Nieuw Zuid heeft de ambitie om een vooruitstrevende duurzame wijkontwikkeling te worden. In het masterplan dat op 5 oktober 2012 werd goedgekeurd (jaarnummer 10436) staan hiervoor alle maatregelen beschreven.
De stad heeft de haalbaarheid van warmtenetten voor het gebied Nieuw Zuid laten onderzoeken. Op basis hiervan besliste het college op 13 juli 2012 dat op Nieuw Zuid een warmtenet zal aangelegd worden (jaarnummer 7434) en dat de stad Antwerpen zich engageert voor de regie met het oog op deze aanleg. De aanleg van een gasnet is hierdoor overbodig.
Het college keurde op 5 oktober 2012 (jaarnummer 10439) het plan van aanpak voor de implementatie van het warmtenet op Nieuw Zuid goed. Het beschrijft de belangrijkste aspecten die leiden tot een goede planning, realisatie en beheer van het warmtenet op Nieuw Zuid.
Het college nam op 29 maart 2013 (jaarnummer 3229) kennis van de uitvoeringstatus van het plan van aanpak en keurde goed dat er in april 2013 een marktraadpleging werd gehouden voor de ontwikkeling van het warmtenet op Nieuw Zuid.
Door het houden van een marktraadpleging wilde de stad Antwerpen voorafgaand aan de uiteindelijke marktopdracht de marktconformiteit van de implementatie van een warmtenet op Nieuw Zuid toetsen. Dit is mee ingegeven door het zorgvuldigheidsprincipe gezien het voor Antwerpen de eerste keer is dat er op deze wijze een warmtenet tot stand wordt gebracht. De raadpleging werd uitgevoerd in april 2013. Hieraan namen zes partijen deel waarvan zowel publieke en private entiteiten. Het was de bedoeling om de marktconformiteit van de opdracht te toetsen en eventuele verschillen in de visie tussen de stad en de deelnemers over de invulling van de opdracht aan het licht te brengen.
De deelnemers bevestigden de marktconformiteit van de opdracht inzake:
De deelnemers kregen de mogelijkheid om hun visie en suggesties te geven over de procedure inzake het type procedure, selectie en gunningscriteria. De aandachtspunten die uit de raadpleging naar voren kwamen zijn:
De bevindingen van de marktraadpleging worden waar relevant mee verwerkt in de finale teksten van het bestek.
De verdere uitwerking van de aanbestedingsdocumenten van de marktopdracht voor de implementatie van het warmtenet op Nieuw Zuid is bezig. Op 7 juni 2013 (jaarnummer 5621) keurde het college goed dat advocatenkantoor DLA Piper werd aangesteld om de stad Antwerpen bij te staan met juridisch advies en onderbouwing voor de aanbestedingsprocedure.
De marktopdracht betreft een concessie van openbare werken met Europese bekendmaking, vallend onder de nutssectoren. Dit laat meer flexibiliteit toe ten aanzien van de klassieke aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten. De publicatie en gunning van het bestek kan gebeuren onder bevoegdheid van het college. De procedure zal in 1 fase voor selectie en gunning worden doorlopen. Op basis van de selectiecriteria worden 5 kandidaten (richtinggevend) weerhouden om de werklast en complexiteit beheersbaar te houden. De lancering van het bestek is voorzien voor begin augustus 2013. Indien alles volgens planning verloopt kan de gunning plaatsvinden einde 2013.
De stad Antwerpen kan inkomsten genereren uit de marktopdracht door een concessievergoeding in te stellen. Bij andere nutsvoorzieningen krijgt de stad Antwerpen als aandeelhouder van de intercommunale echter een dividend uitgekeerd. Bij deze concessie schuift de stad Antwerpen in hoofdzaak de risico’s van zich af. De potentiele marktconforme inkomsten zijn hiermee omgekeerd evenredig. Hoeveel de concessievergoeding kan bedragen is op dit ogenblik onbekend. Om te vermijden dat wegens deze onbekende een te hoge of lage vergoeding wordt ingesteld, wordt voorgesteld om de kandidaten bij de bieding op de marktopdracht zelf een voorstel voor concessievergoeding te doen.
