordt beschouwd als een activiteit van openbaar nut. Voor de stad Antwerpen organiseert het AG Stedelijk Onderwijs het stedelijk onderwijs. Het inrichten van cursussen in academies voor beeldende kunsten en muziek, woordkunst en dans, valt dan ook perfect binnen deze onderwijsopdracht van algemeen nut.

Vanwege de ernstige feiten – de aanwezigheid van asbest in vloeren – die een gevaar vormden voor de gezondheid van alle betrokkenen, – cursisten lesgevend en niet-lesgevend personeel – besliste de arbeidsgeneesheer, samen met het beleid om het gebouw Runcvoorthof niet langer in gebruik te nemen. Omwille van het gedwongen verlaten van het kasteel Runcvoorthof, drong zich een herlocalisering en decentralisatie van de verschillende afdelingen van de academie op. De academie kreeg hierdoor te kampen met verschillende ongemakken en er ontstond ontevredenheid bij de cursisten, met een dalend leerlingenaantal tot gevolg. Dit verlies aan cursisten was nefast voor de tewerkstelling van de leerkrachten.

Daarom werd samen met de centrale diensten van AG Stedelijk Onderwijs gezocht naar een geschikte locatie noodzakelijk voor de centralisatie van de academie en beantwoordend aan de noden en eisen voor een goede academie. Uiteindelijk bleek het eigendom Van Heybeeckstraat 28 de beste en enige oplossing om te voldoen aan de vooropgestelde vereisten qua ligging en indeling. Het verwerven van dit pand wordt dan ook als cruciaal en absoluut noodzakelijk beschouwd voor het voortbestaan van deze stedelijke academie. Het pand bestaat uit grote ruimten. Daardoor is het voor de academie gemakkelijk invulbaar in grote en kleine ateliers.

OVAM merkt op dat voor het perceel geen gegevens beschikbaar zijn in het register vanverontreinigde gronden. Uit het stedenbouwkundig uittreksel afgeleverd door de stad Antwerpen op 10 februari 2010 blijkt dat er voor het eigendom geen ARAB-en/of VLAREM vergunningen aangetroffen werden met activiteiten die opgenomen zijn in de lijst van het VLAREBO. Het eigendom is bijgevolg geen risicogrond. De stad Antwerpen verklaart als onteigenaar bereid te zijn de kosten van een eventuele sanering te dragen. Dit conform omzendbrief BA-99/01 van 23 februari 1999, Belgisch Staatsblad 30 maart 1999.

De Merksemse districtsraad is uitdrukkelijk vragende partij om de verschillende afdelingen opnieuw samen te brengen op één locatie. Door het verwerven van dit pand door de stad Antwerpen kan AG Stedelijk Onderwijs de continuïteit verzekeren en de diensten van de academie voor beeldende kunsten in Merksem weer bundelen. Zodoende kan zij haar doel van algemeen nut met name het aanbieden van kunstonderwijs realiseren.

Ten gevolge van onderhandelingen met de Regie der Gebouwen kan de academie ondertussen al gebruik maken van de locatie mits er voldaan wordt aan een aantal basisvoorwaarden en het betalen van een gebruikersvergoeding. De basisvoorwaarden bepalen onder meer dat tot de effectieve verwerving van het gebouw, er geen herinrichtings- noch verbouwingswerken mogen uitgevoerd worden zonder specifieke voorafgaandelijk schriftelijke toestemming van de Regie der Gebouwen.

Bij het openbaar onderzoek van het onteigeningsplan had de Regie der Gebouwen slechts één opmerking. Deze had betrekking tot het duidelijker aanduiden van het te onteigenen pand alsook de grens van het te onteigenen perceel. Deze correctie werd door de architect verwerkt en terug ter goedkeuring voorgelegd aan de Regie de Gebouwen. Deze laatste keurde het onteigeningsplan vervolgens goed.

Wet van 27 mei 1870 houdende vereenvoudiging van de administratieve vormvereisten inzake onteigeningen ten openbare nutte.

Wet van 17 april 1835 op de onteigening ten algemene nutte (Belgisch Staatsblad 17 april 1835).