2013_DRAN_00128 - Gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan Nieuw Zuid - Voorontwerp. Advies - Goedkeuring

Art. 2.2.13.§1. van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening zegt dat het college belast is met het opmaken van gemeentelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen en de nodige maatregelen tot opmaak neemt. 

Het collegebesluit van 10 juli 2008 (jaarnummer 8600) dat de decretale procedure van opmaak van een gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan aanvult. In dit collegebesluit wordt de advisering door de districtsraad vermeld.

Antwerpen Nieuw Zuid is een belangrijke stadsuitbreiding voor de stad Antwerpen, waarbij het gemengde karakter van de nieuwe wijk als uitgangspunt geldt naast de ambitie om hier een duurzame wijk op te richten. 

Voor het plangebied werd er een masterplan opgesteld en goedgekeurd. Dit plan geeft een beeld van de toekomstige woonwijk, de aansluitende groengebieden (inclusief Konijnenwei) en de Scheldeboorden.

De ontwerpers van het masterplan werden na een wedstrijd aangesteld. De opmaak van het masterplan doorliep een proces van draagvlakvorming bij zowel de stedelijke administratie als buurtbewoners.

Bij collegebesluit van 19 mei 2009 (jaarnummer 6829) werden door de stad Antwerpen volgende randvoorwaarden over de toekomstige ontwikkeling van het projectgebied Nieuw Zuid vastgelegd:

• maximale vloer terreinindex van 1,37;
• verplichte opmaak van een inrichtingsplan voor het volledige plangebied teneinde de samenhang en ontsluitingsmogelijkheden van het hele gebied te kunnen garanderen;
• minstens 5,00 ha samenhangende groene ruimte;
• duurzame ontwikkeling;
• ruimte voorzien voor een mogelijke wijziging aan de verkeersstructuur van de zuidelijke knoop, meer specifiek een mogelijk nieuw tracé voor de Nieuwe Singel en een zuidelijke Scheldebrug, in kader van het Masterplan Mobiliteit en het strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen (s-RSA). 

Voor de realisatie van dit masterplan is de opmaak van een ruimtelijk uitvoeringsplan nodig. Het ruimtelijk uitvoeringsplan zal het masterplan (met bijhorende beeldkwaliteitseisen) juridisch verankeren door de bestemmingen en inrichtings- en beheervoorschriften vast te leggen. Het masterplan is hiervoor richtinggevend.

Parallel aan het proces van opmaak van het RUP worden de effecten van dit plan op mens en milieu onderzocht aan de hand van:

• een plan-MER;
• een plan-MER-screeningsnota.

In zitting van 14 juni 2013 (jaarnummer 6011) besliste het college:

• kennis te nemen van het voorontwerp-RUP Nieuw Zuid;
• opdracht te geven de adviezen in te winnen van de districtsraad, GECORO en van de instanties zoals vastgelegd in de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening;
• opdracht te geven om een communicatietraject te organiseren.

Nieuw Zuid neemt een bijzondere positie in binnen de stad Antwerpen. Het is een scharnier tussen de 19de-eeuwse stad, de 20ste-eeuwse voorstad, de Schelde en enkele grote groen- en verkeersstructuren zoals de Antwerpse Ring. Deze bijzondere positie is weerspiegeld in het strategisch Ruimtelijk Structuurplan van de stad Antwerpen (s-RSA). Op Nieuw Zuid komen de strategische ruimten van de harde en de zachte ruggengraat, de grootstedelijke en ecologische ambities, samen. 

Antwerpen Nieuw Zuid is ook belangrijk in het verwezenlijken van de ambitie en tevens doelstelling van de stad Antwerpen om tegen 2050 CO2-neutraliteit te behalen.
Daarnaast betekent de ontwikkeling van het projectgebied Nieuw Zuid op korte tot middellange termijn een aanzienlijke stadsuitbreiding en transformatie van de huidige situatie (grotendeels braakliggende terreinen), weliswaar gekaderd binnen een visie op een ruimer plangebied. 

Afbakening van het plangebied:

Het plangebied van het RUP Nieuw Zuid beslaat het projectgebied Nieuw Zuid, de restruimtes tussen de op- en afritten van de R1, de Konijnenwei en een deel van de Singel en van de Scheldekaaien. Het wordt begrensd door de Ledeganckkaai, Namenstraat, Van der Sweepstraat, Jan van Gentstraat, achterzijde justitiepaleis, de Konijnenwei, Singel en spaghettiknoop. 

Het plangebied sluit hiermee in het zuidwesten aan op het gewestelijk RUP Afbakening grootstedelijk gebied Antwerpen. In het noordoosten sluit het zoveel mogelijk aan op het RUP Binnenstad. Het college keurde deze afbakening goed op 19 april 2013 (jaarnummer 3876). 

Het programma voor Nieuw Zuid, de Scheldekaaien, Konijnenwei en de Singel is een verdere verfijning van de strategische ruimtes, bepaald in het strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen. 

