2013_IP_00222 - Interpellatie van raadslid Peter Mertens: Zware besparingsgolf sociale sector, overleg en democratische besluitvorming

Aan: mevrouw de schepen Homans

Datum: 18 juni 2013

In januari 2013 werd het Antwerps Platform van Sociale Middenveldorganisaties opgericht. Begin februari vroeg het Platform met bevoegd schepen van Sociale Zaken, mevrouw Homans. Dat onderhoud kwam er pas drie maanden later, op 22 mei 2013.

Toen bleek echter dat de essentiële beslissingen van de begrotingswijziging 2013 al allemaal in kannen en kruiken waren. Om die beslissingen op te stellen is geen enkel voorafgaand overleg geweest met het middenveld. Verschillende sociale organisaties wilden wel degelijk hun stem laten horen, als megafoon van de meest kwetsbare stadsgenoten. Vermits hun stem in het overleg niet of nauwelijks aan bod kwam, besloot het Antwerps Platform van Sociale Middenveldorganisaties om een sociale actie te organiseren op woensdag 19 juni op de Groenplaats: “we kleuren Antwerpen sociaal: investeer in sociaal beleid, in dialoog en overleg”.

Volgens Gazet Van Antwerpen reageerde schepen Homans nogal eigenzinnig op de aankondiging van de sociale actie. “Actie voeren is solliciteren naar extra bezuinigingen”, zo luidde de kop op bladzijde 17 van de Gazet Van Antwerpen op 13 juni. “Het zou verstandiger zijn om de gesprekken af te wachten met de organisaties. Deze actie is de beste manier om te solliciteren naar besparingen. Dit heeft op mij een zeer averechts effect.”, aldus de schepen in GVA.

Indien de schepen correct geciteerd is, bevinden we ons op een heel hellend vlak. Het recht op vrije meningsuiting, en het recht op sociale actie zijn immers zowel grondwettelijk verankerd, als voorzien in de verschillende Verdragen van de Rechten van de Mens. Sociale organisaties mogen sociale acties organiseren en hun stem laten horen, en kunnen daarvoor niet gesanctioneerd worden. Zeker niet met intimidatie en dreiging om werkingskosten af te nemen. Zulke dreigingen zijn democratisch niet mogelijk.

Daarmee is het verhaal niet gedaan. Waar op 13 juni de sociale organisaties door de schepen werden opgeroepen om “te wachten tot de gesprekken”, kregen verschillende sociale organisaties op dinsdag 18 juni een brief in de bus. Daarin staat koudweg vermeld dat de werkingskosten voor de komende jaren met zullen verminderd worden, of zelfs helemaal zouden geschrapt worden.

Per brief wordt aldus meegedeeld dat het Minderhedenforum al haar werkingsmiddelen zal verliezen, dat De8 de helft van haar middelen zal verliezen en dat Samenlevingsopbouw het met een vijfde minder zal moeten doen. Dat is uiteraard géén overleg. Dat is een uitnodiging om genomen beslissingen mee te delen, en het is een verdere aanfluiting van elk principe van inspraak en van de rol die het sociale middenveld in onze stad speelt. De sociale middenveldorganisaties vragen met aandrang: “investeer in sociaal beleid, in dialoog en overleg”, en wat krijgen ze? Een brief met eenzijdig genomen besparingen in de sociale sector, tot en met het stopzetten van verschillende belangrijke projecten.

Voorbeeld: “Volgens het huidige convenant ontvangt uw organisatie Forum van Etnisch-Culturele Minderheden vzw van de stad een jaarbedrag 2013 van 50.000,00 euro. Volgens het collegebesluit van 14 juni 2013 zal deze toelage voor 2014 niet meer worden uitbetaald. Deze beslissing is onder voorbehoud van goedkeuring door de gemeenteraad.” Het Minderhedenforum krijgt dus te horen dat haar hele werking in Antwerpen vanaf 2014 op zal houden om te bestaan, dat dit zo op het College beslist is, en dat er alleen nog voorbehoud is omdat de gemeenteraad ook nog moet beslissen.

Ten eerste hebben de gemeenteraadsleden dit collegebesluit van 14 juni (nog) niet gezien. Wij worden geïnterpelleerd door de sociale organisaties over dit besluit, maar kennen het zelf niet.

Ten tweede heeft de gemeenteraad, als hoogste bevoegde orgaan, geen enkele beslissing genomen inzake de werkings- en investeringsmiddelen voor (ondermeer) de sociale organisaties in 2014. Het is uiteindelijk een beslissing van de gemeenteraad, en het is dus op zijn minst voorbarig een beslissing die misschien zou kunnen genomen worden nu al mee te delen aan de sociale organisaties.

