2013_CBS_01986 - OVAM - Integrale zwerfvuilprojecten 2013 - Indiening projectvoorstel Antwerpen aan 't woord - Goedkeuring

De te ontvangen toelage van OVAM en de uit te betalen toelage aan de vzw Antwerpen aan 't woord zullen opgenomen worden in de budgetwijziging 2013.

Antwerpen aan 't woord wil voor Antwerpen 2060 een actieplan opmaken voor een integrale zwerfvuil/sluikstort aanpak. Zij willen hiervoor gebruik maken van de ondersteuning die de Vlaamse openbare afvalstoffenmaatschappij (OVAM) op dit vlak biedt in het kader van het programma 'integrale zwerfvuilprojecten 2013'. Dit programma richt zich evenwel tot de lokale openbare besturen. De vzw Antwerpen aan 't woord vraagt de stad Antwerpen hun projectdossier bij OVAM te willen indienen. Indien het projectvoorstel aanvaard wordt, krijgt het project van OVAM ondersteuning vanuit het door OVAM georganiseerde netheidsnetwerk en een financiële tegemoetkoming van maximaal 25.000,00 euro.

Antwerpen aan ’t woord vzw, Gasstraat 12, 2060 Antwerpen is een autonome beweging van ervaringsdeksundigen actief in de politiek, administratie, middenveldorganisaties en/of bewonersgroepen in Antwerpen. Het is geen bewonersgroep, wel een netwerk van mensen en organisatie die geloven dat participatie en samenwerking nodig is om te komen tot een ‘betere’ stad. De vzw verenigt momenteel iets meer dan 1000 vrijwilligers en organisaties uit Antwerpen in zijn netwerk. Mensen werken rond projecten samen in los samenwerkingsverband. Een kerngroep van een twintigtal personen zorgt voor de continuïteit.

Situering en opzet van de proefprojecten

Het lokale zwerfvuil- en netheidsbeleid kan op Vlaams niveau financiële ondersteuning krijgen via de projecten ‘indevuilbak’.  'Indevuilbak' is een initiatief van de Vlaamse overheid (de OVAM en het kabinet jeugd, leefmilieu en dierenwelzijn), de verpakkingsindustrie (Fostplus), VVSG, de sigaretten-, kauwgom- en distributiesector. Vanuit dit initiatief worden reeds enkele jaren opruimmateriaal, communicatiemateriaal (Vlaamse campagne) en kleinschalige lokale projecten gefinancierd.  Vorig jaar werd hier een pijler aan toegevoegd: ondersteuning voor integrale zwerfvuilprojecten of doelplaatsenprojecten. Dit zijn projecten die ofwel voor de hele gemeente een omvattend zwerfvuilbeleid opzetten (integrale projecten) ofwel een vernieuwend beleid uittesten voor bepaalde probleemplaatsen (doelplaatsen). Deze projecten ontvangen zowel financiële ondersteuning als begeleiding door de medewerkers van het netheidsnetwerk. In 2013 doet OVAM een open oproep aan alle lokale besturen om in te tekenen voor deze projecten.

De OVAM zoekt projecten van lokale besturen met een integrale visie op de zwerfvuilproblematiek en de openbare netheid. Een integrale visie van de zwerfvuilproblematiek in Vlaanderen rust op vijf pijlers en de monitoring en evaluatie van deze vijf pijlers. Deze aanpak stelt dat zowel acties op vlak van infrastructuur, omgeving, communicatie, handhaving en participatie nodig zijn om zwerfvuil in Vlaanderen terug te dringen en de openbare netheid te bevorderen. Een andere doelstelling van de projecten is informatie verzamelen over aspecten van dit vijfpijlerbeleid die nog weinig onderbouwd zijn, zoals bv. zwerfvuil op waterwegen of een effectieve handhaving uitbouwen. De resultaten van de proefprojecten kunnen dan worden verspreid naar andere lokale besturen.

De lokale projecten die ondersteund worden via deze proefprojecten van ‘indevuilbak' zijn essentieel voor de uitvoering van het Vlaamse beleid inzake zwerfvuil en openbare netheid. Steden en gemeenten hebben als burger nabij bestuur een directe invloed op de netheid van de openbare ruimte. Maar deze lokale projecten stellen niet altijd een integrale of onderbouwde aanpak voorop, omwille van een gebrek aan financiële middelen, aan personeel of expertise. Met de begeleiding van de medewerkers van het netwerk van deze proefprojecten wil OVAM de leereffecten maximaliseren voor de lokale besturen, maar ook de resultaten verspreiden naar andere gemeentes in Vlaanderen. Deelnemers aan de proefprojecten engageren zich dus ook om hun resultaten ter beschikking te stellen van andere lokale besturen op de manier die wordt afgesproken met de medewerkers van het netheidsnetwerk.

