Op 22 februari 2008 werd de dienst monumentenzorg aangeschreven door een buurtbewoner van de wijk Zurenborg, met de vraag om te helpen bij de opwaardering van de omgeving, gezien ondermeer de sterke verkeershinder en de gewenste heraanleg van het openbaar domein. In voorbereidende besprekingen met de hogere overheid en de verantwoordelijke minister werd de problematiek rond de Zurenborgwijk geanalyseerd en kwam de opmaak van een herwaarderingsplan als een concrete oplossing naar voor.
Op 28 mei 2010, jaarnummer 6310, keurde het college de startnota voor de opmaak van het herwaarderingsplan goed. In de zitting van 7 maart 2012, jaarnummer 999, nam het districtscollege van Berchem kennis van het herwaarderingsplan en adviseert het het college om het herwaarderingsplan goed te keuren. Aansluitend werd op 12 maart 2012 een participatiemoment georganiseerd voor de bewoners. Op 27 april 2012, jaarnummer 4327, keurde het college het herwaarderingsplan voor het beschermd stadsgezicht Zurenborg goed en besliste het om het plan ter goedkeuring voor te leggen aan de Vlaamse minister bevoegd voor onroerend erfgoed.
Het agentschap Onroerend Erfgoed van de Vlaamse overheid maakte na de indiening van het herwaarderingsplan een aantal opmerkingen en vroeg om aanvullingen, waardoor het document herwerkt diende te worden. De in overleg met het agentschap Onroerend Erfgoed aangepaste versie van het herwaarderingsplan wordt nu voorgelegd.
Sinds 10 januari 1980 is een deel van Zurenborg, gelegen op het grondgebied van het district Berchem, beschermd als stadsgezicht vanwege de artistieke en architectuurhistorische waarde. Deze bescherming omvat ongeveer 540 panden, gelegen in de Leemputstraat, Velodroomstraat, Cogels-Osylei, Transvaalstraat, Generaal Van Merlenstraat, Generaal Capiaumontstraat, Pretoriastraat, Waterloostraat, Tramplaats en een deel van de Guldenvlies- en Uitbreidingsstraat. De instandhouding van deze wijk met een cultuurhistorische uitstraling tot ver buiten de landsgrenzen, is een verantwoordelijkheid ten opzichte van toekomstige generaties.
Het onderhoudspremiebesluit van 14 juli 2004 van de Vlaamse overheid voorziet in de mogelijkheid tot de opmaak van herwaarderingsplannen voor het geheel van een beschermd stads- of dorpsgezicht of voor een op zichzelf staand deel daarvan. Dit plan heeft als doel de beschermde historische karakteristieken van zowel de gebouwde omgeving als van het openbaar domein te behouden en/of te versterken. Het herwaarderingsplan dient door de minister verantwoordelijk voor onroerend erfgoed goedgekeurd te worden.
Volgens hetzelfde ministerieel besluit van 14 juli 2004 kan voor de in het herwaarderingsplan opgesomde werken aan de betrokken panden aan de eigenaar een subsidie verleend worden van 40% van de voor betoelaging aanvaarde kostenraming en dit op een maximumbedrag van 30.000,00 euro.
De opmaak van het herwaarderingsplan wordt eveneens gesubsidieerd. Wanneer een ontwerper wordt aangesteld bedraagt deze subsidie 80% van de goedgekeurde raming met een maximum van 5.000,00 euro. Als het herwaarderingsplan in eigen beheer wordt opgemaakt is een forfaitaire vergoeding van 1.500,00 euro voorzien.
Voor het beschermde stadsgezicht Zurenborg werd, zowel voor de bebouwing als het openbaar domein, in eigen beheer een herwaarderingsplan opgemaakt. Het herwaarderingsplan besteedt in het bijzonder aandacht aan volgende aspecten:
Om tegemoet te komen aan de opmerkingen van het agentschap Onroerend Erfgoed werd in de aangepaste versie meer duidelijkheid gegeven over de werken die in aanmerking komen voor betoelaging en werd voor elk pand een individuele fiche met inhoudelijke informatie opgesteld.
Een herwaarderingsplan heeft een geldigheidsduur van maximaal tien jaar, waarna het aan evaluatie en actualisering toe kan zijn of waarna de genomen opties geconfirmeerd worden.
Het decreet van 3 maart 1976 tot bescherming van monumenten, stads- en dorpsgezichten en het besluit van de Vlaamse regering van 14 juli 2004 tot het vaststellen van een onderhoudspremie voor beschermde monumenten, stads- en dorpsgezichten.
De districtsraad Berchem keurt eenparig het volgende besluit goed.
De districtsraad neemt kennis van de aangepaste versie van het herwaarderingsplan voor het beschermd stadsgezicht Zurenborg.