Hoewel het aandeel bloeddiamanten in de wereldproductie daalde van 15 procent tot minder dan 1 procent nu, is en blijft Zimbabwe een probleemkind binnen de sector. Mark Van Bockstael, die zich een van de grootste diamantexperts ter wereld mag noemen, publiceerde hierover onlangs een rapport. Van Bockstael zette begin de jaren 2000 trouwens de opkuisoperaties in gang die de Antwerpse diamantsector moesten vrijwaren van bloeddiamanten. Zo slaagde hij erin om, via intensieve diplomatieke betrekkingen, oorsprongscertificaten in te voeren, zodat onze diamantairs het traject van diamanten konden traceren tot aan de bron.
Nu, meer dan 10 jaar later, sloeg opnieuw een ‘bom’ in toen 600 diamantjes nepstenen bleken te zijn. De verontwaardiging hierover in de sector is groot, en doet herinneringen oproepen aan de heibel destijds rond de bloeddiamanten.
Daarom deze vragen:
Geachte mevrouw Van dermeersch,
Wat betreft uw schriftelijke vraag over de strijd tegen fraude in de Antwerpse diamantsector kan ik u het volgende meedelen, na advies van de betrokken diensten.
Met uw vragen verwijst u naar de oplichting met ‘synthetische diamanten’ die eind vorig jaar door een gespecialiseerd laboratorium in Antwerpen werd ontdekt. Een 600-tal steentjes die op de markt werden verkocht als echte, natuurlijke diamanten bleken in werkelijkheid synthetische, gefabriceerde steentjes te zijn. Hier wordt echter over synthetische diamant en geen 'nep diamant' gesproken. Het is échte diamant, alleen is het geen natuurlijk product.
Synthetische diamant wordt door middel van een chemisch proces in een fabriek gemaakt. Sinds 1954 zijn er enkele bedrijven in de wereld die synthetische diamant maken. Synthetische diamant wordt vooral gebruikt voor industriële toepassingen, maar er wordt ook juwelenkwaliteit gemaakt.
Een synthetische diamant kan met het blote oog niet onderscheiden worden van een natuurlijke diamant. De identificatie van een synthetische diamant kan echter wel in een diamant labo snel en ontegensprekelijk worden vastgesteld. Diamanten kopen met een certificaat van een betrouwbaar laboratorium is dan ook waterdicht. Dit certificaat is een kwaliteitscertificaat dat de identiteit en de kwaliteitskenmerken van individuele geslepen diamanten beschrijft.
Hiervoor staat ook het onderzoek van het Wetenschappelijk en Technisch Onderzoekscentrum voor Diamant (WTOCD) garant dat met fondsen van het agentschap Innovatie voor Wetenschap en Technologie (IWT) en vooral van AWDC geëigende apparatuur hiervoor ontwikkelt. Er bestaan ook kleine toestellen, die heel veel diamantairs zelf op kantoor hebben, om de natuurlijke oorsprong van diamant te controleren. De toestellen geven aan of een diamant natuurlijk is. Bij de minste twijfel geeft het aan dat verder onderzoek in een labo nodig is.
In Antwerpen wordt synthetische diamant verhandeld, maar in beperkte mate. De voorbije periode bedroeg het aandeel van synthetische diamant 0,00002% van de totale handel in de Antwerpse diamantsector. Synthetische diamant voor juwelengebruik is 25% goedkoper dan natuurlijke diamant. De meeste consumenten vinden dit verschil te klein en kiezen alsnog voor de authenticiteit van natuurlijke diamant, vooral omdat een diamant in de meeste gevallen wordt gegeven als symbool van eeuwige liefde en trouw. De meeste consumenten vinden dan ook dat het natuurlijk product beter past bij deze symboliek.
Het Antwerp World Diamond Centre (AWDC), noch de stad neemt initiatieven om de handel in synthetische diamanten te bestrijden. Zolang deze diamanten niet verkocht worden als natuurlijke diamanten is er namelijk geen probleem. De stad en de sector kunnen zich evenmin uitspreken over individuele dossiers. Uiteraard hopen wij wel dat het gerechtelijk onderzoek wordt verder gezet . De sector blijft zich overigens inzetten voor een transparante sector.
AWDC benadrukt nog dat de fraude in Antwerpen erg snel werd ontdekt omdat het labo er in slaagde om de synthetische diamanten snel en feilloos te identificeren. AWDC wijst op de 100 % betrouwbaarheid en snelheid van de systemen en de garanties dat dergelijke artificiële stenen niet verward kunnen worden met natuurlijke diamant. Deze zaak benadrukt opnieuw het belang van de certificaten.
Synthetische diamanten worden zoals eerder gezegd gemaakt door een chemisch proces in een fabriek en vallen daarom niet onder het Kimberley Process Certification System (KPCS). Het KPCS werd opgericht nadat enkele Zuid-Afrikaanse diamant producerende landen in 2000 de strijd aangingen tegen conflictdiamant.
Het KPCS is echter enkel van toepassing op zendingen van ruwe natuurlijke diamanten omdat de impact op de bevolking en de omgeving in deze problematiek erg meespeelt. De Kimberley Process certificaten zijn dan ook administratieve documenten die bewijzen dat de verzegelde zending ruwe diamant die ze vergezellen conflictvrij is en is dus -zoals gezegd- niet van toepassing op synthetische diamanten.
In de hoop u alvast van dienst te zijn geweest,
Met vriendelijke groet,
Ludo Van Campenhout
Schepen voor publiek domein, sport, diamant,
markten & foren en personeel