Ten derde wordt die beslissing normaliter pas genomen op de Gemeenteraad van 18 november 2013, waar het nieuwe meerjarenplan 2014-2019 voorligt. Hoe is het mogelijk dat het Stadsbestuur brieven rondstuurt naar de sociale organisaties inzake werkings- en investeringsmiddelen voor 2014, terwijl de Gemeenteraad terzake niets heeft beslist, noch besloten, zelfs geen ontwerpbesluiten heeft gezien?

Zo treedt men niet alleen het overleg met de sociale middenveldorganisaties met de voeten, maar ook het democratisch debat en beslissingsrecht van de gemeenteraad zelf.

De doelgroep van heel wat middenveldorganisaties wordt nu reeds hard getroffen door de crisis. Het zijn vaak de meest kwetsbare mensen die uitgesloten worden van de arbeidsmarkt, en die het moeilijk hebben om gezondheidszorgen, woonkosten en leefkosten te dragen. Vandaag worden precies die middenveldorganisaties getroffen, die kwetsbare mensen helpen om zich te organiseren, mondig en weerbaar te maken om in de samenleving opnieuw aan de bak te kunnen. Dat is heel schrijnend. De armoedecijfers swingen de pan uit, en tegelijkertijd gaat men – zonder enig overleg – met de grove borstel door de werkingsmiddelen en investeringen in sociale middenveldorganisaties.

Vandaar graag volgende vragen aan mevrouw Homans:

1. Waarom hebt u tot 22 mei 2013 gewacht met een eerste gesprek met het Platform Sociale Middenveldorganisaties?
2. Hoe ziet u precies het concept 'overleg' met de middenveldorganisaties? Zowel in het afgelopen half jaar, als in het betrekken inzake de maatschappelijke keuzes naar de nieuwe meerjarenbegroting toe? 
3. Klopt het citaat: “Actie voeren is solliciteren naar extra bezuinigingen”, dat Gazet Van Antwerpen bericht? En zo ja, hoe ziet u dan precies het recht op vrije meningsuiting enerzijds, en het recht op sociale en collectieve actie anderzijds? Bent u bewust dat dergelijke uitspraken intimiderend en bedreigend werken? Of was dat precies de bedoeling?
4. Hoe komt het dat de gemeenteraadsleden het Collegebesluit van 14 juni, waarnaar verwezen wordt in de brief aan enkele organisaties, nog niet hebben gezien? Hoe kan het dat zo’n Collegebesluit dan wél wordt doorgezonden naar niet-gemeenteraadsleden, organisaties of derden?
5. Hoe kan het dat nu al zogenaamde ‘beslissingen’ worden kenbaar gemaakt die deel uit maken van de meerjarenbegroting 2014-2019 die pas op de gemeenteraad van 18 november zouden kunnen genomen worden?
6. Er zou volgend jaar minimum 15 procent op de sociale middenveldorganisaties worden bespaard. Wat is de motivatie van dit percentage?
7. Hoe komt het dat precies die organisaties die werken aan sociale cohesie, verbondenheid en mondigheid van kwetsbare groepen hard getroffen worden?
8. Welk sociaal beleid wenst de stad dan wel te voeren. Hoe zal de stad de middelen van het Stedenfonds, die ondermeer moeten instaan voor sociale cohesie, dan wel investeren?
9. Samenlevingsopbouw zou 20,26 procent moeten besparen, dat is een vijfde van alle projecten. Vanwaar dit bedrag?
10. CAW Metropool zou 15,8 procent moeten besparen. Vanwaar dit bedrag? Zal er ook op straathoekwerk bespaard wordt?
11. De integratiesector, De8, zou bijna de helft van hun stedenfondsmiddelen kwijt geraken. Van waar komt dit bedrag? Bovendien komt deze beslissing boven op het feit dat De8 door het nieuwe decreet voor integratie en inburgering ook haar integratiefondsen geschrapt zou zien.
12. De verenigingen waar armen het woord nemen (APGA) verliest 18,59 procent. Van waar dit bedrag?
13. Kras verliest 10,8 procent van haar middelen. Van waar dit bedrag?
14. Het Minderhedenforum verliest al haar stedenfondsmiddelen. Kunnen wij de evaluatie zien waarop deze radicale beslissing gemotiveerd is?
15. Krijgen deze verschillende Sociale Middenveldorganisaties nog een échte kans om hun werking te motiveren en werkelijk betrokken te worden bij de keuzes voor het nieuwe meerjarenplan 2014-2019?

Vriendelijke groeten,

Peter Mertens