Achter het schilderij ‘het huwelijk bij de Oude Belgen’, in de trouwzaal van ons stadhuis, bevindt zicht een kamer waarin in september 2007 een oud Mustel harmonium werd ontdekt.
Dit originele Mustel harmonium, door de stad aangekocht in 1898, zou de Rolls Royce van de harmoniums zijn, en nog één van de weinige bespeelbare instrumenten van zijn soort.
Met deze ontdekking kwam de toenmalige schepen voor cultuur uitvoerig in de pers, met de stellige belofte het instrument terug in ere te herstellen en het opnieuw speelklaar te laten maken.
We zijn nu bijna 6 jaren later.
Vandaar mijn concrete vraagen :
1. Welke stappen werden er ondertussen reeds gezet om het harmonium terug in ere te herstellen en speelklaar te maken.
2. Welke plannen heeft het college met dit harmonium ?
1. Welke stappen werden er ondertussen reeds gezet om het harmonium terug in ere te herstellen en speelklaar te maken.
In 2007 – 2008 werden vele pistes onderzocht en heel wat concrete stappen gezet om het Mustel-harmonium in het stadhuis weer bespeelbaar te maken.
Annelies Focquaert, medewerkster van het Studiecentrum voor Vlaamse Muziek, trok in 2007 aandacht op het instrument. Als organiste is ze zelf goed vertrouwd met oude harmoniums. Zij stelde toen dat een onderhoudsbeurt van enkele dagen zou volstaan om het instrument weer te doen spelen. Achteraf gezien bleek dit echter een foute inschatting. Het onderzoek door restaurateurs en de binnengekomen offertes hebben aangetoond dat er veel meer schade is, en dat een mogelijke restauratie veel langer zou duren.
Het studiecentrum voor Vlaamse muziek was ook vragende partij om het gerestaureerde instrument te mogen inspelen tijdens een concert naar aanleiding van de 10de verjaardag van het Studiecentrum op 18 maart 2008. Die vraag werd gesteund door het kabinet van schepen Heylen.
Het instrument werd grondig onderzocht, en er werd een offerterondvraag gedaan. Bij Monumentenzorg (afdeling R-O Antwerpen, Onroerend Erfgoed) werd toelating gevraagd en bekomen om het instrument te verplaatsen voor een restauratie. Voor De voorbereiding van een eventuele restauratie gebeurde in samenwerking met de verantwoordelijke architecten van de dienst Patrimoniumonderhoud.
Er zijn twee geldige offertes binnen gekomen, waarvan de kostprijs erg verschilde. De duurste offerte (13.800 € excl. BTW) lag ver boven de limiet van 5.500, - €, zodat een nieuwe procedure moest opgestart worden. Ook de visies van beide restaurateurs lagen mijlenver uit elkaar. De ene restaurateur stelde een zachte, maar wellicht zeer tijdelijke ingreep voor, voor een relatief lage prijs (ca. 1/5 van de duurste offerte). In de tweede offerte werd een harde restauratie voorgesteld, waarbij vele onderdelen zouden vervangen worden, maar waarbij het instrument voor langere tijd weer speelbaar zou zijn.
Omdat de offerte zowel inhoudelijk al qua prijs zover uit elkaar lagen, werden ook externe adviezen ingewonnen, maar ook die lagen qua opvattingen ver uit elkaar.
Om al deze redenen werd samen met verantwoordelijken van Patrimoniumonderhoud beslist om niet overhaast te werk te gaan, en de inspeling tijdens het jubileum van het Studiecentrum voor Vlaamse Muziek niet te weerhouden.
Het harmonium staat sinds de aankoop op het einde van de 19de eeuw opgesteld in een klein kamertje achter een schilderij in de trouwzaal. Dit kamertje is enkel door het schilderij gescheiden van de trouwzaal, en dat blijkt een bijna onoverkomelijk probleem te zijn.
Alle specialisten die het instrument onderzochten, zijn het over eens dat onaangepast klimaat (veel te droog in de winter) de oorzaak is van bijna alle schade. Indien daar niet aan verholpen wordt, heeft het weinig zin het harmonium te restaureren, omdat binnen de kortste tijd weer vergelijkbare schade zou optreden.
Een betere klimaatbeheersing in situ is bijna niet te realiseren. Het kamertje achter het schilderij kan niet apart geklimatiseerd worden, omdat dit catastrofaal zou zijn voor het schilderij. Een stabiel klimaat geven aan het kamertje en de trouwzaal samen, zou ideaal zijn maar blijkt in de praktijk niet haalbaar.
2. Welke plannen heeft het college met dit harmonium?
Tijdens de huidige legislatuur is normaliter de restyling van het stadhuis aan de orde. Binnen dit nieuwe concept kunnen we een verantwoorde en werkbare oplossing zoeken voor deze toch eerder complexe problematiek.
Voor de harmonium liefhebbers heeft het Museum Vleeshuis ondertussen twee schitterende alternatieven in de collectie. Een bijna even oud Mustel-harmonium met celesta van ca.1900, en een Alexandre-harmonium (Parijs ca. 1860), beide in goede conditie en bespeelbaar.
vr 24/05/2013 - 08:20