Bij de opmaak van het voorontwerp van het Ruimtelijk Uitvoeringsplan Nieuw Zuid worden volgende aspecten mee opgenomen ten behoeve van het warmtenet:
Daarnaast zal de stad Antwerpen afzonderlijk of samengaand met de marktopdracht voor de implementatie van het warmtenet een toelating geven aan de concessiehouder voor de aanwezigheid van de warmteleidingen in de ondergrond van het openbaar domein. Er bestaat immers geen wettelijke grondslag voor een erfdienstbaarheid van openbaar nut voor warmtenetten zoals dat voor gasleidingen en telecomkabels wel het geval is. De stad Antwerpen zal een principiële toelating voor de aanwezigheid van de warmteleidingen in de ondergrond van het openbaar domein op Nieuw Zuid koppelen aan de toewijzing van de marktopdracht voor de implementatie van het warmtenet op Nieuw Zuid. De exacte modaliteiten voor deze toelating zullen afzonderlijk vastgelegd.
Er is een ontwerp opgemaakt van een verklaring tussen de stad Antwerpen en de projectontwikkelaar waarin de afspraken staan beschreven voor de implementatie van het warmtenet op Nieuw Zuid. Deze verklaring is een concretisering en bundeling van de reeds eerder gemaakte afspraken volgens:
Het doel van deze verklaring is de bieders op de marktopdracht voor de implementatie van het warmtenet op Nieuw Zuid duidelijkheid te geven over het engagement van de projectontwikkelaar Ontwikkeling Nieuw Zuid. Het engagement van de projectontwikkelaar in de verklaring betreft:
De stad Antwerpen engageert zich op haar beurt om:
Het grondperceel dat beoogd wordt voor de inplanting van de warmtecentrale is eigendom van de projectontwikkelaar Ontwikkeling Nieuw Zuid. De ambitie is om dit perceel in eigendom van de stad Antwerpen te brengen. De overdracht vormt een onderdeel in de onderhandelingen over de stedenbouwkundige lasten van Nieuw Zuid.
De stad Antwerpen zal op haar beurt een zakelijk recht (recht van opstal of erfpachtrecht) verstrekken aan de toekomstige concessiehouder. Het is immers belangrijk dat het grondperceel in eigendom van de stad Antwerpen blijft om geen insluiting te creëren wanneer de concessie wordt beëindigd. Voor zolang het perceel niet in eigendom is van de stad Antwerpen, zal de projectontwikkelaar Ontwikkeling Nieuw Zuid een bouwrecht verlenen aan de warmtedistributeur om de vordering van het project niet tegen te gaan.
Het is belangrijk dat de stad Antwerpen dit zakelijk recht principieel koppelt aan de toewijzing van de marktopdracht voor de implementatie van het warmtenet op nieuw Zuid. Daarbij dient de stad Antwerpen in de aanbestedingsteksten inzicht te verschaffen in de waarde en termijnen van dit zakelijk recht. Anders wordt er voor de biedende partijen onduidelijkheid en een verhoogd risico gecreëerd op het niet verkrijgen van de nodige rechten. Hieromtrent werd voorbereidend werk door AG Vespa verricht inzake het type en de waarde van het zakelijk recht:
De stuurgroep heeft tot doel om de uitvoering van het plan van aanpak op hoog ambtelijk en politiek niveau te begeleiden. De uitvoering van het plan van aanpak heeft immers betrekking op meerdere stedelijke entiteiten en bevoegdheden. Op 24 juni 2013 werd een stuurgroep georganiseerd waar de voortgang van dit plan van aanpak werd vastgesteld en de voorbereiding van het voorliggende collegebesluit is doorgenomen.
Het college neemt kennis van de voortgang in het plan van aanpak voor de implementatie van een warmtenet op Nieuw Zuid.
Het college keurt principieel goed dat er een erfpachtrecht op het grondperceel voor de bouw van de warmtecentrale wordt gekoppeld aan de toewijzing van de marktopdracht voor de implementatie van het warmtenet op Nieuw Zuid, onder voorbehoud dat de overdracht van het grondperceel naar de stad Antwerpen wordt voltooid.
Het college ondertekent de verklaring met de afspraken voor de implementatie van het warmtenet op Nieuw Zuid tussen de stad Antwerpen en de projectontwikkelaar en engageert zich daarmee om de verklaring als bijlage aan de aanbestedingsdocumenten voor de implementatie van het warmtenet toe te voegen.
Het college keurt principieel goed om een toelating voor de aanwezigheid van de warmteleidingen in de ondergrond van het openbaar domein op Nieuw Zuid te koppelen aan de toewijzing van de marktopdracht voor de implementatie van het warmtenet op Nieuw Zuid.
Het college keurt goed om bij de bieding op de marktopdracht voor de implementatie van het warmtenet op Nieuw Zuid door de kandidaten zelf een voorstel van concessievergoeding te laten doen.