Op dinsdag 12 maart jongstleden stond een artikel over het eindwerk van 5 Mechelse studenten van de Thomas More Hogeschool in De Nieuwe Gazet. De studenten hadden, in het kader van hun eindwerk voor de opleiding toegepaste audiovisuele communicatie, een undercover-reportage gedraaid in het Antwerpse, Brusselse en Gentse nachtleven. Het doel van de undercover-reportage? Nagaan hoe het staat met het racisme in het nachtleven van deze steden.
De resultaten zijn verbluffend. In Gent bleek er geen enkel probleem, een Turkse en een Marokkaanse Belg, die netjes gekleed waren en zich beleefd gedroegen, werden overal zonder probleem binnen gelaten. In Brussel werden ze enkel geweigerd in een exclusieve club waar je enkel binnen geraakt als je naam op de gastenlijst staat, maar verder geraakten ze ook in Brussel overal zonder enig probleem binnen.
In Antwerpen bleek dit allerminst het geval te zijn. In maar liefst drie van de vier clubs werden de jongeren geweigerd. De uitleg hiervoor was meestal onduidelijk en sloeg op niets. Eén van de redenen, ze hadden geen lidkaart van de club, ging blijkbaar enkel op voor de allochtone jongens want voor de twee Belgische jongens net voor hen vormde dit geen enkel bezwaar. In een andere zaak bleek de club vol te zitten, voor de allochtone jongens dan toch, want twee andere reportage-makers konden twee minuten later gewoon naar binnen wandelen. Deze manier van handelen, in een stad die zo divers is als Antwerpen, kan niet.
Gevraagd naar een reactie van het 'Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding’ antwoordde Jozef De Witte aan de krant dat dit fenomeen zeker niet nieuw is en zo snel mogelijk moet aangepakt worden. Een uitgebreid en pro-actief beleid terzake zou volgens hem zeker niet misstaan. Het centrum kwam eerder met een rapport over de discriminatie aan de poorten van het uitgaansleven. Daarin staat duidelijk dat de huidige racisme-wet ontoereikend is op het terrein en moet aangevuld worden met extra maatregelen om discriminatie te doen verdwijnen. Eén van de belangrijkste problemen is de bewijslast, meestal eindigt een bemiddeling of een incident daarom in een welles-nietes spel tussen de twee partijen.
Om discriminatie en geweld in de horeca aan te pakken zijn er minstens twee zaken nodig.
Ten eerste is het cruciaal dat incidenten correct en consequent gemeld worden aan de lokale politie.
Dit kan want, het KB van maart 2010 van minister Turtelboom, tot regeling van bepaalde methodes van bewaking stelt dat de korpschef van de lokale politie van de gemeente waar een café, bar, kansspelinrichting of gewone dansgelegenheid is gevestigd, kan bepalen dat incidenten moeten gemeld worden aan de lokale politie. Gemeentes kunnen dus lokaal beslissen om incidentmelding al dan niet te verplichten.
Incidentmeldingen vermelden doorgaans naast de naam van de bewakingsagent een gedetailleerde beschrijving van de feiten, een duidelijke persoonsomschrijving van de persoon met of door wie het probleem is ontstaan, de identiteit van eventuele getuigen, de maatregelen die door de portier werden genomen, en in geval van weigering van toegang of in geval van uitzetting uit de zaak de reden voor dit optreden.
Incidentmelding heeft verschillende voordelen. De bewakingsagenten kunnen hun versie van de feiten doen. De slachtoffers hebben een geobjectiveerd feit waarnaar ze bij een eventuele klacht bij de politie kunnen verwijzen. En de lokale politie ten slotte kan het fenomeen van [geweld en] discriminatie in het Antwerpse uitgaansleven beter in kaart brengen. Waardoor er door de stad beter kan geanticipeerd worden op de problemen in het uitgaansleven. De administratieve last is slechts beperkt en weegt niet op tegen de vele voordelen.
Het is een win-win situatie voor iedereen.
Verschillende steden - waaronder Gent en Leuven - werkten reeds een verplicht meldingssysteem uit in hun politiereglement. De regelingen kwamen tot stand na overleg met de horecasector en de betrokken bewakingsfirma’s. In Leuven moet bijvoorbeeld het invulformulier incidentmelding na het beëindigen van de dienst desgevallend per fax, via mail of persoonlijk door de portier aan de politie worden bezorgd (Politiereglement Leuven, art. 588). Ernstige onregelmatigheden binnen en buiten de zaak moeten onmiddellijk telefonisch gemeld worden aan de politie (art. 587). Gent werkte een soortgelijke regeling uit in haar politiereglement.
Ten tweede moeten we de mogelijkheden uitbreiden om geweld of discriminatie in de horeca te bewijzen. Slachtoffers van geweld en/of discriminatie door bewakingsagenten in de horeca hebben immers vaak te weinig bewijzen om een klacht bij de politie hard te maken. Na incidenten lopen de versies van bewakingsagenten en slachtoffers over wat zich werkelijk heeft voorgedaan vaak erg uiteen. Bewakingsbeelden kunnen hier soelaas bieden.
Anderzijds beschermen deze camera’s de portiers ook tegen mogelijke ongegronde klachten.
De camerabeelden kunnen dus voor zowel de bewakingsagenten als de slachtoffers een grotere rechtszekerheid bieden in geval van betwistingen over incidenten.
In Gent heeft men dit blijkbaar begrepen. Daar heeft het stadsbestuur in september 2011 beslist om de camerabewaking die sinds 2010 verplicht is bij alle horecazaken met een portier én een oppervlakte van boven de 100 m² (kb van 15 maart 2010), uit te breiden naar alle zaken met een portier aan de deur. Dit is mogelijk want het KB voorziet dat de burgemeester hiertoe mag beslissen.
De Gentse horecacoach bevestigde dat het systeem - dat niet de bedoeling heeft om de arbeidsprestaties van de bewakingsagenten te controleren maar enkel de bedoeling heeft om eventuele incidenten te monitoren - zijn vruchten afwerpt. En dat buitenwippers zich sinds het invoeren van de camera’s minder discriminerend opstellen.
Vragen aan de burgemeester:
Bent u als burgemeester bereid om in overleg met de horecasector en de bewakingssector overleg op te starten ten einde :
Dank voor uw antwoord
Maya Detiège