2013_DRHO_00056 - Straatnamencommissie. District Hoboken - Straatnaamgeving. Scanfil-Groen Zuid. Advies - Goedkeuring

Adviesbevoegdheid districten
Bij gemeenteraadsbesluit van 20 maart 2000 (jaarnummer 619) werd de overdracht van de bevoegdheden aan de districten geregeld. Voor het geven van nieuwe straatnamen is het district niet bevoegd. Het kan op basis van artikel 76 van het basisreglement bestuurlijke organisatie wel advies uitbrengen over zaken die bovenlokaal zijn, maar het district aanbelangen.

De straatnamencommissie
In de stad Antwerpen bestaat er een straatnamencommissie. Op basis van de opzoekingen van het stadsarchief blijkt dat dergelijke commissie al meer dan 100 jaar bestaat in een wisselende samenstelling.

De huidige straatnamencommissie is een ambtelijke commissie die het beleidsvoorbereidend werk coördineert. De stadssecretaris zit de commissie voor. Het stadsarchief en de districten nemen een adviserende rol op. De gemeenteraad keurde in de gemeenteraadszitting van 21 september 2009 de procedures die de straatnamencommissie volgt, goed. De rol van de districten wordt hier aangescherpt. Bij de benoeming van de lokale straten worden de districten maximaal betrokken en wordt er maximaal rekening gehouden met hun advies. Om tot een advies te komen, raadpleegt het districtscollege de lokale cultuurraad en de districtsraad. De maximale termijn om advies te verstrekken wordt vastgesteld op 2 maanden.

De straatnamencommissie stelt in haar Principes van toekennen van straatnamen, schrijfwijze en spelling van straatnamen en onderschriften:

• Toponiemen worden steeds gemoderniseerd, zoniet komt men tot verwarring met familienamen of tot een oneigenlijke tweetaligheid zoals bij Schaerbeeck-Schaarbeeck. De schrijfwijze van enkele namen die door de cultuurraad worden voorgesteld, moeten daarom aangepast worden.

Op 24 oktober 2011 werd het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan voor de Scanfil-site voorlopig vastgesteld door de gemeenteraad (jaarnummer 1146). De Scanfil-site is gelegen in het centrum van het district Hoboken. Op de site van 4,9 hectare komt een nieuwe woonwijk met 5 nieuwe straten. Naar aanleiding van de voorlopige vaststelling informeerde het AG Stadsplanning reeds op 17 oktober 2011 naar de procedure voor straatnaamgeving.

Eind april 2012 werd advies gevraagd aan het stadsarchief voor het benoemen van de 5 nieuwe straten in het project.
Op 3 mei 2012 bracht het stadsarchief advies uit voor drie van de vijf straten. Zij gaven, gebaseerd op de reservestraatnamenlijst, volgend advies (de reservestraatnamenlijst en het uitgebreide advies van het stadsarchief zijn bijgevoegd):

• Jozef Karsseleers, landbouwer; was gemeenteraadslid, schepen en dienstdoend burgemeester van Hoboken (1878-1882). Jos Karsseleers volgde burgemeester Lambrechts op in 1879 en bleef 3 jaar burgemeester;
• Emiel Vermeiren (1934-2000), laatste burgemeester van Hoboken van 1976 tot 1983;
• Albert De Blick, (1915-2005), oud-strijder, voorzitter van A.V.O.G. (Algemeen Verbond van Oudstrijders- en Gelijkgestelde Verenigingen van Hoboken) en oud-gemeenteraadslid van Hoboken. Albert De Blick sluit aan bij de Britse oorlogspiloot Harold Rosher en de gesneuvelde commandant Edmong Weyns (1874-1914) die reeds eerder een straatnaam kregen in Hoboken.

Op 29 mei 2012 werd het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan voor de Scanfil-site definitief vastgesteld in de gemeenteraad (jaarnummer 532).

Op 30 april 2013 besliste het districtscollege (jaarnummer 118) om advies te vragen aan de Hobokense cultuurraad en heemkundige kring.

Op 10 mei 2013 bezorgde de heemkundige kring volgend advies:

• Isaac Kerselaers (1742 - 1778), Pastoor te Hoboken op 24 juni 1742. In 1770 werd hij verlamd aan beide benen en schreef hij de kerkelijke geschiedenis van Hoboken. Hij werkte hieraan acht jaar en gebruikte alle toen aanwezige geschriften in het kerkarchief van de O.L.Vrouw kerk te Hoboken. Het boek is in goede staat bewaard gebleven. Het is een enig exemplaar en met de hand geschreven;
• Alexander Graham Bellstraat. Naar de naam van de vroegere Bell vestiging aldaar;
• Victor De Bruyne. Langst aangestelde burgemeester in Hoboken (naamsverwarring met De Bruynlaan wordt vermeden door de volledige naam te gebruiken: Victor De Bruyne (straat, lei of boulevard).
  
  Enkele namen van kasteeltjes die zich in die wijk bevonden, wat aansluit bij de Berkenrodelei (hof Berkenrode):
• Schaapseinde 
• Halmaelshof 
• Schetz (kasteel van Hoboken)

Op 27 juni 2013 bezorgde de cultuurraad Hoboken volgend advies: de cultuurraad is van mening dat de namen betrekking moeten hebben op het gebied waar ze gebruikt worden. Zo wordt een stuk toponymisch erfgoed opnieuw actueel.  

De site ligt naast de Berkenrodelei, waar vroeger het hof Berkenrode lag. Wij achten het opportuun hierbij aansluiting te zoeken. Voor Berkenrode lag op deze plaats het Hof van Lunden en het Halmaelshof, gescheiden door de Schaepskooie. Verder was er de Ganzendries (de weg van de hertog). Het domein grensde aan het Broecheynde. De vijf namen horen bij elkaar. Om het historische karakter van de naam te bewaren, is de cultuurraad voorstander om de oude spelling te gebruiken. 'Straat' kan achterwege gelaten worden. Het fietspad kan dan met de naam Scanfilpad de link met het nabije verleden leggen.

• Hof van Lunden
• Halmaelshof
• Schaepskooie 
• Ganzendries
• Broecheynde 
• Scanfilpad

Het volledig advies van de cultuurraad werd aan dit besluit toegevoegd.

Naast het advies van het stadsarchief voor drie van de vijf nieuwe straten, dient het district nog een voorstel te doen voor de twee overige te benoemen straten. Daarnaast kan het district ook alternatieven geven op het advies van het stadsarchief. Het district is daarvoor ten rade gegaan bij de lokale cultuurraad en de heemkundige kring.

Decreet tot bescherming van de namen van de openbare wegen en pleinen
De naamgeving van straten wordt geregeld in het decreet van 28 januari 1977 tot bescherming van de namen van de openbare wegen en pleinen. Op basis van dit decreet is de gemeenteraad bevoegd voor het vaststellen en wijzigen van de straatnamen.

Artikel 1 van het decreet tot bescherming van de namen van de openbare wegen en pleinen bepaalt dat de gemeenteraad bevoegd is om de naam van openbare wegen en pleinen vast te stellen of te wijzigen.
Artikel 4 van het decreet tot bescherming van de namen van de openbare wegen en pleinen bepaalt de voorschriften betreffende het vaststellen en wijzigen van de naam van openbare wegen en pleinen.
Artikel 7 van het decreet tot bescherming van de namen van de openbare wegen en pleinen bepaalt dat indien in de naam van openbare wegen en pleinen gebruik wordt gemaakt van een eigennaam, de naamborden een beknopte toelichting van de gekozen benaming bevatten.