2013_CBS_01396 - Jan Van Rijswijcklaan en VIIde Olympiadelaan ter hoogte A 12 - Nieuwe locatie Cromwell tank (bevrijdingstank) - Goedkeuring

De uitgave zal verrekend worden op het budget van één van de eerstvolgende dienstjaren in functie van de planning van het project.

De Cromwell tank is een uniek stuk dat na de Tweede Wereldoorlog aan het bestuur van Antwerpen geschonken werd. Een drietal jaar terug merkte de stad Antwerpen op dat het schadebeeld aan de tank toenam. Er was een reëel risico dat de tank verdere onherstelbare schade opliep, indien ze niet spoedig gerestaureerd werd. De stad Antwerpen beschikt niet over de expertise om dit monument te restaureren.

De stad Antwerpen heeft zich met een collegiale brief van 29 oktober 2010 (jaarnummer 13193) tot het Ministerie van Defensie gewend om logistieke en financiële ondersteuning te vragen bij de restauratie van de Cromwell tank ter hoogte van de A12, een oorlogsmonument met grote historische waarde.

Het Ministerie van Defensie heeft in haar brief van 16 maart 2011 verklaard dat Defensie akkoord gaat om de restauratiewerken aan de Cromwell tank uit te voeren. Gezien de aanzienlijke prioritaire werklast kunnen de werken door Defensie pas aangevat worden vanaf 2014. Een deel van de kosten, geraamd op 2.545,00 EUR is ten laste van de stad Antwerpen.
De tank is door de stad Antwerpen geleverd aan het Competentiecentrum Rollend Materieel en Bewapening te Rocourt.

In het college van 2 september 2011 keurde het college de "verbintenisverklaring" tussen de stad Antwerpen en Defensie met verwijzing: 2010/VW/0630-restauratie Cromwell tank ten voordele van de stad Antwerpen, goed.

Overeenkomstig artikel D1 van het document "verbintenisverklaring" tussen de stad Antwerpen en Defensie met verwijzing 2010/VW/0630-restauratie Cromwell tank ten voordele van de stad Antwerpen, hechtte het college haar goedkeuring voor het laden, transport en lossen van de Cromwell tank naar het Competentiecentrum van Rollend Materieel in Rocourt. De opdracht werd gegund aan de firma nv Stadsbader, Kanaalstraat 1, 8530 Harelbeke.

De oorspronkelijke locatie aan het Generaal Robertsplantsoen (VII Olympiadeplein/J.V.Rijswijcklaan) is ingrijpend gewijzigd en heeft volgende nadelen voor de bevrijdingstank:

• Te weinig ruimte voor de jaarlijkse herdenkingsceremonies rond de tank. Deze ceremonies hebben ruimte nodig voor 2 tribunes, een doorgang voor een militair defilé, een sprekersstoel, een optreden van de militaire band en toeschouwers.
• De tram die op 2 meter van de bestaande sokkel rijdt, maakt het gevaarlijk voor geïnteresseerden en bezoekers.
• De nabijheid van de tram zorgt voor moeilijkheden naar organisatie van ceremonies. Zo zal de tank enkel te voet bereikbaar zijn via een kronkelend wandelpad.
• De tank zal ingesloten zijn tussen tramlijnen en palen. Dit benadeeld de esthetiek.

De tank stond op het Generaal Robert Plantsoen in de schaduw van de aangrenzende flatgebouwen. Het droogproces van de tank werd hierdoor vertraagd. Dit zorgde voor versnelde roestvorming. Een zonnige locatie zal de duurzaamheid van de tank ten goede komen.

Met vzw Antwerp Cromwell tank Memorial Comité en commissie beeld in de stad is er gezocht naar een meer geschikte locatie. Volgende eisen worden door beide partijen gesteld:

• ruimte voor ceremonie en herdenking;
• langsheen de historische route van de bevrijdingstank;
• zonlicht;
• zichtbaarheid.

Volgende locaties zijn onderzocht en niet geschikt bevonden:

• De groenzone tussen het stadsgebouw Desguinlei 33 en de Jan Van Rijswijcklaan: hier start een groot bouwproject met een duur van ± 4 jaar.
• Albertpark: afgekeurd door commissie beeld in de stad. De ruimte van het Albertpark wordt te klein bevonden ten opzichte van de omvang van de tank.
• Groenzone Vogelzanglaan: aangrenzend aan deze zone zijn de oefenvelden van Beerschot AC. Deze voetbalvelden worden uitgebreid, waardoor er geen ruimte is voor de bevrijdingstank.
• Plantsoen in de Pestalozzistraat aan de Koning Christus Kerk: voor deze site is er negatief advies van monumentenzorg Antwerpen omdat de Koning Christus kerk een beschermd monument is.