De algemene doelstellingen van het RUP zijn:

• het bieden van een kapstok voor duurzame stedenbouw en architectuur;
• het verankeren van de stedenbouwkundige kwaliteiten en de structurerende principes uit het masterplan Nieuw Zuid zoals de strokenbebouwing (striga’s) met straten en paden met hemelwaterafvoersysteem op een flexibele manier;
• het verankeren van de woonkwaliteiten uit het masterplan Nieuw Zuid zoals de typologie en densiteit, de groene ruimten en de panorama’s  aan de woningen;
• het toelaten van stedelijke activiteiten voor een nieuwe gemengde stadsontwikkeling;
• het bieden van een juridisch kader voor de realisatie van hoogbouw;
• het verfijnen van de gewestplanvoorschriften voor de deelzone Scheldekaaien;
• het wijzigen van de bestemming van een deel van het huidige woongebied en de Konijnenwei als zone voor groen (park) en het opleggen van landschappelijke kwaliteitseisen;
• het verfijnen van de voorschriften van het gewestplan en RUP Binnenstad voor de gebouwen (appartementsgebouw Namenstraat, bouwblok Jan van Gentstraat) en openbare wegen (Singel, Jan van Gentstraat, Namenstraat en Van der Sweepstraat) op de overgang van het bestaande Zuid en het nieuwe Zuid;
• het niet hypothekeren van ontwikkelingen op de lange termijn in de deelzones, zoals bijvoorbeeld het verleggen van de Singel, herstructurering van de spaghettiknoop, ontwikkelingen omgeving Zuidstation. 

De belangrijkste voorschriften zijn:

• het RUP onderscheidt verschillende bestemmingszones: 2 zones voor publiek domein, 2 zones voor groen en 3 zones voor centrumfuncties;
• in de zone “publiek domein 1 – Scheldekaaien” wordt de bouw van 4 paviljoenen in functie van gemeenschapsvoorzieningen, horeca en in beperkte mate commerciële activiteiten toegelaten,  alsook ondergronds parkeren. Een tijdelijke bovengrondse parking is mogelijk zolang de Scheldekaaien niet heraangelegd zijn.
• in de zone “publiek domein 2” wordt de inrichting als groene en verharde verblijfsruimte toegelaten in functie van een betere relatie, in de toekomst, tussen de wijk Brederode en Konijnenwei;
• het RUP wijzigt de bestemming voor een deel van het woongebied,  delen van de spaghettiknoop en bufferstroken, de Konijnenwei naar groenzones (park);
• in de bestemmingszones voor centrumfuncties legt het RUP de kwaliteiten voor het wonen vast door middel van inrichtingsvoorschriften over ondermeer dichtheid, bouwdiepte, open ruimte, panorama, typologie, inplanting en oriëntatie;
• het RUP:
  • legt de locatie voor hoogbouw vast;
  • maakt de gemengde ontwikkeling mogelijk door een brede waaier aan functies toe te laten in de zones voor centrumfuncties;
  • legt de ruimtelijke principes voor het hemelwaterafvoersysteem vast;
  • voorziet in de oprichting van een warmtecentrale in de groenzone;
  • verplicht inpandig parkeren en laat tijdelijke parkings toe in de zone voor centrumfuncties-1;

  • laat de tijdelijke bovengrondse parking ter hoogte van het justitiepaleis in zone voor Groen-1 toe in afwachting van een definitieve en betere oplossing voor deze parking.

Voorkooprecht

Om als overheid actief te kunnen ingrijpen in het plangebied wordt een voorkooprecht voor de “zone voor groen-Konijnenwei” afgebakend. Het voorkooprecht is geldig voor 15 jaar vanaf de inwerkingtreding van het RUP. Het wordt toegekend aan:

• de stad Antwerpen;
• de autonome gemeentebedrijven van de stad Antwerpen.

Planschade/planbaten

Volgens het planbaten-, planschaderegister gebeurt een bestemmingswijziging in de deelzones “zone voor centrumfuncties (Ce1)” (park aansluitend op nieuwe wijk) en “zone voor groen-Konijnenwei” die mogelijks aanleiding geven tot een planschadevergoeding:

• park bij nieuwe wijk (zone voor groen-Gr1): bestemmingswijziging van woongebied (categorie wonen) naar zone voor groen (categorie groen);
• Konijnenwei (zone voor groen-Gr2): bestemmingswijziging van recreatiegebied (categorie recreatie) naar zone voor groen (categorie groen);
• klein terrein nabij Kennedytunnel: bestemmingswijziging naar zone voor groen (categorie groen);
• deel van bouwblok Jan van Gentstraat dat van woongebied (RUP Binnenstad) wijzigt naar zone voor publiek domein (PU2).
• terrein ten noorden van het Justitiepaleis aan de zijde van de Bolivarplaats wordt omgevormd van woongebied naar zone voor publiek domein.

Het register geeft ook de zones op waar een bestemmingswijziging gebeurt die aanleiding kan geven tot een planbatenheffing:

• klein deel van het park bij nieuwe wijk (zone voor groen-Gr1): bestemmingswijziging van groen (categorie groen) naar zone voor centrumfuncties (categorie wonen);
• klein deel van projectgebied (zone voor centrumfuncties-Ce1): bestemmingswijziging naar zone voor centrumfuncties (van categorie recreatie naar categorie wonen).

Art. 2.2.13 en volgende van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) die de procedure vastleggen voor de opmaak van de gemeentelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen (RUP).

 Bovenstaande data in vet-cursief zijn een raming.