Dit besluit betreft de herziening van het masterplan Havanastraat dat in oktober 2011 door het college werd goedgekeurd (2011_CBS_14301). De opmaak van het masterplan omvatte zowel onderzoek naar de mogelijke programma’s die in het gebied ontwikkeld kunnen worden, als naar de inrichtingsmogelijkheden.
Het masterplan Havanastraat stelde een ontwikkeling op korte en op lange termijn voor. Op korte termijn betrof het de huisvesting van de Polytechnische campus Noord in de vijf gebouwen van de S. B. Housmanskazerne en het tijdelijk huisvesten van het programma van ateliers en depots in de zone tussen de kazerne en de A12 voor een periode van 20 à 25 jaar.
Op lange termijn voorzag het masterplan in een herziening op basis van een gewijzigd programma om uitvoering te geven aan het strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen (s-RSA). Het plangebied vormt het noordelijke eindpunt van de Harde Ruggengraat. De ontwikkelingsperspectieven die het s-RSA hier vooropstelt, zijn bovenlokale stedelijke activiteiten, verdicht bouwen en kwaliteitsvolle publieke ruimte.
De Polytechnische campus past op lange termijn in het streven van het s-RSA. Het Masterplan 2020 voorziet met Brabo II in een nieuwe tramlijn naar Ekeren en een Park & Ride (P&R) ter hoogte van de kazerne. Ook deze P&R is zowel op korte als op lange termijn mogelijk binnen het masterplan.
De ateliers en depots passen echter niet binnen de visie van het s-RSA. Voor deze zone wordt ingezet op meer stedelijke functies. De herziening spitst zich toe op de mogelijke ontwikkeling van grootschalige detailhandel in deze zone. De noodzakelijke onderzoeken en afstemming behelzen een onderzoeks- en besluitvormingstraject van drie maanden.
Het plangebied van het masterplan Havanastraat ligt ten noorden van de wijk Luchtbal en wordt omgeven door de Noorderlaan, de snelweg A12, de spoorlijn tussen Antwerpen en Essen en de Havanastraat. Het gebied heeft een totale oppervlakte van circa 19 ha en huisvest diverse functies. In het kazernecomplex bevinden zich een politiekantoor, ateliers en depots en stedelijk onderwijs. Naast de kazerne bevinden zich nog een aantal ateliers en depots. Verder huisvest de site het containerpark Luchtbal, volkstuinen, een tankstation en een schietstand van de politie.
De stedenbouwkundige invulling van de programma's op zowel korte als lange termijn wordt bepaald volgens een indeling van de site in vier kwadranten. Bij de herziening van het masterplan blijft deze indeling behouden:
De herziening van het masterplan Havanastraat geeft uitvoering aan de visie van het strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen (s-RSA) voor de strategische ruimte Harde Ruggengraat. Het onderwerp van de herziening is de ontwikkeling op lange termijn met de Polytechnische campus in de kazerne, de Park & Ride (P&R) in het kader van Brabo II en een onderzoek naar de stedenbouwkundige mogelijkheden van grootschalige detailhandel. De ontwikkeling op korte termijn wordt niet verder verfijnd en uitgewerkt. De herziening zal onderzoek en afstemming omvatten voor een aantal belangrijke aspecten. Hiervoor wordt een onderzoeks- en besluitvormingstraject gevolgd van drie maanden.
Te onderzoeken en af te stemmen aspecten
De gevolgen voor de site en mogelijk alternatieve sites voor programma’s waarvoor geen ruimte meer beschikbaar zal zijn, dienen te worden belicht. Het beschikbaar stellen van ontwikkelbare ruimte voor grootschalige detailhandel vereist de afbraak van bestaande gebouwen en inrichtingen en een verhuis van huidige functies naar elders op de site of naar een alternatieve locatie. Omdat de ontwikkeling op korte termijn niet verder wordt uitgewerkt, wordt gedurende een periode van minstens 20 jaar minder terrein geboden voor de ontwikkeling van stedelijke ateliers en depots. Het masterplan voorzag hiervoor een terrein van 50.000 m². Het nieuwe masterplan zal uitwijzen hoeveel (stapelbare) oppervlakte nog beschikbaar zal zijn voor stedelijke ateliers en depots.