Het voorstel voor het plantsoen aan de Jan Van Rijswijcklaan gelegen tussen het kantoorgebouw AXA-building van architect Leon Stijnen en de expohal wordt gunstig geadviseerd door commissie beeld in de stad en de vzw Antwerp Cromwell tank Memorial Comité. Een afbeelding van deze locatie is als bijlage toegevoegd.

Volgende adviezen werden verzameld:

• AG stadsplanning: de voorgestelde locatie aan AXA conflicteert niet met de opmaak van het masterplan voor het Cultuurpark. Het Cultuurpark situeert zich namelijk aan de overzijde van de Jan Van Rijswijcklaan (zijde van Antwerp Expo).
• Vzw Antwerp Cromwell tank Memorial Comité: het comité geeft zijn toelating om de tank, als monument, naar de locatie aan de AXA building te brengen ter bevordering van de uitbouw van de functie van de tank naar de gemeenschap toe. Voor het uitgebreid advies van het comité zie document als bijlage toegevoegd.
• De Antwerpse stedelijke cultuurraad: de cultuurraad geeft een positief advies voor de verplaatsing van de Cromwell tank naar het stedelijk plantsoen aan de AXA gronden, gelegen aan de Jan Van Rijswijcklaan en de ring. Voor het uitgebreid advies van de cultuurraad zie document als bijlage.
• Commissie beeld in de stad: het advies voor de nieuwe locatie ter hoogte van AXA building is gunstig.
• Huisvestingscommissie: de commissie adviseert positief voor de plaatsing van de tank ter hoogte van AXA building. De huisvestingscommissie vraagt naar een schriftelijke verklaring van de Britse vereniging dat zij akkoord gaan met de verhuizing van de tank. De huisvestingscommissie vraagt een plan voor inplanting van de tank. Een schriftelijke verklaring van de vzw Antwerp Cromwell tank Memorial Comité en de Royal British Legion zijn als bijlage toegevoegd.
• De dienst evenementen film en protocol: de dienst adviseert positief wat betreft de plaatsing van de gerestaureerde tank op het plantsoen gelegen aan de Jan Van Rijswijcklaan aan de zijde van de AXA-toren. Negatief advies wat betreft de plaatsing op de oorspronkelijke locatie aan het Generaal Robertsplantsoen VIIe Olympiadeplein/Jan Van Rijswijcklaan).
• The Royal British Legion: 'The Royal British Legion, Antwerp Branch, do agree with the stad Antwerpens proposal to place the tank at the site near AXA building as previously discussed.' Voor het uitgebreid advies van de Royal British Legion zie document als bijlage toegevoegd.
• Stadsbouwmeester: de voorgestelde locatie op het plantsoen tussen Ringfietspad en het kantoor van Leon Stijnen is de meest aanvaarbare van alle onderzochte mogelijkheden, waarbij het verplaatsen van de historische fontein en beeldengroepen naar een meer geschikte locatie, zowel voor de fontein als voor de ruimte tussen Antwerp Expo en het kantoorgebouw van Leon Stijnen een verbetering zou betekenen. Voor het uitgebreid advies van de stadsbouwmeester zie document als bijlage toegevoegd.

De kostprijs voor een nieuwe sokkel wordt geraamd op 25.797,00 EUR. In deze prijs is een fundering, een sokkel en een bronzen tekstvlak verrekend. Een heraanleg van het plantsoen is niet opgenomen in de raming.

Bij herbestemming van de Cromwell tank komt de bestaande sokkel in onbruik.

De bedrijfseenheid patrimoniumonderhoud adviseert om de bestaande sokkel uit het straatbeeld te verwijderen. Deze werken worden geraamd op 8.000,00 EUR. Een afbeelding van de bestaande sokkel is als bijlage toegevoegd.

De vzw Antwerp Cromwell tank Memorial Comité wenst de bronzen gedenkplaat van 9 september 1979 te verkrijgen en te bewaren als souvenier. Een afbeelding van de bronzen plaat is als bijlage toegevoegd. Er zijn geen bezwaren vanuit de commissie beeld in de stad, de bedrijfseenheid patrimoniumonderhoud en dienst protocol.

De dienst projectbureau bouw van de bedrijfseenheid patrimoniumonderhoud legt het ontwerpplan voor inplanting aan de huisvestingscommissie voor.

Volgens artikel 11.2 van het uitvoeringsbesluit van 14 april 2000 is er geen stedenbouwkundige vergunning nodig voor het plaatsen van standbeelden, gedenktekens en andere artistieke werken ongeacht de afmeting.