We kunnen niet zonder bossen. Bossen nemen CO2 op en geven zuurstof af. Ze vangen fijn stof op. Ze houden water en grond vast en voorkomen erosie. Bossen spelen een belangrijke rol in de strijd tegen de klimaatopwarming, maar zijn ook mee bepalend voor een gezond microklimaat op stadniveau.
Omgekeerd heeft het verdwijnen van bossen een nefaste invloed op milieu & gezondheid en op het klimaat. Wetenschappers schatten dat ontbossing in even grote mate bijdraagt aan het broeikaseffect als de elektriciteit- en verwarmingssector samen. Ontbossing zorgt voor een verschraling van de leefomgeving en voor minder gezonde lucht.
In steden is de strijd voor het behoud van kleine deeltjes bos onderdeel van de veel ruimere strijd voor het behoud van voldoende groen.
Het Vitamine G-onderzoek van het Nederlandse Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (NIVEL) toont aan dat bossen een positieve invloed hebben op de volksgezondheid. NMensen die dichtbij groen wonen, voelen zich niet alleen gezonder, ze zijn het ook. Ze bezoeken minder vaak de huisarts en hebben minder last van diabetes, longziektes, hoge bloeddruk, duizeligheid, hartklachten, rug- en nekklachten, ademhalingsproblemen, darmstoornissen of migraine. In buurten met weinig groen heb je meer kans op een depressie.
Gemiddeld heeft iedere inwoner van Antwerpen 108m2 groen ter beschikking (bron: Groenplan Stad Antwerpen) maar slechts 27% van het groenareaal is sociaalrecreatief groen met directe gebruiksfunctie voor de inwoners, dus in feite gaat het maar om 29,16m2 per inwoner.
De Lange termijnplanning Groenvoorziening van het Agentschap Natuur en Bos hanteert voor grootstedelijk gebied de norm van minimum 30 m2 groen per inwoner.
Als we oinzoomen op de cijfers met betrekking tot bebost gebied ziet het er voor Antwerpen nog slechter uit. De bosoppervlakte in Vlaanderen bedraagt volgens de officiële Boswijzer van de Vlaamse overheid 177.424 ha (cijfer voor 2010). Dat betekent dat er per inwoner van het Vlaamse Gewest 279 m2 bos is.Zelfs naar Vlaamse normen kan de stad Antwerpen dan gerust bosarm genoemd worden. In het jaar 2011 beschikte de stad Antwerpen over 913 ha bos. Dat is 4% van de oppervlakte van de stad. Dat is 18 m2 per inwoner.
Antwerpen heeft al wel langer de ambitie om de titel van groene hoofdstad van Europa te mogen dragen. Maar presteert hier inzake beboste oppervlakt ondermaats. Ter vergelijking : Hamburg, groene hoofdstad van Europa in 2011 kan een bebost gebied voorleggen dat 16,7% van totale oppervlakte van de stad bedraagt. Dat is zomaar eens het viervoudige van wat er thans in Antwerpen voorligt.
Met Antwerpen scoren we dus erg laag wat bossen betreft. En daarom is het is noodzakelijk zeer behoedzaam om te springen met wat ons in onze stad nog rest aan bos.
Dit geldt des te meer voor de historische bossen die Antwerpen nog rijk is, zoals het Ferraris-bos in Wilrijk. Deze bossen zijn onvervangbaar zowel qua biodiversiteit als omwille van hun grote CO2 zuiverende capaciteit. Nieuw aangeplante bossen doen er gemakkelijk 30 jaren over vooraleer ze terzake dezelfde functie kunnen vervullen van bestaande historische bossen.
Verschillende Antwerpse bossen staan onder druk en dreigen gekapt te worden. Denk maar aan het Sint-Annabos, het Noord-Kasteel en het Ferraris-bos in Wilrijk. Als ik sommige uitlatingen van college-leden goed begrijp hebben we tegen eind 2015 een herwerkt Strategisch Ruimtelijk Structuurplan Antwerpen. Dé uitgelezen kans om beleidskeuzes te maken in het belang van de gezondheid van de Antwerpenaar, dus dé kans om keuzes te maken voor onze Antwerpse bossen.
Daarom volgende vragen aan het college :
- zal dit college kiezen voor een gezond én leefbaar Antwerpen en dus voor het behoud van onze historische bossen en de reële compensatie op het grondgebied van de stad Antwerpen van die bossen die alsnog zouden gekapt worden.
- welke maatregelen zal het college op korte, middenlange en lange termijn nemen om het behoud én de uitbreiding van het bosareaal in onze stad te realiseren.
Raadsleden Giebens, Almaci, Vanbesien en Piryns houden hun interpellatie.
Schepen Van de Velde geeft antwoord op de vragen.
Raadslid Giebens houdt nog een wederwoord.
- Het volledige debat is opgenomen en is digitaal raadpleegbaar op het stadsarchief.