Voor een gedeelte van het programma van ateliers en depots moet een alternatieve locatie worden gezocht. Hoe groot dit deel is, is afhankelijk van de uitwerking van het masterplan. De herlocatie van het containerpark en de volkstuinen zullen met grote waarschijnlijkheid een nieuwe locatie moeten vinden.
De inplanting van een grootschalige detailhandelszaak vraagt een onderzoek naar de te verwachten mobiliteitseffecten op de ruime omgeving, en specifiek op de Noorderlaan. Zowel voor wat betreft de timing van Brabo II als voor de te verwachten mobiliteitseffecten is afstemming nodig.
De huidige inrichting van de Noorderlaan zal bij de uitwerking van Brabo II wijzigen, met een tramlijn naar Ekeren langs de zijde van de Havanasite en een gewijzigde kruispuntafwikkeling aan de Noorderlaan / Ekersesteenweg. Het nieuwe profiel vormt nu reeds het voorwerp van onderzoek.
In het kader van Brabo II is ter hoogte van de Havanasite een P&R gepland met 400 parkeerplaatsen. Op lange termijn wordt het aantal verhoogd tot 1.500 parkeerplaatsen. Onderzoek naar een gedeeld gebruik van de parkeerplaatsen met grootschalige detailhandel zal de mogelijkheden van een compact en zuinig ruimtegebruik belichten.
Het perceel waarvoor een gewijzigd programma wordt onderzocht, is eigendom van de stad. De verkoop ervan biedt de stad een directe meerwaarde. Tegelijk brengt deze verkoop kosten met zich mee, onder meer voor de afbraakwerken en de verhuis van stedelijke diensten naar alternatieve locaties. Een volledig beeld op de financiële consequenties zal een grondige evaluatie van een verkoop mogelijk maken.
Onderzoeks- en besluitvormingstraject
Voor het onderzoeks- en besluitvormingstraject wordt een periode van drie maanden uitgetrokken. Er wordt een ambtelijke stuurgroep opgericht, bestaande uit vertegenwoordigers van de beleidsdomeinen ruimtelijke ordening, mobiliteit, AG VESPA, patrimoniumonderhoud en stads- en buurtonderhoud. Gedurende deze periode neemt de stuurgroep kennis van de ingewonnen adviezen en evalueert zij de resultaten hiervan in functie van de verdere besluitvorming. De ambtelijke stuurgroep komt met een frequentie van minimaal één keer per maand samen.
Op basis van bovenstaand traject zal een nieuw besluit ter goedkeuring aan het college worden voorgelegd. Als streefdatum wordt 28 juni 2013 vooropgesteld. Dit nieuwe besluit zal een aangepast masterplan en een bundel stedenbouwkundige voorwaarden omvatten. Eveneens worden de financiële consequenties van een verkoop ter kennisname voorgelegd.
Op basis van het aangepaste masterplan, de stedenbouwkundige voorwaarden en de financiële consequenties kan dan een opdracht aan AG VESPA worden gegeven om een marktbevragingsdossier op te maken.
Het college beslist het masterplan Havanastraat te herzien in functie van een programma voor grootschalige detailhandel.
Het college keurt het onderzoeks- en besluitvormingstraject goed.
Het college geeft opdracht aan:
| Dienst | Taak |
| SW/BEL/R | opmaken van een aangepast masterplan |
| SW/BEL/R | advies vragen aan de betrokken stadsdiensten, AG Stadsplanning en de externe partners AWV, BAM en De Lijn |
| AG VESPA | onderzoeken van de financiële consequenties van vermarkting |
| PO | voeren van een locatieonderzoek voor een gedeelte van de stedelijke ateliers en depots, het containerpark en de volkstuinen in samenspraak met de betrokken stadsdiensten |
| SW/BEL/R | opstellen van de stedenbouwkundige voorwaarden bij vermarkting inclusief ontsluiting |