Ondersteuning vanuit OVAM

1. Financiële ondersteuning (per gemeente beperkt tot 25.000,00 euro) voor de meerkosten die een rechtstreeks gevolg zijn van het project:

Volgende uitgaven kunnen in rekening genomen worden:

• aankoop van materiaal dat niet via andere kanalen kan gesubsidieerd worden (dus niet: opruimmateriaal (hesjes, handschoenen...), straatvuilnisbakken);
•  communicatiemateriaal (met het logo 'indevuilbak');
•  organisatie van vergaderingen, persvoorstellingen, evenementen ...;
• vergoedingen of attenties voor vrijwilligers;
• verplaatsingskosten.

Deze uitgaven worden niet in rekening genomen:

• alle overheadkosten (voor kantoren, ICT-materiaal...);
• personeelskosten (behalve heel kortlopende, heel specifieke opdrachten in het kader van het project zoals jobstudenten of uitzendkrachten. Het mag niet gaan om personeel dat al in dienst was van de gemeente of van een partner van het project of personeel dat onder een andere subsidieregeling valt);
• accommodatiekosten.

2. Ondersteuning van de medewerkers van het netheidsnetwerk

De medewerkers van het netheidsnetwerk treden op als facilitator en procesbegeleider, maar nemen geen bevoegdheden en taken van de gemeente over. De medewerkers van het netheidsnetwerk zullen als actieve partner regelmatig aanwezig zijn in de gemeente. Hieronder enkele voorbeelden van wat wel en niet tot het takenpakket van het netheidsnetwerk behoort.

Mogelijke taken van het netheidsnetwerk zijn:

• ondersteuning in de ontwikkeling van een (gemeentelijk) zwerfvuilbeleid, o.a. prioriteiten stellen, maatregelen kiezen, ...;
• ondersteuning bij de toepassing en uitvoering van de maatregelen uit dit zwerfvuilbeleid;
• mee organiseren van de coördinatie van het zwerfvuilbeleid binnen de gemeentes en met alle betrokken actoren;
• knelpunten mee helpen oplossen;
• opleiding over de netheidsbarometer geven, resultaten helpen interpreteren en terugkoppelen naar de beleidsmaatregelen;
• evalueren van het project.

Taken die niet door het netheidsnetwerk worden opgevolgd:

• uitvoeren van metingen voor de netheidsbarometer;
• opmaken van eventuele tools, zoals communicatiemateriaal, draaiboeken... ze kunnen hier wel input over geven;
• opvolgen of uitvoeren van het reguliere zwerfvuilbeleid. 

Selectie van de projecten door OVAM

In 2012 werd voor het eerst een projectoproep voor dit type proefprojecten gelanceerd. Voor de OVAM was dit een leerfase waardoor er in 2012 een beperkt aantal projecten werden geselecteerd op basis van gekende initiatieven bij steden, gemeenten en intercommunales. Voor de projecten van 2013 is  een open projectoproep gelanceerd en kunnen alle steden, gemeenten en intercommunales van Vlaanderen een project indienen aan de hand van een standaard projectfiche.

Volgende selectiecriteria worden gehanteerd en aan elk van deze criteria wordt een gewicht toegekend:

• link met de vijfpijleraanpak: 40 punten;
• vernieuwende en onderbouwde doelplaatsenaanpak: 40 punten;
• samenwerking (tussen gemeenten of met andere partners (ook intern in de gemeente)): 20 punten.

Er zal voorrang worden gegeven aan projecten van gemeentes en intercommunales die in 2012 nog geen ondersteuning kregen in het kader van deze proefprojecten. De projecten met de hoogste score zullen worden geselecteerd. Er is een limiet op het aantal projecten dat kan begeleid worden.

Het project van de vzw Antwerpen aan 't woord rond de aanpak van zwerfvuil en sluikstort in Antwerpen 2060  wil naast de opmaak en realisatie van een actieplan rond een integrale zwerfvuil/sluikstort aanpak ook de betrokkenheid van de wijkbewoners bij het reinhouden van het openbaar domein verhogen. Deze doelstellingen sluiten naadloos aan bij de beleidsdoelstellingen rond netheid van het openbaar domein en het stimuleren van een algemene mentaliteitswijziging rond de eigen verantwoordelijkheid van de burger. De bedrijfseenheid stads- en buurtonderhoud is dan ook bereid het projectvoorstel bij OVAM in te dienen. De toelage van 24.865,50 euro die in het projectdossier gevraagd wordt zal enkel uitbetaald worden indien OVAM bevestigt dat dit bedrag effectief aan de stad zal worden overgemaakt.